Uw energiehub juridisch regelen
Wilt u samenwerken in energiehubs? Dan moet u afspraken vastleggen met de andere deelnemers en met samenwerkingspartners. En een contract afsluiten met de netbeheerder. Op deze pagina leest u wat u juridisch moet regelen. En waar u modelcontracten en andere handige hulpmiddelen vindt.
Leg eerste afspraken vast in een intentieverklaring
U spreekt met anderen af dat u samen een energiehub wilt vormen. Dat legt u vast in een intentieverklaring. Met de verklaring laat u samen zien dat u tijd, geld en informatie beschikbaar wilt stellen om te onderzoeken of en hoe u een energiehub kunt starten (vooronderzoek).
Ook andere partijen die een rol spelen bij uw toekomstige energiehub, kunnen de intentieverklaring ondertekenen. Bijvoorbeeld de gemeente of de beheerder van het bedrijventerrein. Staan uw basisafspraken in de intentieverklaring? Dan kunt u op basis daarvan met uw netbeheerder bespreken welke mogelijkheden er voor uw energiehub zijn. Meer uitleg en een voorbeeld van een intentieverklaring vindt u op het Kennisplatform Energiehubs.
Bekijk de voorbeeld-intentieverklaring
Kies een rechtsvorm voor uw energiehub
U heeft een rechtsvorm nodig om de samenwerking met alle deelnemers goed vast te leggen. Met een rechtsvorm legt u uw energiehub vast voor de wet: uw energiehub wordt een officiële organisatie. Zo kunt u als energiehub geld betalen, geld ontvangen en contracten afsluiten. De meeste energiehubs kiezen voor een coöperatie, een BV of een combinatie van beide. Op het Kennisplatform Energiehubs leest u waarom u voor een bepaalde rechtsvorm kiest.
Bekijk welke rechtsvorm past bij uw situatie
Sluit overeenkomsten met deelnemers en samenwerkingspartners
U moet nog meer afspraken vastleggen met de andere deelnemers en met samenwerkingspartners. Bijvoorbeeld:
- Basisregels voor deelnemers, afspraken over doelstellingen en afspraken over hoe u samen besluiten neemt. Dit legt u vast in statuten. De statuten komen samen met de gekozen rechtsvorm in een oprichtingsakte te staan.
- Afspraken over rechten en plichten van de bedrijven die meedoen (ledenovereenkomst).
- Afspraken over stuurbare installaties (installatieovereenkomst). Met stuurbare installaties, zoals een batterij of warmtepomp, kunt u energiegebruik en -opwek onderling afstemmen.
- Afspraken over hoe u elektriciteit die u van het net afneemt (gecontracteerd vermogen), verdeelt onder de deelnemers.
- Afspraken over de overeenkomst die u wilt afsluiten met de netbeheerder.
Gebruik voorbeeldovereenkomsten
Op de website van Invest-NL vindt u voorbeelden van hoe u deze afspraken met deelnemers en samenwerkingspartners vastlegt in een overeenkomst. U kunt deze voorbeelden gebruiken als hulpmiddel.
Er zijn 2 sets met voorbeeldovereenkomsten. Met de ene legt u afspraken vast als basis voor een Groepscapaciteitsbeperkingscontract (Groeps-CBC) met de netbeheerder. Met de andere legt u afspraken vast die een basis vormen voor een Groepstransportovereenkomst (Groeps-TO) met de netbeheerder.
Energiehubs met een Groeps-CBC: bekijk de voorbeeldovereenkomsten
Energiehubs met een Groeps-TO: bekijk de voorbeeldovereenkomsten
Sluit een overeenkomst met de netbeheerder
Als energiehub maakt u daarna afspraken met de netbeheerder. Die legt u vast in een overeenkomst. Er zijn dus 2 soorten overeenkomsten: een Groepscapaciteitsbeperkingscontract (Groeps-CBC) en een Groepstransportovereenkomst (Groeps-TO). U kunt ook beide afsluiten.
Daarnaast zijn er energiehubs met een eigen elektriciteitsnet: een gesloten distributiesysteem (GDS).
Met een groepscapaciteitsbeperkingscontract (Groeps-CBC) kunt u als groep een vergoeding krijgen als u tijdelijk minder elektriciteit verbruikt op momenten dat de netbeheerder daarom vraagt (op afroep). Als u een Groeps-CBC heeft, kunt u ook een vergoeding krijgen als u op afroep elektriciteit levert aan de netbeheerder.
Neem contact op met uw netbeheerder om te kijken of dit contract past bij uw energiehub. Dit contract is een toevoeging op uw bestaande contract met de netbeheerder (gecontracteerd vermogen).
In een groepstransportovereenkomst (Groeps-TO) sluit u samen met de andere deelnemers één contract af met de netbeheerder voor transport van elektriciteit. U zegt uw individuele contracten op. In plaats daarvan krijgt u samen een bepaalde hoeveelheid ruimte op het elektriciteitsnet (transportcapaciteit). U bepaalt als ondernemers zelf hoe u de elektriciteit onderling verdeelt.
De voorwaarden voor een Groeps-TO verschillen per situatie en per energiehub. Wel is bij een Groeps-TO de totale gezamenlijke transportcapaciteit altijd minder groot dan de transportcapaciteit van de opgezegde individuele contracten samen. Hierdoor ontstaat ruimte op het elektriciteitsnet.
Een Groeps-TO afsluiten kan lang duren. Er kan zo’n half jaar tot 3 jaar zitten tussen de eerste verkennende gesprekken en het ondertekenen van een Groeps-TO. U moet namelijk met de andere deelnemers en met de netbeheerder onderhandelen over de voorwaarden. Het is dus belangrijk dat u duidelijke afspraken met elkaar maakt over de onderlinge verdeling van elektriciteit. En over de rechten en plichten van de deelnemers.
Sinds januari 2026 moeten netbeheerders Groeps-TO’s standaard aanbieden van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Vraag uw regionale netbeheerder om meer informatie als u geïnteresseerd bent in een Groeps-TO.
Een voorbeeld van een pilot-Groeps-TO is Hessenpoort in Zwolle.
Lees over dit experiment in Zwolle
Netbeheer Nederland geeft u meer informatie over de Groeps-TO.
Er zijn nog meer contractvormen die uitkomst kunnen bieden bij een overbelast elektriciteitsnet (netcongestie).
Lees meer over contractvormen bij netcongestie, individueel en collectief
U kunt ook een eigen elektriciteitsnet oprichten: een gesloten distributiesysteem (GDS). Dit is duurder dan een Groeps-TO. En u heeft bij een GDS meer wettelijke verantwoordelijkheden. U bent bijvoorbeeld zelf verantwoordelijk voor onderhoud en reparatie. En u moet zelf contact houden met netbeheerders in de buurt.
Wel heeft u meer zeggenschap over het net. U bepaalt bijvoorbeeld de elektriciteitsprijzen. En wie kunnen aansluiten op uw eigen elektriciteitsnet.
- Ministerie van Klimaat en Groene Groei
Uitgelicht
