Home
Landbouwproducten verwerken, verhandelen en produceren
Europese kwaliteitsaanduidingen voor voedsel en dranken
Wat zijn Europese kwaliteitsaanduidingen?

Wat zijn Europese kwaliteitsaanduidingen?

Laatst gecontroleerd op: 16 april 2026

Heeft uw landbouwproduct, wijn of gedistilleerde drank een speciale band met een regio of streek? Of maakt u het op een traditionele manier? Dan kunt u de productnaam laten registreren door de Europese Unie (EU). Bekijk welke soorten er zijn en hoe het aanvragen werkt.

Blijf op de hoogte via e-mail

Waarom een Europese kwaliteitsaanduiding?

U kunt als producent een Europese kwaliteitsaanduiding gebruiken om de naam van uw product te beschermen. Een geregistreerde naam mag alleen gebruikt worden door producenten die zich aan de bijbehorende regels houden. Hiermee beschermt u uw product tegen namaak en misbruik van de naam.

Voor consumenten zijn kwaliteitsaanduidingen herkenbaar. Zij weten dat ze op de kwaliteit van het product kunnen vertrouwen. Op deze manier kan de kwaliteitsaanduiding de economische waarde van uw product verhogen.

Soorten kwaliteitsaanduidingen

Er zijn 5 verschillende kwaliteitsaanduidingen in de EU:

2 geografische aanduidingen: de Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) en de Beschermde Geografische Aanduiding (BGA)
1 aanduiding voor traditioneel gemaakte producten: de Gegarandeerde Traditionele Specialiteit (GTS)
2 facultatieve kwaliteitsaanduidingen: ‘product uit de bergen’ en ‘product uit een ultraperifeer gebied’.

Welke kwaliteitsaanduiding aanvragen?

Welke kwaliteitsaanduiding u kunt aanvragen voor de naam verschilt per productsoort:

Voor landbouwproducten vraagt u een BOB, BGA of GTS aan.
Voor wijn vraagt u een BOB of BGA aan.
Voor gedistilleerde dranken kunt u alleen een BGA aanvragen.

Een beschermde productnaam schrijven we tussen aanhalingstekens, bijvoorbeeld "Feta".

Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB)

Een geregistreerde naam met een BOB is voor landbouwproducten en wijn die u produceert, verwerkt of bereidt in een bepaald geografisch gebied. Denk bijvoorbeeld aan kaas of wijn uit een bepaalde streek.

De unieke eigenschappen van uw product moeten te maken hebben met het geografische gebied. En u maakt het product op een manier die kan worden gecontroleerd.

Bekende Europese namen met een BOB zijn:

"Feta"
"Gorgonzola"
"Prosciutto di Parma"

Beschermde Geografische Aanduiding (BGA)

Wilt u een naam met een BGA laten registreren? Dat kan als u landbouwproducten, wijn of gedistilleerde dranken produceert, verwerkt of bereidt in een bepaald geografisch gebied. Er moet een verband zijn tussen de eigenheid of de bekendheid van het product én de geografische oorsprong.

Bekende Europese namen met een BGA zijn:

"Danablu"
"Ardenner Ham"
"Schwarzwalder Schinken"

Gegarandeerde Traditionele Specialiteit (GTS)

Een naam met een GTS kunt u laten registreren voor landbouwproducten met een traditionele samenstelling of productiemethode. ‘Traditioneel’ betekent dat deze samenstelling of productiemethode minimaal 30 jaar niet veranderd is. En dat deze minimaal 30 jaar gebruikt is in de EU. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde kazen die u op een traditionele manier bereidt.

Bekende Europese namen met een GTS zijn:

"Mozzarella"
"Pizza Napoletana"
"Jámon Serrano"

Product uit de bergen of een ultraperifeer gebied

De kwaliteitsaanduidingen ‘product uit de bergen’ en ‘product uit een ultraperifeer gebied’ zijn facultatieve kwaliteitsaanduidingen. Een ultraperifeer gebied is een ver weg gelegen gebied. Deze kwaliteitsaanduidingen zijn voor producten uit gebieden waar landbouw een groot deel van de economie is. En waar boeren hoge kosten moeten maken om voedsel te kunnen verbouwen.

In Nederland zijn er geen productnamen met deze kwaliteitsaanduidingen. U kunt ze ook nog niet aanvragen.

Uw aanvraag voorbereiden

Wilt u de naam van een landbouwproduct, wijn of gedistilleerde drank registreren op Europees niveau? Dan is er een aantal voorwaarden waar u aan moet voldoen.

Voorwaarden

U moet voldoen aan deze voorwaarden:

U kunt een kwaliteitsaanduiding niet voor uzelf aanvragen. U doet het namens een groep producenten, bijvoorbeeld een vereniging of producentenorganisatie.
Het product moet al langere tijd op de markt zijn onder de naam die u wilt registreren. Meerdere bedrijven maken het product en het is algemeen bekend onder deze naam. Wij controleren ook of de naam niet al beschermd is als merknaam bij een internationaal merkenbureau.

Voor wijn gelden aanvullende voorwaarden.

Onderdelen van de aanvraag

U moet een complete aanvraag opsturen. Wilt u een naam met een BOB of BGA aanvragen? Stuur ons dan een oplegbrief, productdossier en enig document. Hieronder leest u wat dit voor documenten zijn.

Wilt u een GTS aanvragen? Dan hoeft u alleen een oplegbrief en productdossier te sturen.

Wat is een oplegbrief?

Een oplegbrief is een document waarmee u duidelijk maakt wat u aanvraagt en wie de aanvraag doet. Eisen voor de oplegbrief:

Er staat een naam in van ten minste één van de bestuurders van de producentengroepering die de aanvraag doet. Bijvoorbeeld een vereniging of producentenorganisatie.
De naam van deze bestuurder staat in het meest recente KVK-uittreksel van deze producentengroepering.
De oplegbrief is ondertekend door deze bestuurder.
De oplegbrief heeft een ondertekendatum.

Wat is een productdossier?

Als u een naam wilt registreren, moet u beschrijven aan welke regels producten met deze naam moeten voldoen. Dit zet u in het productdossier:

de manier van produceren
de samenstelling van het product
de speciale band tussen het product en het gebied waar het vandaan komt

Wat is een enig document?

Het enig document is een samenvatting van het productdossier.

Aanvragen

Wilt u weten wat de overige voorwaarden zijn en wat u precies moet meesturen? Kijk dan op de pagina’s per productsoort voor meer uitleg. U ziet hier ook welke stappen er volgen na het versturen van uw aanvraag.

Landbouwproducten

Bent u producent van een landbouwproduct? Bijvoorbeeld kaas, fruit of gebak? Bekijk de stappen die u volgt om een naam met een BOB, BGA of GTS aan te vragen.

Kwaliteitsaanduiding landbouwproduct aanvragen

Wijn

Als wijnproducent kunt u een naam met een BOB of BGA aanvragen voor uw wijn. Bekijk de specifieke voorwaarden en het aanvraagproces.

Kwaliteitsaanduiding wijn aanvragen

Gedistilleerde dranken

Voor gedistilleerde dranken kunt u alleen een naam met een BGA aanvragen. Volg de stappen om een aanvraag te doen.

BGA gedistilleerde drank aanvragen

Reageren en bezwaar maken

Is uw aanvraag bij ons binnengekomen? Dan zetten wij een bericht in de Staatscourant. Anderen krijgen de kans om op uw aanvraag te reageren. Mensen kunnen reageren als ze belanghebbende zijn. Een belanghebbende is iemand die kan aantonen dat hij rechtmatig belang heeft om te reageren of bezwaar te maken. Bijvoorbeeld een producent of een landbouworganisatie.

Voordat wij een besluit nemen, kunnen belanghebbenden reageren door bedenkingen in te sturen. Na het besluit kunnen zij bezwaar maken.

Bedenkingen insturen

Wanneer wij een complete aanvraag binnenkrijgen, zetten wij hier een bericht over in de Staatscourant. Belanghebbenden kunnen dan reageren met ideeën en opmerkingen. Dit noemen we bedenkingen. Hierna beoordelen wij de aanvraag en nemen wij een besluit.

Zo stuurt u bedenkingen in

Bent u belanghebbende en wilt u reageren op een registratieaanvraag van een producent? Dan kunt u bedenkingen insturen. Stuur uw opmerkingen naar info.geografischeaanduidingen@rvo.nl. Of per post naar:

RVO - afdeling JZ
Postbus 93144
2509 AC Den Haag

Bezwaar maken

Keuren wij een aanvraag goed? Dan kunnen belanghebbenden hier bezwaar tegen maken. Wij publiceren een bericht hierover in de Staatscourant. Op dat moment start de nationale bezwaarprocedure en kunnen belanghebbenden bezwaar maken. De bezwaartermijn is 6 weken.

Komt er een bezwaar binnen? De Afdeling Juridische Zaken van RVO behandelt dit. We kijken dan of er een oplossing is. Soms moet de aanvrager het productdossier hierna aanpassen. Ontvangen wij geen bezwaren? Dan sturen wij de aanvraag direct door naar de Europese Commissie (EC).

Zo maakt u bezwaar

Bent u belanghebbende en bent u het niet eens met een registratieaanvraag van een producent? Dat kunt u bezwaar maken tegen deze aanvraag. Stuur uw bezwaar met motivatie naar info.geografischeaanduidingen@rvo.nl. Of per post naar:

RVO - afdeling JZ
Postbus 93144
2509 AC Den Haag

Gebruik van de beschermde naam

Is de naam is geregistreerd? Dan moet elke marktdeelnemer zich melden bij de organisatie die controleert of producenten zich houden aan de regels in het productdossier. Een marktdeelnemer is iemand die het product maakt, verkoopt of gebruikt als ingrediënt. Bijvoorbeeld iemand die pizza’s verkoopt met een BOB-kaas erop.

Houden de marktdeelnemers zich aan de regels in het productdossier? Dan kunnen zij dus ook gebruikmaken van de kwaliteitsaanduiding. Dit betekent niet dat zij uw merknaam kunnen gebruiken. Alleen de houder van dat merk mag dat. Een merknaam is dus niet hetzelfde als een kwaliteitsaanduiding.

Registratie in online register EU

De Europese Commissie registreert alle aanvragen en beschermde namen. U vindt ze in de databank eAmbrosia. Dit noemen we ook wel het Unieregister.

Wetten en regels

De regels voor landbouwproducten en levensmiddelen staan in EU-verordeningen.

Verordening (EU) nr. 2024/1143
Deze verordening gaat over het Europese systeem van kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten, wijn en gedistilleerde dranken.

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 2025/26

Deze uitvoeringsverordening gaat over kwaliteitsaanduidingen voor landbouwproducten, wijn en gedistilleerde dranken. Er staan regels in voor registraties, wijzigingen, annuleringen, handhaving, etikettering en mededelingen.

Gedelegeerde verordening (EU) nr. 2025/27

In deze gedelegeerde verordening staan de regels voor registratie en bescherming van de kwaliteitsaanduidingen voor landbouwproducten, wijn en gedistilleerde dranken.

Verordening (EU) nr. 1308/2013

In deze verordening staan de regels over de registratie en bescherming van de kwaliteitsaanduidingen voor wijn.

Verordening (EU) nr. 2019/787

In deze verordening staan de regels over de registratie en bescherming van de kwaliteitsaanduidingen voor gedistileerde dranken.

Gedelegeerde verordening (EU) Nr. 665/2014

Deze verordening gaat over de voorwaarden voor het gebruik van de facultatieve kwaliteitsaanduiding Product uit de bergen.