Kwaliteitsaanduidingen voor wijn

Laatst gecontroleerd op: 16 april 2026

Bent u producent van wijn? Dan kunt u bij ons een Europese kwaliteitsaanduiding aanvragen voor de naam van de wijn. U kunt de naam registeren als Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB) of Beschermde Geografische Aanduiding (BGA). Volg de stappen van het aanvraagproces. En bekijk welke namen geregistreerd zijn.

Voorwaarden

Wilt u een kwaliteitsaanduiding aanvragen voor de naam van uw wijn? Dan kunt u kiezen uit een BOB of een BGA. Hiervoor gelden de voorwaarden die staan op Wat zijn Europese kwaliteitsaanduidingen?. Ook zijn er aanvullende voorwaarden voor wijnen.

Voor BOB-wijnen geldt:

  • U produceert de wijn op een manier die officieel is goedgekeurd en gecontroleerd. Een BOB-wijn wordt elk jaar gekeurd.
  • U produceert en bereidt de wijn binnen een bepaald geografisch gebied.
  • U maakt de wijn alleen met druiven uit dat geografisch gebied.

Voor BGA-wijnen geldt:

  • Minimaal één van de fases van productie, verwerking of bereiding van uw wijn gebeurt in een bepaald geografisch gebied.
  • Minimaal 85% van de druiven die u gebruikt komt uit dat geografische gebied. De overige druiven komen uit hetzelfde land. Dus bij een BGA-wijn uit een gebied in Nederland voegt u alleen Nederlandse druiven toe.
  • Wilt u een BGA-provinciewijn produceren? Dit mag alleen met bepaalde druivenrassen. Voor elke provincie in Nederland is een BGA voor wijn geregistreerd. In de productdossiers van de BGA-provinciewijnen ziet u welke druivenrassen u mag gebruiken.

BOB- of BGA-wijnen dealcoholiseren

U kunt BOB- of BGA-wijnen alleen gedeeltelijk dealcoholiseren. Wij noemen dit gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijn (GGW). Is uw BOB- of BGA-wijn een gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijn? Dan beschrijft u dit duidelijk in het productdossier van deze wijn. Is er een specifiek oenologisch proces dat u uitvoert voor het bereiden van uw GGW? Of zijn er beperkingen die bij de bereiding van deze wijn horen? Dan zet u dit ook in het productdossier van de wijn.

Voldoet u aan al deze voorwaarden? Volg dan de stappen hieronder om Europese bescherming aan te vragen.

Stap 1: Documenten verzamelen

Controleer of u alle documenten heeft die nodig zijn om de aanvraag te doen. Een aanvraag voor een naam met een BOB of een BGA bestaat uit een:

  • oplegbrief
  • productdossier
  • enig document

Wat is een oplegbrief?

Een oplegbrief is een document waarmee u duidelijk maakt wat u aanvraagt en wie de aanvraag doet. Eisen voor de oplegbrief:

  • Er staat een naam in van ten minste één van de bestuurders van de producentengroepering die de aanvraag doet. Bijvoorbeeld een vereniging of producentenorganisatie.
  • De naam van deze bestuurder staat in het meest recente KVK-uittreksel van deze producentengroepering.
  • De oplegbrief is ondertekend door deze bestuurder.
  • De oplegbrief heeft een ondertekendatum.
     

Wat is een productdossier?

Als u een naam wilt registreren, moet u beschrijven aan welke regels producten met deze naam moeten voldoen. Dit zet u in het productdossier: 

  • de manier van produceren
  • de samenstelling van het product
  • de speciale band tussen het product en het gebied waar het vandaan komt

Wat is een enig document?

Het enig document is een samenvatting van het productdossier.

Stap 2: Aanvragen bij ons

Heeft u alle documenten compleet? En voldoet u aan alle voorwaarden? Dan kunt u ons vragen om de registratie goed te keuren. Wij nemen een besluit binnen 6 maanden na ontvangst van uw aanvraag.

Verstuur uw aanvraag via e-mail naar info.geografischeaanduidingen@rvo.nl.

Stap 3: 1e controle en reageren belanghebbenden

Als wij u aanvraag hebben ontvangen, ontvangt u hiervan een bevestiging per e-mail. Hierna controleren wij of uw aanvraag compleet is.

Is de aanvraag compleet? Dan kondigen wij de ontvangst van uw aanvraag aan in de Staatscourant. Belanghebbenden kunnen op dit bericht reageren met ideeën en opmerkingen. Dit noemen we bedenkingen.

Tegelijkertijd sturen wij uw productdossier naar de organisatie die de controles op het product uitvoert. Deze organisatie bekijkt of zij het productdossier kan controleren. Er moet bijvoorbeeld geen twijfel zijn over waar de grenzen van het geografisch gebied liggen.

Stap 4: Wij beoordelen uw aanvraag

Hierna beginnen we met de inhoudelijke beoordeling. Soms mist er nog informatie. U krijgt dan één keer de kans om deze gegevens aan ons door te sturen.

Stap 5: Besluit en publicatie in de Staatscourant

Wij keuren de aanvraag goed of wijzen deze af. Wij zetten hierover een bericht in de Staatscourant.

Stap 6: Nederlandse bezwaarprocedure

Na de publicatie in Staatscourant start de nationale bezwaarprocedure. Deze duurt 6 weken. Komt er een bezwaar binnen? Dan nemen wij contact met u op. We kijken dan of er een oplossing is. Soms moet u het productdossier aanpassen. Ontvangen wij geen bezwaren? Dan sturen wij de aanvraag door naar de Europese Commissie (EC).

Op Wat zijn Europese kwaliteitsaanduidingen? leest u meer over bezwaar maken.

Stap 7: EC controleert en publiceert de aanvraag

De EC controleert of het enig document en het productdossier aan alle regels voldoen. Keurt de EC de aanvraag goed? Dan laat ze de aanvraag daarna vertalen in de 24 officiële talen van de Europese Unie (EU). En wordt hij gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Stap 8: Europese bezwaarperiode

Ook Europese lidstaten en andere landen mogen reageren op uw aanvraag. Dit duurt 3 maanden. Komen er bezwaren binnen bij de EC, dan melden wij die aan u. Daarna volgt een overleg tussen u en degene die bezwaar heeft gemaakt. U bekijkt samen of u het eens kunt worden.

Stap 9: EC zet de naam in het Unieregister

Ontvangt de EC in de 3 maanden na de publicatie geen bezwaren? Dan neemt zij de naam op in de online databank van de EU: het Unieregister eAmbrosia.

Stap 10: Producent meldt zich bij NVWA

Is de naam van uw product opgenomen in het Unieregister? Dan meldt u zich zich  daarna bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Controles

De NVWA controleert of u zich houdt aan de voorwaarden die in het productdossier staan. Er zijn 2 soorten controles. De 1e controle gebeurt tijdens het productieproces. We noemen dit de A-controle. Is het product op de markt? Dan is er een 2e controle. We noemen dit de B-controle. Tijdens uw aanvraagproces hoort u van ons meer over deze controles.

Na uw aanvraag

Heeft u alle stappen in het aanvraagproces doorlopen? En is de naam waar de wijn onder valt geregistreerd in het Unieregister van geografische aanduidingen? Dan is er een aantal regels waar u mee te maken krijgt. Wijnen die een naam met een BOB hebben worden gekeurd.

Organoleptische keuring van wijn bij een BOB

Een organoleptische keuring betekent dat een wijn wordt gekeurd door te proeven en te ruiken. Elke wijn waarvan de naam een BOB heeft moet voldoen aan een bepaald resultaat. Dit resultaat staat in het productdossier van de BOB.

U kunt de keuring alleen doen bij een officiële instelling (in Nederland of in het buitenland). Deze vindt u op de EU-wijnlijst 3.

U meldt uw wijnen aan voor deze keuring via de Vereniging Nederlandse Wijn Producenten (VNWP). U moet dit jaarlijks doen voor elke wijn die u wil verkopen onder de geregistreerde naam met een BOB.

De Landwirtschaftskammer (Weinbauamt) in Neustadt an der Weinstrasse kan deze keuring doen. Dit gebeurt volgens de procedure voor de Duitse Qualitätsweinprüfung, zoals in EU-verordeningen staat. De VNWP houdt bij welke Nederlandse wijnen naar Neustadt worden gestuurd voor een keuring. Zij deelt deze gegevens met de NVWA.

Nederlandse wijnen met een kwaliteitsaanduiding

Hieronder ziet u een overzicht van Nederlandse wijnen waarvan de naam een BOB of BGA heeft.

Een beschermde productnaam schrijven we tussen aanhalingstekens, bijvoorbeeld “Bordeaux” of “Pfälzer Landwein”.

Nederlandse wijnen waarvan de naam een BOB heeft 

In Nederland zijn er 10 wijnen waarvan de naam een BOB heeft:

"Maasvallei Limburg"

De druiven uit de Limburgse Maasvallei hebben een goede balans tussen rijpheid van suikers, zuurgraad en aroma. Dit komt door de bodem en klimaat van het gebied.

"Mergelland"

De Mergellandse wijn is een fruitige wijn uit Zuid-Limburg.

"Oolde"

Dit is een wijn uit het Gelderse Lochem. De bodem in dit gebied is erg geschikt voor wijnbouw.

"Vijlen"

Deze wijn heeft een volle en expressieve smaak. Dit komt door de hoge ligging en het microklimaat in Zuid-Limburg.

"Ambt Delden"

De "Ambt Delden"-wijnen uit Twente hebben een kenmerkende frisse en fruitige smaak. De oogst van deze druiven vindt relatief laat plaats in het seizoen.

"Achterhoek Winterswijk"

De Achterhoek is een van de grootste wijnstreken van Nederland. Dit gebied is erg geschikt voor wijnbouw door combinatie van de bodem met leem, kalk en het klimaat.

"Rivierenland"

Het afgebakende gebied voor de BOB "Rivierenland" is een aaneengesloten gebied langs de rivieren die vanuit Duitsland en Limburg de provincie Gelderland in stromen. 

"Voerendaalse Bergen"

Deze wijn wordt gemaakt van druiven op een aantal hellingen in de Voerendaalse Bergen. Dit is een streek tussen Heerlen en Valkenburg.

"Schouwen-Duiveland"

Deze wijn wordt gemaakt op het eiland Schouwen-Duiveland. 

"Twente"

De wijngaarden in Twente liggen op leemhoudende gronden. Deze grond kan water goed vasthouden.

Nederlandse wijnen waarvan de naam een BGA heeft

Van elke Nederlandse provincie is de naam geregistreerd als BGA in de wijnsector. Voldoet uw wijn aan de voorwaarden uit het productdossier van een BGA? Dan mag u de benaming BGA met de naam van de provincie op het etiket zetten. Hieronder staat een overzicht van alle productdossiers van de provincies.

Wetten en regels 

In de regeling Wijn en olijfolie en in Europese verordeningen staan de verplichtingen voor wijnproducenten. U vindt een overzicht van deze regels op Wetgeving wijn.

In opdracht van:
  • Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Heeft deze informatie u geholpen?

Uitgelicht

Volg ons

Volg ons op social media
Twee mannen lopen door een bloembollenveld

Lees meer

Samenwerken in de landbouw
Close-up van een rode rijpe aardbei die tussen duim en wijsvinger wordt gehouden.

Vraag subsidie aan

Landbouwproducten uit de EU promoten?