Zakencultuur in Italië
Bij Italiaanse cultuur denken wij meestal aan vakanties en lekker eten. Gaat u samenwerken met Italianen, dan zult u merken dat er meer komt kijken bij kennis van de cultuurverschillen. Lees waar u rekening mee kunt houden bij het zakendoen.
Cultuurverschillen met Italië
Italianen staan bij ons vaak bekend als temperamentvol. Maar er komt veel meer kijken bij de Italiaanse cultuur. Zo zijn er grote regionale verschillen en zijn er allerlei belangrijke nuances die de vakantieganger misschien ontgaan. Kennis daarvan kan het contact met uw Italiaanse zakenpartner makkelijker maken.
Italianen zijn trotse mensen, dus ook de ondernemers. Trots op de cultuur en geschiedenis in de regio, de kwaliteit van het eten, een lokale voetbalclub. Die gepassioneerdheid van uw zakenpartner kan even wennen zijn. Met name als u vooral in noordelijke landen zaken hebt gedaan.
Tijd is ook rekbaarder dan bij ons. Afspraken kunnen langer duren dan van tevoren is aangegeven. Plan uw agenda dus niet te strak in.
Daarnaast heerst er bij middelgrote en grote ondernemingen een sterkere hiërarchie dan wij in Nederland gewend zijn. Ook is het bereiken van succes in Italië een belangrijker motivator dan bij ons – houd daar dus rekening mee in uw plannen. Bovendien vermijden Italianen sneller risico's dan Nederlandse ondernemers als ze niet zeker weten dat het iets zal opleveren.
Lees meer over de culturele verschillen in ons artikel Zakendoen met Italië: sociale momenten zijn belangrijk, waarin Daniela Colpani, handelsmedewerker van het consulaat-generaal in Milaan, 5 insidertips geeft over de cultuurverschillen met Italië.
Wees concreet met wat u te bieden heeft als zakenpartner
De communicatie met Italianen verloopt vaak vrij amicaal en hartelijk. Dat is mooi maar het is niet zo dat u er met een goede band al bent.
Manuela Capra van het consulaat-generaal in Milaan vat het zo samen: "Als je iets wilt halen uit je contact met Italië, moet je iets van jezelf geven. Doe je dat niet, dan kan een Italiaan denken: misschien heb ik dat product toch niet echt nodig. Maar denk ook niet dat je meteen binnen bent als je ongelooflijk hartelijk wordt verwelkomd."
Een Nederlands bedrijf moet dus bewijzen dat het iets toevoegt aan het product of de dienst van de zakenpartner. Daarbij ligt de lat hoog want Italië heeft al zelf veel mkb'ers die op hoog niveau produceren.
Zo zijn er meer belangrijke do's-and-don'ts, bekijk ze hieronder!
Do's en don'ts bij het zakendoen
Deze tips zijn tot stand gekomen in samenwerking met de Nederlandse ambassade en consulaten in ItalIë.
Italianen zijn dialooggericht en onderhouden relaties het liefst face to face. De talen in het handelsverkeer zijn Italiaans, Engels en Frans. In het noorden spreken Italianen ook Duits, sommige steden in Zuid-Tirol zijn zelfs tweetalig. Enige kennis van de Italiaanse taal kan helpen bij het zakelijke contact en is soms zelfs noodzakelijk. Schriftelijke communicatie heeft minder effect dan mondelinge. Familie is erg belangrijk voor Italianen. Vraag regelmatig naar hun welzijn.
Italianen kunnen tijdens vergaderingen en onderhandelingen temperamentvol uit de hoek komen als ze het ergens mee oneens zijn. Dat soort reacties is heel gewoon in Italië. Het Italiaanse taalgebruik is indirect. Het maken van goede sier speelt daarbij ook een rol. Soms lijkt een 'bel discorso' (letterlijk een mooi betoog, mooie woorden) belangrijker dan de boodschap zelf.
Spreek uw zakenpartner aan met zijn of haar titel, zoals dottore/dottoressa, avvocato of ragioniere (accountant), gevolgd door de familienaam. Ook personen zonder titel worden regelmatig daarmee wél aangesproken; hiermee wordt dan de kundigheid en/of belangrijkheid van een persoon onderstreept. Als mensen het u verzoeken, kunt u iemand aanspreken bij de voornaam, maar dat is niet zo gebruikelijk als bij ons.
Wees geduldig bij het opbouwen van de zakelijke relatie. Tijdens het zakelijke gesprek is het belangrijk om niet al te snel tot zaken te (willen) komen. Een eerste fase bestaat vaak uit kennismaken en elkaar aftasten. Het kan ook een hele kunst zijn om in contact te komen met de juiste persoon: diegene met een beslissingsmandaat. De structuur van de meeste bedrijven is ook anders dan in Noord-Europa. Bij middelgrote en grote ondernemingen heerst een sterkere hiërarchie dan wij in Nederland gewend zijn.
Uiterlijk is belangrijk in Italië. Italiaanse zakenlui zijn goed gekleed en de kwaliteit van de kleding is erg goed. De Italiaan weet verzorgde en modieuze kleding te waarderen. Tijdens de eerste ontmoeting beoordelen uw zakenpartners u ook op uw uiterlijk.
Zakelijke ontmoetingen in Italië zijn zeer formeel. Tijdens zakelijke gesprekken zal men een gesprekspartner niet snel tutoyeren of bij de voornaam noemen. Het is niet uitgesloten dat u moet wachten op uw afspraak. Houd hier rekening mee en verlies uw humeur niet. Wacht geduldig af. De potentiële Italiaanse zakenpartner doet niet snel zaken met iemand die hij niet goed kent.
Negatief commentaar op Italië of op iets Italiaans kunt u het beste voor u houden. De Italianen uiten zich niet negatief over de bureaucratie waarmee zij te kampen hebben. Vermijd gevoelige politieke en maatschappelijke onderwerpen. Het is belangrijk de Italiaanse zakenpartner in zijn waarde te laten. Vanwege het indirecte Italiaanse taalgebruik kan een kritische noot in een gesprek beter worden vermeden, zeker bij een beginnend contact.
Het is beter geen afspraken te maken voor het eerste en laatste uur van de werkdag of direct na lunchtijd (die sterk varieert). Een zakenlunch vormt een goede gelegenheid voor een eerste kennismaking. Er zijn veel gespreksonderwerpen die bij een kennismaking aan de orde kunnen komen, zoals familie, sport, vakantie en gastronomie. Het is niet ongebruikelijk naar de herkomst van iemand te vragen. De Italiaan hecht vaak veel waarde aan de regio waar hij vandaan komt.
Handige tip: ga uit eten met uw zakenpartner
Het klinkt als een open deur, maar eten is in Italië hoe je elkaar beter leert kennen. Neem dus de tijd om met elkaar te lunchen en dineren. De mogelijkheden zijn er vaak eindeloos; elke grote stad heeft talloze trattoria's, osteria's, ristorantes en pizzeria's. Eten met smaak is belangrijk voor Italianen.
Met uit eten gaan, leert u 'spelenderwijs' de Italiaanse cultuur kennen. Voor Nederlanders is het soms even wennen maar ook een bijna onmisbare bouwsteen om de relatie te verdiepen.
Regionale verschillen in Italië
Ook bínnen Italië zijn er cultuurverschillen. Italië is diverser en groter dan veel mensen beseffen. Van het Duitstalige noorden tot de Siciliaanse cultuur in het zuiden. Iedere regio heeft zijn eigen cultuur, kenmerken en trots.
Ondernemer Anno Dirksen maakt ook gebruik van lokale expertise. In zijn vorige functie nam hij zelf regelmatig experts (agenten) mee uit de regio. "Bijvoorbeeld als ik de zuidelijke provincies als Calabrië, Puglia of Sicilië bezocht. Niet omdat ik de taal niet begrijp, maar het zijn de nuances die het verschil kunnen maken."
Lees meer in het artikel 'Zakendoen in Italië is emotie': 7 tips om te slagen als ondernemer.
Meer informatie?
Wilt u meer weten over de voorbereiding op culturele verschillen bij het zakendoen? Bezoek onze pagina Cultuurverschillen.
Meer weten?
Onze adviseurs helpen u verder met uw vragen. Zo nodig brengen we u in contact met de Nederlandse ambassade ter plaatse of met cultuurexperts.
- Ministerie van Buitenlandse Zaken
Kunnen we u verder helpen?
