Volg deze stappen voor inzicht in uw energieverbruik en om energie te besparen
Wilt u uw bedrijf verduurzamen of uitbreiden? Door het overbelaste elektriciteitsnet (netcongestie) is dat lastig, omdat u niet altijd meer elektriciteit kunt gebruiken. Inzicht in uw energieverbruik is de eerste stap om toch verder te komen. Ontdek hoe u inzicht krijgt in uw energieverbruik, hoe u energie bespaart en welke acties helpen om slimmer om te gaan met uw energie.
Wat betekent inzicht in uw energieverbruik?
Inzicht in uw energieverbruik krijgen betekent dat u weet hoeveel energie u gebruikt. En wanneer u energie gebruikt. U gebruikt verschillende systemen om inzicht in uw energiegebruik te krijgen. Een voorbeeld is een energiemanagementsysteem.
Van inzicht naar besparing
Weet u hoe uw energieverbruik eruitziet? Dan kunt u actie ondernemen. U ontdekt misschien dat bepaalde apparaten onnodig aanstaan. Of dat u met kleine aanpassingen al veel energie kunt besparen.
Energie besparen zorgt voor meer ruimte op uw bestaande aansluiting. Bij netcongestie krijgt u vaak geen extra ruimte op het elektriciteitsnet (transportcapaciteit) van de netbeheerder. Door elektriciteit slim te gebruiken, ontstaat mogelijk ruimte binnen uw beschikbare transportcapaciteit. Die ruimte gebruikt u voor andere elektriciteitsbehoeften in uw bedrijf.
U bespaart zo ook op uw energiekosten. En de energie die u bespaart, hoeft niet opgewekt of geïmporteerd te worden. Dit is goed voor het klimaat. Het maakt ons minder afhankelijk van fossiele brandstoffen, zoals aardgas.
Stappenplan
Door dit stappenplan te doorlopen, krijgt u inzicht in uw energieverbruik. En mogelijkheden om energie te besparen.
Voice Over: Als ondernemer kunt u te maken krijgen met netcongestie. Door zelf actie te ondernemen, bent u beter voorbereid op deze situatie. Wat kunt u nú zelf doen, zonder te wachten op uitbreiding van het elektriciteitsnet?
Shot: Het titelscherm komt in beeld met de titel: ‘Wat kunt u als ondernemer bij netcongestie doen?’. Aan de rechterkant kan je een bakkersgebouw zien. Het titelscherm gaat naar links en je kan nu het hele gebouw zien van de bakker. Een vrouw, de bakker zelf, komt nu ook in beeld, en ze staat naar een electriciteitskast. De camera zoomt in je komt bij het volgende shot.
Voice Over: Kort gezegd zijn er 3 dingen die u kunt doen: meten, besparen en slim sturen.
Shot: Er zijn nu 3 bollen in beeld die naast elkaar staan. In de linker bol staat ‘meten, in de middelste ‘besparen’ en in de rechter staat ‘sturen’
Voice Over: Stap 1: Meten = weten. Krijg inzicht in uw verbruik en invoeding.
Shot: De bollen gaan naar rechts maar de linker bol daar komt een 1 in te voorschijn en die bol maakt een loep naar boven en staat nu links boven in. Uit de bol komt een balk waar de eerste stap in staat, ‘meten is weten’. In het midden van het beeld staat nu een hand die een tablet vast heeft. Op de tablet is het energieverbruik in verschillende grafieken te zien.
Voice Over: Kijk in samenwerking met uw leverancier, meetbedrijf of energie-expert hoe uw verbruik en invoeding verspreid is over de tijd. Gebruik uw energiemeter of een monitor-app om uw verbruik te zien. Zo krijgt u precies in beeld waar en wanneer u kunt besparen en pieken op het elektriciteitsnet kan voorkomen.
Laat u informeren door uw netbeheerder over het congestieprobleem.
Shot: De tablet en de camera bewegen naar onderen en nu is de tablet met de hand te zien voor de bakkerij van aan het begin van de animatie.
Voice Over: Stap 2: Bespaar energie. Verlaag pieken door minder energie te verbruiken.
Shot: Er word ingezoomt in de bakkerij en nu zien we de bakkerij van binnen. De vrouwelijke bakker staat bij haar keuken en linksboven is de bol met de 1 er in veranderd in een 2. Daar uit komt weer een nieuwe balk met de volgende stap. ‘Bespaar energie’.
Voice Over: Kies bijvoorbeeld voor energiezuinige apparatuur, laat verlichting en ventilatie reageren op bewegingssensoren, en voorkom stand-by verbruik.
Shot: De camera gaat naar rechts en je ziet nu een leeg beeld. Maar daar poppen nu 3 bollen naast elkaar in op. In elke bol zit een icoon. In de linker bol is een label te zien met een ‘A+’ er op. In de middelste bol een alarm en in de rechter bol een aan knop.
Voice Over: Stap 3: Investeer in het slim sturen van uw energieverbruik.
Shot: De camera gaat naar rechts en we zijn nu bij de volgende stap. In het beeld komt een grafiek in beeld. En linksboven is de bol met de ‘2’ veranderd in een 3 en komt er een nieuwe balk uit. In de balk staat ‘slim sturen’.
Voice Over: Verplaats werk dat kan wachten naar rustigere momenten. Start grote apparaten niet gelijktijdig. Gebruik tijdsturing of een volgorde.
Shot: De camera gaat naar links en je ziet weer de bakkerij en de vrouwelijke bakker. Maar nu staat ze naast haar 2 ovens. Om de beurt komen er broodjes in de oven op poppen. Eerst in de linker dan in de rechter. Maar als er broodjes in de rechter oven zitten, verdwijnt degene in de linker. Ook poppen er 2 bollen met 2 klokken op boven de ovens.
Voice Over: Laad elektrische busjes of heftrucks vooral buiten de drukke uren. Stel laadpalen in op trager laden als het druk is op het elektriciteitsnet, sneller als het rustig is.
Shot: De camera zoomt uit en we zijn nu buiten de bakkerij. Je ziet de vrouwlijke bakker naast haar laadpaal en busje staan. Tussen hun in staat een meter die van rechts naar links gaat langzaam als de dag nacht word. De camera zoomt daarna in op de laadpaal. Op de laadpaal zijn 4 strepen te zien, en die strepen verdwijnen tot er maar 1 over is. Daarna komen de strepen weer terug.
Voice Over: En sla elektriciteit op in bijvoorbeeld een batterij om pieken te verlagen .
Schakel een energieadviseur in om u te helpen met deze oplossingen en het effect hiervan op uw verbruik en energierekening te controleren.
Shot: Het shot knipt naar een leeg beeld waar nu een bol in op popt waar een batterij icoon in staat. Op de batterij is een bliksemschicht te zien. De bol gaat naar links maar blijft in beeld. Uit de bol loopt een stippellijn die leidt naar een andere bol die op popt. In die bol is een zakenvrouw te zien, de energieadviseur. Bij de bol van de batterij popt ook een kleine bol op. Daar is een icoon van een stijgende en dalende grafiek te zien met 2 euro munten.
Voice Over: In de praktijk kan slim sturen er zo uitzien : Een bakker start bijvoorbeeld de ovens 20 minuten eerder, laat koelingen niet tegelijk draaien en verplaatst laden van busjes naar een later moment. Zo vermindert de piek.
Shot: De camera gaat naar links onder, en we zijn weer terug in de bakkerij waar de vrouwelijke bakker naast haar oven staat. In de oven poppen weer broodjes op en er popt boven de oven ook een bol op met een klok erin waarvan de wijzers bewegen naar de andere kant. Ook schuift er vanuit rechts een koelkast in beeld naast de oven met de icoon van een thermostaat op de koelkast zelf. Er schuift ook vanuit rechts een scène half in van de bakker haar busje die aan de laadpaal staat.
Voice Over: Deze bakker heeft beter grip op diens kosten en kan verduurzaming van het bedrijf doorgaan.
Shot: Meerdere blauwe vlakken komen over het scherm heen en die brengen ons weer voor de bakkerij waar de bakker staat naast een elektriciteitskast . Ze staat met haar handen in haar schort en zwaait naar de camera.
Voice Over: U kunt als ondernemer uw eigen plan opstellen.1) Meet uw pieken. 2) Kies acties om gebruik op drukke momenten op het elektriciteitsnet te voorkomen. 3) Controleer het effect.
Shot: Het beeld knipt naar de hand die de tablet vasthoudt die in beeld komt. Op de tablet zijn eerst de grafieken van het energieverbruik te zien en daarna schuift het beeld van de tablet door naar een checklist waar ‘meet uw pieken’, ‘kies acties’ en ‘controleer effect’ op de lijst komt te staan en wordt afgevinkt.
Voice Over: Meer weten? Kijk op het Loket Netcongestie voor praktische stappen en voorbeelden.
Shot: Het outro vlak komt in beeld met ‘Meer weten? Loket Netcongestie rvo.nl.netcongestie’ op staat. Aan de rechter kant staat de bakker voor haar bakkerij weer.
Stap 1: krijg inzicht in uw energieverbruik
De grootte van uw elektriciteitsaansluiting staat op de jaarafrekening van uw energieleverancier.
Heeft u een aansluiting groter dan 3x80 ampère (A)? Dan bent u een grootverbruiker. Als grootverbruiker werkt u samen met een meetbedrijf. Een meetbedrijf plaatst en onderhoudt meetapparatuur. Die apparatuur registreert de meterstanden. En houdt uw energieverbruik bij. Zo ziet u precies hoeveel energie uw bedrijf elke 15 minuten gebruikt. Als grootverbruiker bent u verplicht om zelf een erkend meetbedrijf in te schakelen.
Heeft u een elektriciteitsaansluiting kleiner dan 3x80 A? Dan bent u een kleinverbruiker. Via de app of website van uw energieleverancier ziet u wat uw energieverbruik is.
Krijg meer inzicht met slimme meetsystemen
Verschillende slimme meetsystemen kunnen u nog meer inzicht geven in uw energieverbruik. U krijgt ook meer grip op uw verbruik. En u kunt sturen op besparing. Met zo'n systeem volgt u uw energieverbruik op elk moment. Bijvoorbeeld per apparaat of per proces. U ziet direct waar u wat verbruikt. En waar u kunt besparen of verbruik kunt schuiven naar andere momenten.
Een van de systemen is een energiemonitoringssysteem. Dit geeft u inzicht in uw huidige energieverbruik en -opwek. U ziet ook pieken in uw energieverbruik. Meetbedrijven hebben meestal ook hulpmiddelen voor energiemonitoren.
Een ander systeem is een energiemanagementsysteem (EMS). Dit systeem heeft meer mogelijkheden. Een EMS is een combinatie van apparatuur, software, beleid en processen. U gebruikt bijvoorbeeld sensoren en een softwaresysteem om het energieverbruik in uw bedrijf te meten. Met die gegevens kunt u uw energie slim verbruiken. U kunt uw verbruik bijvoorbeeld afstemmen op het beschikbare aanbod, zoals momenten met veel duurzame energie of lage prijzen.
Lees meer over energiemanagementsystemen
Vraag advies aan een energieadviseur
Analyseer uw gebruik en opwek samen met een energieadviseur. Deze:
- ziet misschien nog andere energiebronnen binnen uw bedrijf. Zoals restwarmte, die vrijkomt bij uw productieprocessen. U kunt die inzetten voor uw energieproductie.
- kan een energiescan voor u doen. De adviseur kijkt dan bijvoorbeeld naar verwarming, isolatie en verlichting. Zo weet u wanneer uw verbruik het hoogst is. U ziet waar piekmomenten ontstaan. En u wat u hieraan kunt doen.
Vind een energieadviseur bij u in de buurt
Stap 2: kijk hoe u energie kunt besparen
Met uw inzichten bekijkt u waar u energie kunt besparen. U ziet bijvoorbeeld dat sommige apparaten altijd op 100% draaien, terwijl 70% genoeg is. Besparen levert vaak direct voordelen op, zonder dat uw bedrijf daar last van heeft.
Waarom energie besparen loont
Energie besparen is niet alleen goed voor het elektriciteitsnet. Het is vooral ook goed voor u als ondernemer. Door minder energie te gebruiken, dalen uw maandelijkse kosten. Dat geld kunt u dan gebruiken voor andere investeringen. Het maakt uw bedrijf ook minder afhankelijk van stijgende energieprijzen.
Daarnaast gaat uw apparatuur langer mee en voorkomt u uitval. Besparen helpt ook om pieken in uw energieverbruik te verminderen. Daardoor voorkomt u mogelijk extra kosten en gebruikt u uw aansluiting op het elektriciteitsnet efficiënter. U moet anders mogelijk wachten op extra ruimte op het net.
Hoe bespaart u energie?
Met uw inzichten uit stap 1 kunt u maatregelen nemen om energie te besparen. Vaak ontstaat er al ruimte door bestaande installaties en apparatuur slimmer te gebruiken. Denk aan:
- motoren, pompen, verwarming, koeling en ventilatie beter afstellen;
- oude verlichting door LED vervangen;
- machines en verlichting buiten werktijden uitschakelen.
Ook goed onderhoud kan ervoor zorgen dat uw installaties zuiniger werken. Ze geven dan ook minder storingen. Welke maatregelen het meest geschikt zijn, verschilt per bedrijf en per sector. Daarom is het belangrijk om te kijken wat past bij uw situatie. Bekijk de tips en hulpmiddelen hieronder voor praktische voorbeelden die passen bij uw bedrijf.
Tips en hulpmiddelen om energie te besparen
Onderzoek wie u kan helpen
U hoeft dit niet allemaal zelf uit te zoeken. Er zijn verschillende manieren om hulp te krijgen. Bijvoorbeeld van uw gemeente, provincie of regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM). Zij kunnen u helpen met:
- een energieloket voor uw vragen;
- netwerken van experts en organisaties die kennis en ervaringen delen. Voorbeelden zijn Impuls Zeeland en Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP RES);
- ondernemers of experts met praktijkervaring. Zij denken mee over oplossingen en delen ervaringen;
- een energiescan door een energieadviseur. Uw gemeente of provincie kan u hieraan koppelen. Een energiescan laat zien waar u energie kunt besparen en welke maatregelen passen bij uw bedrijf.
Controleer uw wettelijke verplichtingen
Energie besparen is financieel aantrekkelijk, maar veel ondernemers hebben ook wettelijke verplichtingen om energie te besparen. Met de Wetchecker Energiebesparing kunt u eenvoudig nagaan of uw bedrijf onder deze regels valt. U ziet meteen welke maatregelen verplicht zijn. En wat u moet rapporteren.
Onderdeel van deze verplichtingen kan de energiebesparingsplicht zijn. De energiebesparingsplicht geldt voor bedrijven met een energiegebruik van minimaal 50.000 kilowattuur (kWh) elektriciteit of 25.000 m3 aardgas per jaar. U moet dan energiebesparende maatregelen uitvoeren die zich binnen 5 jaar of minder terugverdienen. Of uw CO2-uitstoot verlagen. De plicht geldt voor 3 categorieën:
- Gebouwen: gebruik bijvoorbeeld betere isolatie en energiezuinige verlichting.
- Faciliteiten (zoals verwarmingssystemen en ventilatie): gebruik bijvoorbeeld slimme thermostaten en warmteterugwinning.
- Processen (zoals productieprocessen): stel bijvoorbeeld machines efficiënter in en of hergebruik restwarmte.
Voldoen aan de energiebesparingsplicht kan met de Erkende Maatregelenlijst (EML). Hierop staan energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder.
Lees meer over de energiebesparingsplicht
Energie besparen in de praktijk
*Muziek speelt* Srdjan Milenic – Head of Production, Quality & Safety: Marley Spoon bezorgt dagelijks maaltijdboxen met verse ingrediënten en recepten bij mensen thuis, die wij allemaal hier in dit fulfilment center klaarmaken. Ons doel is om een duurzame supply chain op te bouwen. Wij richten ons op het reduceren van voedselverspilling. We streven ernaar om onze ecologische voetafdruk te minimaliseren. Dat begint met het verminderen van het huidige verbruik. Daarbij maken wij gebruik van de EML, de Erkende Maatregelenlijsten. Om ons daarbij te helpen, zijn we in contact getreden met The Carbon Zero Club en Liliana Rengifo, die ons hebben geholpen om een vertaalslag te maken van de EML naar concrete acties. We hebben gekeken naar het maintenance plan van onze koelinstallaties en hebben geprobeerd deze te optimaliseren. Daarnaast hebben we alle conventionele verlichting vervangen door LED-verlichting door het hele fulfilment center. We hebben ons dak wit laten schilderen rondom koelinstallaties en we hebben gekeken naar het deurmanagement en we hebben verschillende acties genomen om te voorkomen dat de deuren onnodig open blijft staan. Al deze acties hebben ervoor gezorgd dat ons elektriciteitsverbruik verlaagd is met 11 procent. Wij hebben nog een aantal acties in de pijplijn. Wij gaan we ons in eerste instantie richten op het dichten van alle luchtlekkages binnen het fulfilment center. Daarnaast investeren wij in een nieuwe smart koeling installatie die de oude mechanische aansturing gaat vervangen door een elektronische. Deze acties hebben als doel om ons een additionele besparing op te leveren van 20 procent. Als ik een tip kan geven aan andere ondernemers, dan zou ik zeggen: betrek zoveel mogelijk experts, installatiebeheerders, eventueel ook een pandeigenaar, om samen naar de problematiek te kijken en een concreet plan samen te stellen met uitvoerbare acties. Iedereen kan met relatief simpele acties, met een terugverdientijd van vijf jaar, relatief snel tot een significante energiebesparing kunnen komen. *Muziek speelt en fadet uit* Logo Rijksdienst voor Ondernemend Nederland verschijnt in beeld. Beeldtekst: Ga aan de slag en maak werk van energie besparen. www.rvo.nl/energiebesparingsplicht.
"Al onze acties hebben ervoor gezorgd dat ons elektriciteitsverbruik verlaagd is met 11 procent."
Bekijk ook hoe andere bedrijven energie besparen
Veel bedrijven en organisaties zijn bezig met energiebesparing. U kunt van elkaar leren en inspiratie opdoen.
Lees onze praktijkverhalen over energiebesparing
Stap 3: neem extra maatregelen
Heeft u inzicht in uw energievoorziening? En heeft u al bespaard waar dat mogelijk was? Dan kunt u nu bepalen welke maatregelen u verder kunt nemen.
Maatregelen die u zelf uit kunt voeren:
- elektriciteitsconversie
- elektriciteitsopslag
- energiesturing
- flexibele contracten, zoals congestiemanagement en alternatieve transportrechten
Maatregelen die u uit kunt voeren met bedrijven in uw omgeving of met uw netbeheerder:
- cable pooling
- directe lijn
- energiehubs
- energiesysteem
- groepscontracten
Bekijk oplossingen voor uw bedrijf
Wilt u advies dat past bij uw situatie? In de Wegwijzer Netcongestie ziet u binnen een paar minuten welke maatregelen u kunt nemen.
Stap 4: onderzoek of u financiële steun kunt krijgen
Wij hebben verschillende subsidies en regelingen die financieel interessant kunnen zijn voor u. Hieronder ziet u de belangrijkste voor energiebesparing op een rij.
| Welke regeling? | Waarvoor? |
|---|---|
| Subsidie voor flexibel elektriciteitsverbruik (Flex-e) | Subsidie voor het uitvoeren van een flexibiliteitsscan, een haalbaarheidsstudie en/of flexibiliteitsmaatregelen. Zo ziet u wat u kunt doen om flexibel om te gaan met energie binnen uw bedrijf. |
| Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) | Deze subsidie kunt u als grootverbruiker aanvragen voor zonnepanelen of windturbines voor de opwek van elektriciteit vanaf 15 kWp. Vraag de subsidie ook aan voor warmtepompen. En als u duurzame energie omzet naar warmte (e-boiler) en waterstof (elektrolyser). |
| Energie-investeringsaftrek (EIA) | Ontvang belastingvoordeel op investeringen die een forse energiebesparing opleveren. Belangrijke voorwaarde is dat uw investering op de Energielijst staat. |
| Subsidieregeling grootschalige productie volledig hernieuwbare waterstof via elektrolyse (OWE) | Vraag deze subsidie aan als u waterstof produceert met hernieuwbare energie, zoals zonne- of windenergie. |
| Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE) | Vraag deze subsidie aan voor duurzame warmtetechnieken, zoals een (hybride) warmtepomp, zonneboiler of een kleine windturbine. |
| Versnelde klimaatinvesteringen industrie (VEKI) | Subsidie voor investeringen in apparaten, systemen of technieken voor CO2-besparende maatregelen die klaar zijn voor de markt. |
Tip
Naast de landelijke regelingen, bieden sommige gemeenten en provincies ook (financiële) regelingen. Heeft u dit al nagevraagd bij die van u?
- Ministerie van Klimaat en Groene Groei

