Voorrang bij een tekort op het elektriciteitsnet

Wie krijgt voorrang?

Normaal geldt: wie het eerst een aanvraag doet, krijgt het eerst ruimte. Maar op plekken waar netcongestie is, kunnen sommige organisaties voorrang aanvragen bij netbeheerdes via het maatschappelijk prioriteringskader. De organisaties met voorrang zijn verdeeld in 3 categorieën. Het maakt daarbij niet uit of organisaties veel of weinig elektriciteit gebruiken (grootverbruikers en kleinverbruikers). 

1. Congestieverzachters: organisaties die ruimte op het elektriciteitsnet vrijmaken voor andere gebruikers. Bijvoorbeeld bedrijven die energie opslaan.
2. Veiligheid: organisaties die zorgen voor veiligheid of acute zorg. Denk aan politie, brandweer, defensie en acute gezondheidszorg.
3. Basisbehoeften: organisaties die zorgen voor maatschappelijke basisbehoeften. Zoals woningen en onderwijs.

Op 1 januari 2026 is het nieuwe prioriteringskader ingegaan. De indeling in de 3 categorieën is hetzelfde als het oude prioriteringskader. De ACM heeft extra maatschappelijke functies toegevoegd. Daardoor krijgen meer verbruikers voorrang.

Kleinverbruikers zonder voorrang bij netcongestie ook op wachtlijst

Eerst kwamen alleen grootverbruikers (met een aansluiting groter dan 3x80 ampère) op een wachtlijst. Voor kleinverbruikers (met een aansluiting van maximaal 3x80 ampère) was door netbeheerders ruimte gereserveerd. Daardoor konden zij altijd worden aangesloten. Kleinverbruikers zijn bijvoorbeeld huishoudens en kleine en middelgrote bedrijven, zoals winkels en horeca. Door ruimte te reserveren voor kleinverbruikers, kwamen grootverbruikers eerder op de wachtlijst. Dit geldt ook voor grootverbruikers met prioriteit, zoals ziekenhuizen. Dit is niet goed uit te leggen en werkt het prioriteringskader tegen.

Daarom verandert de werkwijze voor kleinverbruikers. Netbeheerders hebben tijd nodig om zich voor te bereiden op deze nieuwe werkwijze. Dit heeft te maken met het nieuwe kader, het tijdig informeren van klanten en het aanpassen van bedrijfsprocessen. Tot 1 juli 2026 blijft de huidige werkwijze daarom gelden. Na 1 juli 2026 komen ook kleinverbruikers zonder prioriteit op de wachtrij als er netcongestie is. Kleinverbruikers met prioriteit (zoals woningbouw en scholen) kunnen nog gebruik maken van de overgebleven gereserveerde ruimte.

Wanneer gaan de veranderingen in?

1 januari 2026

• Het nieuwe prioriteringskader gaat in. Grootverbruikers kunnen nu voorrang aanvragen. Voor kleinverbruikers verandert er nog niets. 

1 juli 2026

• De overgangssituatie gaat in. De gereserveerde ruimte voor kleinverbruikers is alleen nog beschikbaar voor organisaties met voorrang volgens het prioriteringskader. Dit geldt dus bijvoorbeeld voor woningbouw en scholen.

1 januari 2027

• Het uitgangspunt is dat de nieuwe werkwijze volledig werkt.