Voorrang bij een tekort op het elektriciteitsnet
Het elektriciteitsnet raakt vaker overbelast (netcongestie). Netbeheerders zetten aanvragen voor nieuwe of zwaardere aansluitingen die niet passen, op een wachtlijst. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft regels gemaakt om te bepalen hoe netbeheerders met de wachtlijst omgaan. En welke partijen voorrang krijgen. Dit staat in het maatschappelijk prioriteringskader.
Wie krijgt voorrang?
Normaal geldt: wie het eerst een aanvraag doet, krijgt het eerst ruimte. Maar sommige organisaties krijgen voorrang via het maatschappelijk prioriteringskader. De organisaties met voorrang zijn verdeeld in 3 categorieën. Het maakt daarbij niet uit of organisaties veel of weinig elektriciteit gebruiken (grootverbruikers en kleinverbruikers).
- Congestieverzachters: organisaties die ruimte op het elektriciteitsnet vrijmaken voor andere gebruikers. Bijvoorbeeld bedrijven die energie opslaan.
- Veiligheid: organisaties die zorgen voor veiligheid of acute zorg. Denk aan politie, brandweer, defensie en acute gezondheidszorg.
- Basisbehoeften: organisaties die zorgen voor maatschappelijke basisbehoeften. Zoals woningen en onderwijs.
Dit prioriteringskader geldt vanaf 1 januari 2026. Het regelt de voorrang beter dan het oude kader. De indeling in de 3 categorieën blijft hetzelfde. De ACM heeft extra maatschappelijke functies toegevoegd. Daardoor krijgen meer verbruikers voorrang.
Kleinverbruikers zonder voorrang ook op wachtlijst
Eerst kwamen alleen grootverbruikers (met een aansluiting groter dan 3x80 ampère) op een wachtlijst. Voor kleinverbruikers (met een aansluiting van maximaal 3x80 ampère) was altijd ruimte gereserveerd. Kleinverbruikers zijn bijvoorbeeld huishoudens en kleine en middelgrote bedrijven, zoals winkels en horeca. Hierdoor kwamen grootverbruikers met voorrang ondertussen op de wachtlijst. Denk aan ziekenhuizen. Dit werkt niet op de lange termijn.
Daarom verandert de werkwijze voor kleinverbruikers per 1 juli 2026. Vanaf die datum moeten ook zij zich op tijd aanmelden. In gebieden met netcongestie komen zij vanaf dan namelijk op dezelfde wachtlijst als grootverbruikers. Kleinverbruikers met voorrang kunnen zo de vrijkomende ruimte gebruiken. Voorbeelden zijn woningbouwprojecten en scholen.
Netbeheerders, gemeenten en projectontwikkelaars hebben tijd nodig om zich voor te bereiden op deze nieuwe werkwijze. Daarom start de uitvoering later. Zorgvuldigheid en uitvoerbaarheid staan voorop. Verschillende partijen werken de nieuwe werkwijze nog verder uit.
Wanneer gaan de veranderingen in?
Donderdag 1 januari
- Het nieuwe prioriteringskader gaat in. Grootverbruikers kunnen nu voorrang aanvragen. Voor kleinverbruikers verandert er nog niets.
Woensdag 1 juli
- De overgangssituatie gaat in. De gereserveerde ruimte voor kleinverbruikers is alleen nog beschikbaar voor organisaties met voorrang volgens het prioriteringskader. Dit geldt dus bijvoorbeeld voor woningbouw en scholen.
Vrijdag 1 januari
- Het uitgangspunt is dat de nieuwe werkwijze nu volledig werkt.
Wilt u meer weten over het prioriteringskader?
- Ministerie van Klimaat en Groene Groei
Uitgelicht
