1. Home
  2. Loket Netcongestie
  3. Voorrang bij een tekort op het elektriciteitsnet

Voorrang bij een tekort op het elektriciteitsnet

View this page in English
Priority during power grid shortage

Laatst gecontroleerd op: 19 mei 2026

Het elektriciteitsnet raakt op steeds meer plekken en momenten overbelast (netcongestie). Netbeheerders zetten aanvragen voor nieuwe of zwaardere aansluitingen die niet passen, op een wachtlijst. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft regels gemaakt om te bepalen hoe netbeheerders met de wachtlijst omgaan. En welke partijen voorrang krijgen. Dit staat in het maatschappelijk prioriteringskader.

Wie krijgt voorrang?

Volgens Europese regels behandelen netbeheerders aanvragen op volgorde van binnenkomst. Maar sommige aanvragen zijn extra belangrijk voor de maatschappij. Die krijgen een hogere plek op de wachtlijst. Dat heet maatschappelijk prioriteren. De organisaties met voorrang zijn verdeeld in 3 categorieën:

  1. Congestieverzachters: organisaties die ruimte op het elektriciteitsnet vrijmaken voor andere gebruikers. Bijvoorbeeld bedrijven die energie opslaan. Deze categorie geldt alleen voor bedrijven met een elektriciteitsaansluiting groter dan 3x80 ampère.
  2. Veiligheid: organisaties die zorgen voor veiligheid of acute zorg. Denk aan politie, brandweer, defensie en acute gezondheidszorg. Deze categorie geldt voor bedrijven met een kleine en grote aansluiting. Een kleine aansluiting heeft maximaal 3x80 ampère.
  3. Basisbehoeften: organisaties die zorgen voor maatschappelijke basisbehoeften. Zoals openbaar vervoer en het onderwijs. Ook woningbouw valt vanaf 1 juli 2026 in deze categorie. Deze categorie geldt voor bedrijven met een kleine en grote aansluiting.

Let op: voorrang betekent niet direct een aansluiting. U wacht nog steeds tot er ruimte is.

Wat betekent het maatschappelijk prioriteringskader voor u? 

Het maatschappelijk prioriteringskader geldt alleen als u een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting nodig heeft. Heeft u voldoende aan uw huidige aansluiting? Dan verandert er niets voor u.

Krijgt u al voorrang?

Heeft u al een aanvraag gedaan voor een nieuwe of zwaardere aansluiting? Dan hoeft u niets te doen. Uw plek op de wachtlijst kan wel veranderen door de nieuwe regels. Aanvragen met een hogere prioriteit krijgen mogelijk voorrang.

Krijgt u nog geen voorrang? 

U kunt maatschappelijke prioriteit aanvragen als u al een aanvraag heeft gedaan voor een nieuwe of zwaardere aansluiting en op de wachtlijst staat.

Controleer eerst of uw organisatie in een van de categorieën valt. Bij sommige netbeheerders kunt u hiervoor een checklist invullen of gebruiken. Of neem hierover contact op met uw netbeheerder. Denkt u dat uw organisatie voorrang kan krijgen? Vraag dan maatschappelijke prioriteit aan. Uw netbeheerder vertelt u welke informatie en documenten nodig zijn. Dit verschilt per organisatie en per categorie.

Kijk bij uw netbeheerder wat u moet doen:

Bedrijven met kleine aansluiting zonder voorrang bij netcongestie ook op wachtlijst

Eerst kwamen alleen bedrijven met een aansluiting groter dan 3x80 ampère op een wachtlijst. Voor bedrijven met een kleine aansluiting van maximaal 3x80 ampère was door netbeheerders ruimte gereserveerd. Daardoor konden zij altijd een aansluiting krijgen. Bedrijven met een kleine aansluiting zijn bijvoorbeeld huishoudens en kleine en middelgrote bedrijven, zoals winkels en horeca. Vanaf 1 juli verandert dit en behandelen netbeheerders alle aanvragen volgens het maatschappelijk prioriteringskader.

Overgangsperiode tot 1 januari 2027

Tussen 1 juli 2026 en 1 januari 2027 is er een overgangsperiode. In deze periode gaat de ruimte die eerder gereserveerd werd voor kleinverbruikers naar aanvragen met maatschappelijke prioriteit. Dit betekent dat congestieverzachters en organisaties die zorgen voor veiligheid of acute zorg, als eerste een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting krijgen. Daarna zijn de basisbehoeften zoals woningbouw, scholen en warmteprojecten aan de beurt. 

Na 1 januari 2027

Is er na de overgangsperiode nog ruimte op het elektriciteitsnet? Dan komen aanvragen zonder maatschappelijke prioriteit aan de beurt. Denk aan grote bedrijven, laadpalen en kleine ondernemers. Is er geen ruimte? Dan komen alle nieuwe aanvragen op de wachtlijst. Wanneer er weer ruimte vrijkomt, volgt aansluiting volgens de wachtrij.

Gevolgen voor ondernemers met een kleine aansluiting 

De nieuwe aanpak heeft mogelijk veel effect op ondernemers met een kleine aansluiting. Heeft u een kleine aansluiting en heeft u een zwaardere aansluiting nodig? Of u die krijgt, hangt af van de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet. Heeft u geen nieuwe of zwaardere aansluiting nodig? Dan verandert er voor u niets. 

Bekijk wat netcongestie betekent voor uw bedrijf met een kleinverbruikaansluiting

Wilt u meer weten over het prioriteringskader? 

Bekijk het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM

In opdracht van:
  • Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Heeft deze informatie u geholpen?

Uitgelicht

Nieuws

Laatste nieuws over netcongestie

Evenementen

Evenementen over netcongestie
Eerste stralingsarme hoogspanningsmasten voor Randstad

Bekijk uw mogelijkheden bij netcongestie

Vul de wegwijzer in voor ondernemers

DHL gaat stap voor stap richting een volledig elektrisch vrachtwagenpark

"Als de netcongestie in de regio opgelost is, kunnen we op eerdere stappen voortborduren en hoeven we niet alles opnieuw te doen. "
Renz BassantDuurzaamheidsmanager van DHL eCommerce Nederland