Milieuprestatie gebouwen (MPG)

Wat is een MPG-berekening?

De berekening laat zien wat de milieu-impact is van een gebouw over de gehele levenscyclus. De berekening richt zich op het bouwwerk als geheel, niet op afzonderlijke producten. De milieuprestatie van een gebouw geeft aan wat de milieubelasting van de gebruikte materialen is. Onderdeel van de berekening zijn de bouwkundige constructies, installatieonderdelen en vervangingen gedurende de levensduur van het gebouw. De berekening wordt uitgevoerd volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken en vindt plaats aan de hand van 11 milieucategorieën. Per 1 juli 2026 zijn dat er 19. Door weging naar zwaarte is een score vast te stellen: de milieuprestatie.

MPG-grenswaarden bij nieuwbouw

Milieuprestatie-eisen zijn minimumeisen die bepalen hoe milieuvriendelijk een nieuw gebouw moet zijn. In het Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl) is vastgelegd aan welke eisen gebouwen en bouwwerken (woningbouw en utiliteit) moeten voldoen. Op dit moment geldt een grenswaarde van 0,8 voor woningen en 1,0 voor kantoren van meer dan 100 m². Dit staat in artikel 4.159 van het Bbl. 

Wat zijn de wijzigingen per 1 juli 2026?

Per 1 juli 2026 worden de milieuprestatie-eisen voor nieuwbouw aangepast via het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling (Or). De milieuprestatie-eis voor kantoren wordt met 15% aangescherpt. Voor woningen blijven de eisen gelijk, maar de rekenmethode (A2-set) verandert. Hierdoor vallen de MPG-scores hoger uit, wat is meegewogen in de nieuwe eisen. Daarnaast gelden er voor het eerst milieuprestatie-eisen voor gebouwen zoals scholen, winkels, zorginstellingen en bedrijfshallen.

Met ingang van 1 juli 2026 geldt onder meer het volgende:

• woonfuncties: een milieuprestatie-eis van 1,6;
• kantoorfuncties: een aangescherpte eis van 1,55;
• kleine woningen en niet-compacte kantoren: soepelere eis in bepaalde situaties;
• MPG-eisen geïntroduceerd voor scholen, winkels, zorginstellingen en bedrijfshallen;
• gebouwen met meerdere gebruiksfuncties: gewogen milieuprestatie-eis;
• nieuwe rekenmethode (A2): de herziene bepalingsmethode kent 19 in plaats van 11 milieu-impactcategorieën. 

De volledige wijziging is opgenomen in het Staatsblad, inclusief tabel 4.158 (zie verkorte versie hieronder) en de aangepaste artikelen 4.157 en 4.159 Bbl.

Ontwerpkeuzes bij de MPG

Bij het berekenen van de milieuprestatie van een bouwwerk spelen ontwerpkeuzes een belangrijke rol. Factoren zoals gebouwvorm, materiaalgebruik en installaties hebben invloed op de MPG-score. Daarnaast is er een verband tussen energieprestatie en milieuprestatie: maatregelen om energie te besparen kunnen leiden tot extra materiaalgebruik en daarmee tot extra milieueffecten. Het is belangrijk om energieprestatie en milieuprestatie samen te bekijken.

Bredere toepassing van de MPG

Vanuit verschillende organisaties wordt de MPG-berekening gezien als de methode om de milieuprestatie van bouwwerken te berekenen.

Onder andere in:

• duurzaam inkopen van nieuwe kantoorgebouwen
• duurzaam aanbesteden GWW(grond-, weg- en waterbouw)-werken
• MIA/VAMIL (fiscale financieringsregelingen)
• in het raamwerk van de standaard Het Nieuwe Normaal
• certificering van duurzaam vastgoed volgens
  • BREEAM-NL
  • GPR Gebouw

Praktische toelichting bij de MPG

De berekening maakt gebruik van milieudata uit de Nationale Milieudatabase. Deze database kent merkgebonden en niet-merkgebonden gegevens van bouwproducten. De berekening wordt uitgevoerd met een van de gevalideerde rekeninstrumenten. De kenmerken, zoals afmetingen van het bouwwerk, worden ingevoerd. Daarna volgen de bouwproducten en hoeveelheden. Het programma rekent vervolgens de milieueffecten van het gebouw of bouwwerk uit.

Het is belangrijk dat duidelijk is welke bouwonderdelen wel of niet meeberekend worden. Dit wordt ook wel de 'demarcatie van bouwonderdelen' genoemd. Om gebruikers hierbij te ondersteunen biedt het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) verschillende informatiebladen aan met praktische uitleg. Deze informatiebladen bevatten onder andere:

• toelichting op de afbakening van bouwonderdelen;
• praktische voorbeelden uit de ontwerp- en uitvoeringspraktijk;
• uitleg over hoe onderdelen correct worden opgenomen in een milieuprestatieberekening.

De documenten helpen ontwerpers, adviseurs en vergunningverleners bij het toepassen van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken. Het IPLO geeft uitleg en ondersteunt professionals van overheden, omgevingsdiensten en brancheorganisaties met informatie over de wetten en regels van de leefomgeving.

Meer weten?

• Greendeal Milieuprestatieberekening van gebouwen
• Nationale Milieudatabase
• Waar kan ik vragen stellen over de regels voor bouwen en verbouwen?
• Milieuprestatie: regels bij nieuwbouw vanaf 1 juli 2026 | Informatiepunt Leefomgeving