De rol van de NCEA in het PROVANI-programma in Niger

Stephen Teeuwen is Senior Advisor Environmental and Social Assessment bij de NCEA. Hij ondersteunt ministeries in partnerlanden bij hun processen voor milieueffectrapportage. Lokale autoriteiten krijgen begeleiding bij het aanpakken van complexe en abstracte processen. In Niger werken Stephen en zijn collega's onder andere aan het invoeren van strategische milieueffectrapportage, technische aspecten, zoals grondwater en bescherming tegen radioactieve straling, en het bevorderen van good governance, o.a. door de transparantie te versterken en de inwoners bij de besluitvorming te betrekken.

Waterbeheer in de Nigervallei

Het PROVANI-programma in Niger kent verschillende uitdagingen. Een belangrijk thema is het beheer van natuurlijke hulpbronnen, zoals grond- en rivierwater. Niger heeft grote plannen om water te gebruiken voor energie, landbouw en drinkwater. Maar het duurzaam beheren van deze bronnen is niet vanzelfsprekend. Projecten en beleid richten zich op een efficiënte en zuinige omgang met water. Daarbij moeten verschillende ministeries, lokale gemeenschappen en zelfs buurlanden hun belangen met elkaar afstemmen.

Unieke samenwerking

Volgens Stephen richt het PROVANI programma zich op good governance: transparantie, participatie, samenwerking en het betrekken van alle relevante partijen bij de beleidsontwikkeling. Uniek is dat 5 verschillende directoraat-generalen van ministeries in Niger op hoog niveau regelmatig met elkaar overleggen om plannen af te stemmen. Het programma zet in op het verzamelen van input zoals voorstellen voor microprojecten vanuit regionale gemeenschappen en overheden. Het programma speelt bovendien snel in op praktische behoeften, zoals het verbeteren van internetverbindingen zodat online overleg beter loopt.

Stephen vindt dat de samenwerking tussen Nederlandse en Nigerese partijen goed verloopt. Partijen zoals RVO en het CTAP-kernteam luisteren goed naar de wensen van de Nigerese partners en geven ruimte voor eigen initiatief. Zo ontstaat er meer draagvlak en eigenaarschap: "Meer zeggenschap betekent meer draagvlak," aldus Stephen. Tegelijkertijd zijn er uitdagingen. Sommige overheden werken liever volgens een traditionele, top-down aanpak. Ook beperken veiligheidsrisico's de mogelijkheden om projecten buiten de hoofdstad te bezoeken en met stakeholders te spreken.

De inspirerende samenwerking, de flexibiliteit en de can do-mentaliteit van de betrokkenen maken dit project extra aantrekkelijk om aan te werken. De inhoudelijke uitdaging maakt het werk voor Stephen extra interessant. Hij combineert governance, fysieke en sociale vraagstukken in een complexe context van verwoestijning, bevolkingsgroei en een wisselende beschikbaarheid van water.

Gezamenlijke visie op de toekomst

Op de lange termijn willen we samen met Nigerese partners een breed gedragen visie en strategie ontwikkelen voor 2052. Door politieke instabiliteit liep dit proces vertraging op, maar inmiddels zijn de eerste stappen gezet. Uiteindelijk moeten deze partijen zelfstandig, met vertrouwen en met een helder plan donoren, banken en de private sector kunnen benaderen. Zo kan het programma ook na afloop van de Nederlandse betrokkenheid positieve impact blijven hebben.

Voor de Commissie MER ziet Stephen vooral een rol als facilitator en ondersteuner van het proces. Door besluitvorming te begeleiden, kunnen de inhoud en keuzes vanuit Niger zelf ontstaan. "Het gaat erom dat besluiten goed geïnformeerd en breed gedragen zijn. Niet alleen technisch, maar ook maatschappelijk."

De lokale stuurgroep in Niger, het Comité Technique d'Appui au Programme (CTAP), voert de regie over dit programma. RVO werkt in opdracht van de Nederlandse ambassade in Niamey (Niger). RVO werkt samen met de Nederlandse Commissie voor Milieubeoordeling en het CTAP. Samen adviseren zij de regering van Niger bij het strategische planningsproces voor het duurzame beheer van natuurlijke hulpbronnen in de regio's.