Publieke samenvattingen fase 2 Innovation Impact Challenge: IX in stedelijke ontwikkeling

In deze innovatiechallenge zoeken we naar een manier voor het geven van een duidelijk overzicht van Immersive Experiences (IX) oplossingen die passen bij verschillende uitdagingen van stedelijke ontwikkeling. Denk aan (betaalbare) woningbouw, duurzaamheid, klimaatadaptatie en bereikbaarheid.  Immersive Experiences (IX) zijn ervaringen waarbij je ondergedompeld wordt in een levensechte (niet-fysieke) wereld, bijvoorbeeld virtual reality, 360 graden beeld/video, augmented reality, interacterende animatie en games. 

De 10 winnende partijen

Van de 19 geselecteerde projecten voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie (fase 1) zijn 10 projecten door naar fase 2. Ondernemers dienden hun ideeën in voor 2 verschillende thema’s:

• Thema 1: passende, innovatieve en toekomstbestendige IX-oplossingen die stedelijke opgaves integraal benaderen.
• Thema 2: het voorkomen en verminderen van de negatieve gevolgen van stedelijke ontwikkeling voor betrokkenen.

De ondernemers met de 10 beste offertes hebben een haalbaarheidstest uitgevoerd en hebben een plan geschreven voor een vervolgtraject.  Hieronder vindt u de projectbeschrijvingen.

Thema 1: passende, innovatieve en toekomstbestendige IX-oplossingen die stedelijke opgaves integraal benaderen

MapGear B.V. - TransitieTwin3D

Gemeenten staan voor grote ruimtelijke opgaven zoals woningbouw, energietransitie en herinrichting van straten. Voor inwoners zijn deze plannen vaak lastig te begrijpen, wat leidt tot onzekerheid, weerstand en vertraging. Bestaande participatie-oplossingen zijn vaak duur, projectmatig maatwerk en slecht gekoppeld aan gemeentelijke data. TransitieTwin3D pakt dit anders aan. Het is een schaalbaar participatieplatform dat plannen automatisch vertaalt naar begrijpelijke 3D-beelden van de buurt. Inwoners verkennen en bespreken scenario’s samen, via een interactieve tafel en later online, en reageren direct op specifieke locaties. Fase 1 bewees de werking, fase 2 ontwikkelt dit door tot breed inzetbare oplossing.

Stipo - Placemaking Immersive

STIPO en ORB Amsterdam ontwikkelen gezamenlijk Placemaking Immersive. Het digitaliseert bewezen participatiemethoden via IX voor complexe stedelijke opgaven. De kern is de vernieuwende 'incremental co-creation' methodiek: stakeholders delen in een 'relais-vorm' één headset en bouwen stapsgewijs voort op elkaars visuele input. In plaats van één statische projectie, worden zintuigen (licht, geluid, interactieve elementen, geur en tast) opeenvolgend gestimuleerd. Deze aanpak dwingt tot dialoog en bevordert overeenstemming door visies direct op locatie te visualiseren. Dit zorgt voor een gelijkwaardig gesprek tussen burgers, beleidsmakers en ontwikkelaars, wat leidt tot democratische besluitvorming en aanzienlijke procesversnelling.

LOS Ruimte - Participate-360: participatie, data en visualisatie in de leefomgeving 

Dit project richt zich op de verdere ontwikkeling van een digitaal platform dat ontwerp, doorrekening van ecosysteemdiensten en 3D-visualisatie van de openbare ruimte ondersteunt. Door het koppelen en automatiseren van bestaande systemen ontstaat een werkwijze waarin ruimtelijke keuzes sneller, beter onderbouwd en duidelijker kunnen worden gemaakt. Het platform wordt ontwikkeld en gevalideerd in pilotprojecten met gemeenten. Het ondersteunt zowel professionals als bewoners om mee te denken en beslissingen te nemen. Het project draagt bij aan datagedreven verduurzaming en verbetering van de kwaliteit van ruimtelijke besluitvorming.

Witteveen en Bos - Ervaren, uitleggen, beslissen: een IX stakeholdersparticipatie-framewerk

Onze maatschappij staat voor grote uitdagingen: van de energie- en watertransitie tot woningbouw, duurzame mobiliteit en het onderhouden van bruggen, kades en andere kunstwerken. Dit project ontwikkelt het IX-Framework, een digitale manier om plannen transparanter en begrijpelijker te maken. Met één duidelijke omgeving – op het web én in XR – kunnen bewoners varianten bekijken, begrijpen waarom keuzes worden gemaakt en eenvoudig reageren. Overheden en projectteams krijgen zo beter inzicht, meer draagvlak en sterker onderbouwde besluiten. De MVP die Witteveen en Bos nu bouwt maakt deze aanpak direct toepasbaar in een pilot.

Advier B.V. - Stad op het Spel

Stad op het Spel is een interactieve, immersieve spelervaring waarmee beleidsteams ervaren hoe keuzes van vandaag doorwerken in mogelijke toekomsten voor Nederland in 2050. In een gezamenlijke sessie maken teams afwegingen bij beleidsdilemma’s en gaan ze in gesprek met fictieve inwoners die in 2050 leven, die laten zien wat beleid betekent voor het dagelijks leven. Zo wordt toekomstdenken concreet, menselijk en bespreekbaar. Ook ontstaat er ruimte voor domeinoverstijgende inzichten. Het spel is een gesprekstarter en zorgt voor focus op doorwerking in de praktijk. In dit project bouwt en test Advier een werkend prototype (ruimtelijke installatie met interactieve schermen).

Thema 2: het voorkomen en verminderen van de negatieve gevolgen van stedelijke ontwikkeling voor betrokkenen

Webbio B.V. - Stad in Beeld – Participatieve digital twin voor toekomstbestendige stedelijke ontwikkeling

Dit project heeft als doel een eerste werkend Minimum Viable Product (MVP) te maken. Een MVP is de eerste versie van een product dat al werkt en alleen de belangrijkste functies bevat. Het gaat om een SAAS-applicatie voor een participatieve Digital Twin voor Nederlandse gemeenten. In dit project is dit specifiek ingericht voor de gemeenten Nijmegen, Eindhoven en Geldrop-Mierlo. Dat betekent dat Webbio direct rekening houdt met gebruik door meerdere gemeenten onder hun eigen naam en het platform laagdrempelig aanbieden. Het platform integreert ruimtelijke data met beleidsinformatie via interactieve 3D-visualisaties, met als doel burgerparticipatie mogelijk te maken en beleidskeuzes transparant te maken. In fase 2 bouwt het bedrijf een werkend en functioneel MVP die direct na fase 2 gebruikt kan worden door Nederlandse gemeenten.

Siekerman Technology B.V. - AR Inzicht: Transparante Stedelijke Ontwikkeling

AR Inzicht maakt het eenvoudig om augmented-realitytoepassingen te bouwen voor de nieuwe generatie augmented reality brillen, specifiek gericht op stedelijke ontwikkeling. Met het platform kunnen bijvoorbeeld toekomstige gebouwen ter plekke getoond worden aan bewoners tijdens participatietrajecten. Hierdoor begrijpen zij beter wat er in hun buurt gaat veranderen. In fase 2 wordt het platform doorontwikkeld en getest in pilots met 2 gemeenten. Beide pilots richten zich op het visualiseren van bouwprojecten die nog gebouwd moeten worden, zodat burgers deze op locatie in augmented reality kunnen bekijken.

Common City Development B.V. - PublicTwin 

Steden worden gebouwd voor ons allemaal, maar zelden mét ons allemaal. PublicTwin stelt gemeenten en ontwikkelaars in staat om op grote schaal inclusieve, gedocumenteerde burgerparticipatie mogelijk te maken. Het platform combineert mobielgerichte participatie, hybride offline/online inputverzameling, immersive gezamenlijke 3D-omgevingen en AI-gestuurde analyses om duizenden stemmen om te zetten in bruikbare inzichten voor besluitvorming. Door complexe plannen begrijpelijk en participatie aantrekkelijk te maken, biedt PublicTwin de mogelijkheid om projectvertragingen te verminderen, het vertrouwen van de gemeenschap te vergroten en waardevolle informatie te verkrijgen. En dat alles terwijl aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Zo verandert publieke participatie van een formaliteit in een echte dialoog.

Mama Producties B.V.  - Virtual Reality en Neurofeedback: naar een inclusieve stad

Olifantenpad CS ontwikkelt een meetinstrument dat virtual reality (VR), neurofeedback, eye-tracking en locatietracking combineert om bewuste én onbewuste reacties van mensen op ruimtelijke omgevingen zichtbaar te maken. Deelnemers verkennen virtuele situaties met verschillende ontwerpen en lichtscenario’s, terwijl het instrument hun hersenactiviteit, blikrichting, gedrag en positie continu meet. Vervolgens vertaalt het team de data  naar begrijpelijke kaarten en indicatoren voor stress, ontspanning en routekeuze. Hierdoor kunnen gemeenten, ontwerpers en ontwikkelaars breed inzicht krijgen in hoe verschillende groepen de ruimte beleven. Zo helpt de tool stedenbouwkundige fouten, aanpassingen achteraf en vertragingen te voorkomen en draagt het bij aan een inclusieve stad waarin iedereen zich veilig, prettig en betrokken voelt.

Dutch Rose Media - Urban Prototype Station: Through Our Eyes

Stedelijke plannen hebben grote invloed op hoe we wonen, werken en leven, maar zijn vaak moeilijk te begrijpen en te vergelijken. Urban Prototype Station: Through Our Eyes (UPSTOE) is een innovatief platform dat met behulp van immersive technologieën (AR en VR) stedelijke plannen zichtbaar en ervaarbaar maakt op menselijke schaal. Het platform bestaat uit 3 samenhangende tools: 

• Inspiration (verkennen van voorbeelden en referenties in VR);
• Design (werken met bouwstenen in AR om ontwerpvarianten te verkennen en te bespreken) en;
• Preview (ervaren en beoordelen van plannen in AR). 

Door deze combinatie ontstaat eerder en beter begrip van ruimtelijke keuzes en hun gevolgen. UPSTOE ondersteunt professionals bij transparantere, zorgvuldiger en inclusievere besluitvorming over de inrichting van onze steden.