Nederland stelt eerste Kritieke Grondstoffenlijst vast

De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 8 juli 2026

De leveringszekerheid van kritieke grondstoffen en (half)producten staat onder druk. Dat raakt Nederlandse bedrijven, economie en veiligheid. Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) heeft 17 grondstoffen aangewezen met een hoog leveringsrisico. Door risico’s in kaart te brengen en gerichter en versneld de Nationale Grondstoffenstrategie (NGS) uit te voeren, zijn Nederlandse ondernemers minder afhankelijk van andere landen.

Welke grondstoffen staan op de lijst?

Op de Nederlandse Kritieke Grondstoffenlijst staan onder andere lithium, kobalt, grafiet en zeldzame aardmetalen. Deze grondstoffen zijn belangrijk voor batterijen, permanente magneten en de defensie-industrie. Een grondstof komt op de lijst als één land meer dan 65% van de wereldproductie verzorgt. Het Nederlands Materialen Observatorium (NMO) adviseerde de minister bij het opstellen van de lijst. Het NMO biedt informatie en advies over de aanvoer van kritieke grondstoffen. Zij keken naar risico's op leveringsonderbreking en de gevolgen voor Nederlandse bedrijven. 

Nederland versnelt Nationale Grondstoffenstrategie

Exportcontrolemaatregelen en militaire conflicten zorgen voor onzekerheid bij Nederlandse ondernemers. Minister Herbert wil daarom de Nationale Grondstoffenstrategie versnellen. "Nederlandse bedrijven hebben vaker te maken met onzekerheid en vertragingen. Zij zijn zelf als eerste aan zet om dat aan te pakken. Maar vanwege de grote belangen voor onze welvaart en veiligheid is er ook voor de overheid een rol", zegt de minister. De overheid ondersteunt veelbelovende Nederlandse initiatieven. De Nationale Grondstoffenstrategie moet de leveringszekerheid van grondstoffen voor de lange termijn garanderen, de economische weerbaarheid vergroten en de afhankelijkheid verminderen van bepaalde landen.
 

"Door risico’s inzichtelijk te maken en meer focus en nadruk op uitvoering, versnellen we nu onze inzet hierop zowel in Nederland als Europa."
Minister Heleen Herbert (Economische zaken en Klimaat)

Routekaarten voor hergebruik en kritieke materialen

Op weg naar een circulaire maakindustrie werken partijen uit het bedrijfsleven, de overheid en kennisinstellingen samen. RVO helpt de maakindustrie met het maken van Routekaarten. Hiermee bepalen zij samen de doelen, prioriteiten en acties die nodig zijn voor de komende 5 tot 10 jaar. De Routekaarten zijn ontworpen als onderdeel van de Nationale Grondstoffen Strategie (NGS). Ze geven richting aan de overgang naar een circulaire economie. Het programma Circonnect en Stichting Circulaire Maakindustrie (CMI) hielpen bij het ontwerp.

In het Nationale Programma Circulaire Economie (2025) staan productgroepen die voor de maakindustrie het meest belangrijk zijn. In deze productgroepen zitten voor Nederland kritieke grondstoffen. Bij deze soorten producten is de meeste milieuwinst mogelijk. Ze hebben ook de meeste toegevoegde waarde voor de Nederlandse economie. Er zijn Routekaarten voor de volgende productgroepen:

  • Klimaatinstallaties
  • Elektrolysers
  • Zonnestroomsystemen
  • Wind op zee
  • Batterijen 
  • Militaire schepen (alleen verkrijgbaar op aanvraag)
  • Machinebouw (na zomer gereed)
  • En een Routekaart voor kritieke materialen

Europese doelen voor 2030

De Europese Unie wil minder afhankelijk worden van landen buiten Europa. Voor 2030 streeft de EU ernaar om 10% van de strategische grondstoffen zelf te winnen, 40% te raffineren en 25% te recyclen. Nederland draagt hieraan bij met circulaire projecten, raffinage en logistieke voorzieningen.

Kennisplein kritieke grondstoffen 

Ondernemers, kennisinstellingen en overheden kunnen ook terecht op het Kennisplein kritieke grondstoffen. Het Kennisplein adviseert onder andere hoe partijen minder afhankelijk worden van bepaalde grondstoffen. Ook is er advies en informatie te vinden over subsidies en financiering voor projecten die de levering van kritieke grondstoffen veiligstellen. RVO voert het kennisplein uit in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Stel uw vraag over kritieke grondstoffen

Onze adviseurs helpen u graag verder. Stuur uw vraag via het contactformulier. Wij antwoorden dan zo snel mogelijk.

In samenwerking met:
  • Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Uitgelicht

Financiële steun bij circulaire projecten

Praktijkverhaal: zorgen voor maximaal herbruikbare grondstoffen

"We zetten voor het eerst een waardeketen op van elektronisch afval naar circulaire halfgeleiders gemaakt in Europa. Met dit project willen we laten zien dat het mogelijk is."
Luca PolidoriProgrammamanager bij Holland Circulair Hotspot

Overzicht met het laatste nieuws rond circulaire projecten

Overzicht evenementen circulaire economie