Kwaliteitsaanduidingen landbouwproducten

Laatst gecontroleerd op: 16 april 2026

Bent u producent van een landbouwproduct? Dan kunt u bij ons een Europese kwaliteitsaanduiding aanvragen voor de productnaam. U kunt de naam registreren als Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB), Beschermde Geografische Aanduiding (BGA) of Gegarandeerde Traditionele Specialiteit (GTS). Volg de stappen van het aanvraagproces. En bekijk welke namen geregistreerd zijn.

Stap 1: Documenten verzamelen

Controleer of u alle documenten heeft die nodig zijn om de aanvraag te doen. Een aanvraag voor een naam met een BOB of een BGA bestaat uit een:

  • oplegbrief
  • productdossier
  • enig document

Een aanvraag voor een naam met een GTS bestaat uit een:

  • oplegbrief
  • productdossier

Wat is een oplegbrief?

Een oplegbrief is een document waarmee u duidelijk maakt wat u aanvraagt en wie de aanvraag doet. Eisen voor de oplegbrief:

  • Er staat een naam in van ten minste één van de bestuurders van de producentengroepering die de aanvraag doet. Bijvoorbeeld een vereniging of producentenorganisatie.
  • De naam van deze bestuurder staat in het meest recente KVK-uittreksel van deze producentengroepering.
  • De oplegbrief is ondertekend door deze bestuurder.
  • De oplegbrief heeft een ondertekendatum.
     

Wat is een productdossier?

Als u een naam wilt registreren, moet u beschrijven aan welke regels producten met deze naam moeten voldoen. Dit zet u in het productdossier: 

  • de manier van produceren
  • de samenstelling van het product
  • de speciale band tussen het product en het gebied waar het vandaan komt

Wat is een enig document?

Het enig document is een samenvatting van het productdossier.

Stap 2: Aanvragen bij ons

Heeft u alle documenten compleet? En voldoet u aan de andere voorwaarden? Dan kunt u ons vragen om de registratie goed te keuren. Wij nemen een besluit binnen 6 maanden na ontvangst van uw aanvraag.

Verstuur uw aanvraag via e-mail naar info.geografischeaanduidingen@rvo.nl.

Stap 3: 1e controle en reageren belanghebbenden

Als wij uw aanvraag hebben ontvangen, ontvangt u hiervan een bevestiging per e-mail. Hierna controleren wij of uw aanvraag compleet is.

Is de aanvraag compleet? Dan kondigen wij de ontvangst van uw aanvraag aan in de Staatscourant. Belanghebbenden kunnen op dit bericht reageren met ideeën en opmerkingen. Dit noemen we bedenkingen.

Tegelijkertijd sturen wij uw productdossier naar de organisatie die de controles op het product uitvoert. Deze organisatie bekijkt of zij het productdossier kan controleren. Er moet bijvoorbeeld geen twijfel zijn over waar de grenzen van het geografisch gebied liggen.

Stap 4: Wij beoordelen uw aanvraag

Hierna beginnen we met de inhoudelijke beoordeling. Soms mist er nog informatie. U krijgt dan één keer de kans om deze gegevens aan ons door te sturen.

Stap 5: Besluit en publicatie in de Staatscourant

Wij keuren de aanvraag goed of wijzen deze af. Wij zetten hierover een bericht in de Staatscourant.

Stap 6: Nederlandse bezwaarprocedure

Na de publicatie in Staatscourant start de nationale bezwaarprocedure. Deze duurt 6 weken. Komt er een bezwaar binnen? Dan nemen wij contact met u op. We kijken dan of er een oplossing is. Soms moet u het productdossier aanpassen. Ontvangen wij geen bezwaren? Dan sturen wij de aanvraag door naar de Europese Commissie (EC).

Op Wat zijn Europese kwaliteitsaanduidingen? leest u meer over bezwaar maken.

Stap 7: EC controleert en publiceert de aanvraag

De EC controleert of het enig document en het productdossier aan alle regels voldoen. Keurt de EC de aanvraag goed? Dan laat ze de aanvraag daarna vertalen in de 24 officiële talen van de Europese Unie (EU). En wordt hij gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Stap 8: Europese bezwaarperiode

Ook Europese lidstaten en andere landen mogen reageren op uw aanvraag. Dit duurt 3 maanden. Komen er bezwaren binnen bij de EC, dan melden wij die aan u. Daarna volgt een overleg tussen u en degene die bezwaar heeft gemaakt. U bekijkt samen of u het eens kunt worden.

Stap 9: EC zet de naam in het Unieregister

Ontvangt de EC in de 3 maanden na de publicatie geen bezwaren? Dan neemt zij de naam op in het Unieregister. Deze online databank heet eAmbrosia.

Stap 10: Producent meldt zich voor controles

Is de naam van uw product opgenomen in het Unieregister? Dan hoort u van ons welke organisatie voor uw product controles uitvoert. U en andere marktdeelnemers melden zich bij deze keuringsdienst. Deze organisatie controleert of u zich houdt aan de afspraken die in het productdossier staan. Er zijn 3 keuringsdiensten die controles doen:

  • Stichting Controle Orgaan voor Kwaliteits Zaken (COKZ)
  • Het Kwaliteits-Controle-Bureau (KCB)
  • De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)

Controles

Er zijn 2 soorten controles. De 1e controle gebeurt tijdens het productieproces. We noemen dit de A-controle. COKZ, KCB of NVWA doet de A-controle.

Is het product op de markt? Dan doet de NVWA een 2e controle. We noemen dit de B-controle. Tijdens uw aanvraagproces hoort u van ons meer over deze controles.

Nederlandse landbouwproducten met een kwaliteitsaanduiding

Hieronder ziet u een overzicht van Nederlandse landbouwproducten waarvan de naam een BOB, BGA of GTS heeft.

Een beschermde productnaam schrijven we tussen aanhalingstekens, bijvoorbeeld "Feta".

Namen met een BOB

"Opperdoezer Ronde"

De "Opperdoezer Ronde" is een aardappel die alleen in het Noord-Hollandse Opperdoes geteeld mag worden. 

"Boeren-Leidse met Sleutels"

Dit is een boerenkaas die op traditionele manier wordt gemaakt in het stroomgebied van de Oude Rijn.

"Kanterkaas"

De "kanterkaas" wordt gemaakt in Friesland en het Westerkwartier. De naam verwijst naar de kantige vorm van de kaas. 

"Noord-Hollandse Edammer"

De "Noord-Hollandse Edammer" is een edammerkaas die wordt gemaakt volgens een traditioneel recept.

"Noord-Hollandse Gouda"

Dit is een kaas met specifieke eigenschappen uit het Noord-Hollandse weidegebied. 

"Brabantse Wal Asperges"

"Brabantse Wal Asperges" worden geteeld in het gebied van de Brabantse Wal. Dit gebied loopt van de gemeente Steenbergen in het noorden via Bergen op Zoom en de Wouwse Plantage van Roosendaal naar Woensdrecht.

Namen met een BGA

"Westlandse druif"

Deze tafeldruif heeft een band met het Westland en zit vol met druivensuikers, vitaminen en mineralen.

"De Meerlander"

De "Meerlander" is een aardappel die alleen geteeld mag worden in het gebied gelegen in de Haarlemmermeerpolder (omsloten door de Ringvaart). 

"Gouda Holland"

De "Gouda Holland" is een volvette (48+), natuurgerijpte, halfharde kaas. 

"Edam Holland"

De "Edam Holland" is een natuurgerijpte, halfharde kaas. Melkveehouders in Nederland maken deze kaas van Nederlandse koemelk.

"Hollandse Geitenkaas"

De "Hollandse Geitenkaas" is gemaakt volgens het traditionele productieproces van Goudse kaas. Deze kaas wordt gemaakt van geitenmelk. 

Namen met een GTS

"Basterdsuiker"

"Basterdsuiker" is een typisch Nederlands product dat al meer dan 100 jaar op dezelfde manier wordt gemaakt. 

"Boerenkaas"

Deze kaas wordt op de boerderij op een traditionele manier gemaakt van rauwe melk van het eigen rundvee, geiten, schapen of buffelkoeien. 

"Hollandse maatjesharing"/"Hollandse nieuwe"

Deze haring wordt al eeuwenlang op traditionele manier gekaakt of ontkopt en vervolgens gepekeld of droog gezouten. 

"Suikerstroop"

"Suikerstroop" bestaat al sinds de 17e eeuw. Deze stroop is een bijproduct van de suikerraffinage en heeft een zoet-zoute en licht bittere smaak.

In opdracht van:
  • Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Heeft deze informatie u geholpen?

Uitgelicht

Volg ons

Volg ons op social media
Twee mannen lopen door een bloembollenveld

Lees meer

Samenwerken in de landbouw
Close-up van een rode rijpe aardbei die tussen duim en wijsvinger wordt gehouden.

Vraag subsidie aan

Landbouwproducten uit de EU promoten?