Nationaal Plan Energiesysteem: wat verandert er voor u?

Waarom is het plan aangepast?

Het NPE kijkt naar het hele energiesysteem: hoe Nederland energie opwekt, vervoert, opslaat en gebruikt. Het geeft richting aan de ontwikkeling van het energiesysteem richting 2040 en 2050.

Het eerste NPE verscheen in december 2023. Sindsdien is er veel veranderd. Het elektriciteitsnet is op veel plekken overbelast (netcongestie). Hierdoor kunt u als ondernemer soms niet uitbreiden of verduurzamen. Ook gaat de ontwikkeling van windenergie op zee en hernieuwbare waterstof minder snel dan verwacht.

Daarom heeft het kabinet het plan aangepast. Het doel blijft hetzelfde: duurzame, betaalbare en betrouwbare energie. Nederland wil meer duurzame energie gebruiken. En minder afhankelijk zijn van fossiele energie uit het buitenland.

De 5 prioriteiten van het kabinet

Het kabinet richt zich de komende jaren op 5 belangrijke punten:

1. Het elektriciteitsnet sneller uitbreiden en beter benutten.
2. Meer elektriciteit gebruiken in huizen, vervoer en bedrijven.
3. Meer duurzame energie gebruiken, opslaan en flexibel inzetten.
4. Energie besparen om kosten te verlagen.
5. Minder afhankelijk zijn van fossiele energie uit het buitenland.

Wat betekent het NPE voor ondernemers?

Het NPE heeft gevolgen voor u als ondernemer. Wilt u verduurzamen, uitbreiden of uw energiegebruik aanpassen? Dan merkt u de gevolgen van dit plan. Het kabinet wil u bijvoorbeeld aanmoedigen om energie slimmer te gebruiken. Wij helpen u met informatie en praktische hulpmiddelen om energie te besparen en duurzame energie te gebruiken.

Het elektriciteitsnet sneller uitbreiden

Door het overbelaste elektriciteitsnet krijgt u als ondernemer soms geen nieuwe of grotere aansluiting. Het kabinet wil dit probleem sneller aanpakken. Bijvoorbeeld door vergunningen sneller te behandelen. En de samenwerking tussen netbeheerders en overheden te verbeteren.

Lees meer over de uitbreiding van het elektriciteitsnet.

Energie slimmer gebruiken

U kunt uw elektriciteitsgebruik waar mogelijk spreiden. Bijvoorbeeld door apparaten en installaties op andere momenten te gebruiken. Zo vermindert u de druk op het elektriciteitsnet.

Ook wil het kabinet samenwerking tussen bedrijven stimuleren. Denk aan lokale energiehubs en energiegemeenschappen. Daarin werken bedrijven samen om energie op te wekken, op te slaan of slimmer te gebruiken.

Lees meer over het sturen van uw energieverbruik.

Overstappen op duurzame energie

Voor veel bedrijven blijft de overstap naar elektriciteit belangrijk. Denk aan warmtepompen en elektrische voertuigen. De beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet bepaalt ook hoe snel bedrijven deze overstap kunnen maken.

Voor sommige bedrijven in de industrie is overstappen op elektriciteit niet altijd mogelijk. Dan kunt u bijvoorbeeld waterstof gebruiken. Of kiezen voor andere duurzame oplossingen.

Energie besparen

Energie besparen blijft belangrijk. Minder energie gebruiken betekent lagere kosten. En minder druk op het energiesysteem.

Als ondernemer kunt u bijvoorbeeld:

• uw gebouwen beter isoleren;
• energiezuinigere installaties en productieprocessen gebruiken;
• restwarmte hergebruiken.

Het kabinet wil ook bedrijven en maatschappelijke instellingen ondersteunen. Denk aan organisaties die moeite hebben om te verduurzamen.

Lees meer over energiebesparing.

Wat betekent het NPE voor overheden?

Gemeenten en provincies spelen een belangrijke rol bij de uitvoering van het NPE. Zij maken ruimtelijke plannen voor nieuwe energievoorzieningen. Hier kunt u hulp bij krijgen van ons.

Energie meenemen in ruimtelijke plannen

Maakt u plannen voor woningen, bedrijventerreinen of wegen? Houd dan rekening met ruimte voor energie-infrastructuur.

Denk bijvoorbeeld aan:

• elektriciteitskabels en andere voorzieningen voor het elektriciteitsnet;
• warmtenetten om gebouwen te verwarmen;
• locaties voor energieopslag.

Ook vergunningverlening, draagvlak en samenwerking met andere gebieden zijn belangrijk.

Bij het maken van energieplannen houdt u rekening met de samenhang tussen elektriciteit, warmte, energieopslag en energiebesparing. Een keuze voor de ene energievoorziening heeft gevolgen voor de andere. Zo zorgt elektrisch verwarmen voor een grotere vraag naar elektriciteit.

Lees meer over het inpassen van energie-infrastructuur.

Ondersteuning voor gemeenten en provincies

Gemeenten en provincies krijgen hulp van het Landelijk Ondersteuningsprogramma Energietransitie (LOE). Daarin komen verschillende bestaande programma's samen. Zo vindt u als overheid makkelijker de juiste hulp bij uw werkzaamheden voor de energietransitie.

Wat gebeurt er de komende jaren?

Het kabinet werkt de plannen uit het vernieuwde NPE de komende jaren verder uit. In 2027 wil het kabinet samen met provincies en gemeenten onderzoeken welke energievoorzieningen in de regio nodig zijn. Hiervoor gebruiken zij onder meer regionale energiebeelden.

In 2028 wil het kabinet hierover afspraken maken. Zo kunnen Rijk, provincies en gemeenten hun plannen beter op elkaar afstemmen. In 2029 volgt een volledig nieuw Nationaal Plan Energiesysteem.

Meer informatie

Lees meer over het Nationaal Plan Energiesysteem op de website van Energietransitie.nl.