"Als je wilt groeien, moet je buiten de grenzen kijken."
Laatst gecontroleerd op: 12 mei 2026
Rob Marcus is eigenaar van Arte Viva, een Nederlands bedrijf dat veiligheidsproducten voor kinderen maakt en wereldwijd levert. Al snel merkte hij dat de Nederlandse markt te klein was om echt te groeien. "Als je wilt groeien, moet je buiten de grenzen kijken. De hele wereld is je markt."

Internationaal ondernemen biedt veel kansen, maar brengt ook uitdagingen met zich mee. Marcus merkt dat politieke spanningen veel invloed hebben.
"De Amerikaanse markt bijvoorbeeld blijft aantrekkelijk, maar de risico's nemen toe. De importheffingen op producten uit het buitenland veranderen steeds. De ene keer is het 20%, dan 25 en daarna weer 10. Je weet niet waar je aan toe bent." Ook problemen in het Midden-Oosten raken Arte Viva direct. "We hebben grote orders moeten uitstellen. Schepen varen niet meer, verzekeraars dekken het niet. Alles lag en ligt stil."
Europa als belangrijkste markt
Bedrijven moeten balanceren tussen efficiëntie en risicobeheersing, merkt Marcus. Hij houdt een groot deel van zijn productie bewust in Europa. Zo is hij minder afhankelijk van wat er in de wereld gebeurt en blijft de toeleveringsketen kort.
Marcus kijkt ook goed waar hij zakendoet. Hij kijkt niet alleen naar hoe groot een land is, maar kiest vaker voor landen waar mensen meer geld te besteden hebben, zoals Zweden, Noorwegen, Denemarken en Finland. "Daar is een hoge koopkracht, spreken mensen goed Engels en kun je relatief makkelijk zakendoen."
Buiten Europa loont een lange adem
Marcus doet ook zaken buiten Europa. Daar gaat het er soms heel anders aan toe. In het Midden-Oosten draait alles om vertrouwen en lange relaties. "Je moet er vaak zijn en investeren in de relatie. Maar als het eenmaal loopt, zijn klanten heel trouw." Dat levert resultaat op: in de Verenigde Arabische Emiraten zijn de producten van Arte Viva inmiddels verplicht in kinderdagverblijven.
RVO heeft meegeholpen aan de internationale groei van Arte Viva. Marcus' tip voor andere ondernemers: "Besef dat elk land anders is. Pas je aanpak daarop aan".
Meer weten?
- Op Veilig en weerbaar internationaal ondernemen vindt u meer informatie. Met onze tools kunt u onder andere nagaan hoe veilig en weerbaar uw onderneming is.
- In de Handelsmonitor van RVO leest u meer over de resultaten van het jaarlijks onderzoek onder ondernemers die internationaal handelen.
- Op de pagina Cultuurverschillen leest u meer over culturele verschillen en zakendoen in het buitenland.
Vragen over internationaal ondernemen?
Onze adviseurs denken graag met u mee.
- Ministerie van Buitenlandse Zaken