Wet dieren: regels voor gezondheid en welzijn van dieren

Wat staat er in de Wet dieren?

Dieren zijn wezens met gevoel en een eigen waarde. Heeft u een dier? Dan moet u daar goed voor zorgen. In de wet staan daarom regels over de huisvesting en verzorging. Ook staan er algemene regels in over hoe u omgaat met dieren. Zo mag u ze niet mishandelen of verwaarlozen. En ziet u een dier dat gewond of in nood is? Dan moet u het helpen of hulp halen. 

Welke dieren mag u houden?

In Nederland mag u niet alle diersoorten houden. Sommige dieren zijn gevaarlijk. Andere dieren kunnen niet goed leven in ons klimaat of zijn beschermd.

Huis- en hobbydieren: zoogdieren 

Op de huis- en hobbydierenlijst staan zoogdiersoorten die geschikt zijn als huisdier. Voor de lijst zijn ruim 300 diersoorten beoordeeld. 

Andere dieren

Er zijn nog geen lijsten voor:

• vogels
• vissen
• insecten
• reptielen

Tot die tijd mag u deze dieren houden.

Productiedieren

Op de productiedierenlijst staan dieren die u mag houden voor hun producten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vlees, melk, eieren of wol. 

Let ook op andere regels

De lijsten zijn onderdeel van de Wet dieren. Maar soms gelden ook andere regels. U mag bijvoorbeeld niet zomaar een beschermde diersoort houden. Er zijn ook regels voor het houden van invasieve exoten. 

Regels voor u als dierhouder

In de wet staan algemene regels voor huisvesting en verzorging van dieren. Deze gelden voor iedereen die een dier houdt. Goede zorg betekent onder andere dat u: 

• uw dier genoeg en geschikt voer en vers drinkwater geeft;
• zorgt voor een goede en veilige omgeving. Uw dier heeft ook een plek nodig om te schuilen en te rusten;
• uw dier zo goed mogelijk beschermt tegen pijn, verwondingen en ziekte. En het behandelt als dat nodig is;
• voorkomt dat uw dier angst of langdurige stress heeft, bijvoorbeeld door kou of hitte;
• ervoor zorgt dat uw dier het natuurlijke gedrag kan laten zien dat hoort bij de soort. Geef uw dier voldoende ruimte en uitdaging. Sommige diersoorten hebben ook gezelschap van soortgenoten nodig.

Gaat het niet goed met uw dier? Dan is het belangrijk dat u op tijd naar de dierenarts gaat. 

Voor bedrijfsmatige houders van huisdieren en voor houders van productiedieren gelden nog extra regels.

Dierenmishandeling en verwaarlozing

U mag een dier geen pijn doen of laten lijden. Ook mag u het niet verwaarlozen. U moet altijd proberen te voorkomen dat: 

• een dier gewond raakt;
• een dier ziek wordt;
• het welzijn van een dier in gevaar komt.

Dierenmishandeling betekent dat u een dier bewust pijn doet of verwondt. Dierverwaarlozing betekent dat u niet goed voor uw dier zorgt. U geeft het bijvoorbeeld te weinig eten of laat het in een slechte omgeving leven. U verwaarloost uw dier ook als u niet op tijd naar de dierenarts gaat als het ziek is.

Dierenmishandeling en dierverwaarlozing zijn strafbaar. In hele erge gevallen kan uw dier bij u worden weggehaald.

Open normen

In de Wet dieren staan vooral open normen. Een open norm geeft aan welk doel u moet bereiken, maar niet hoe u dat moet doen. Dat bepaalt u zelf. 

Een voorbeeld van een open norm is: een dier moet geschikt voer krijgen. In de wet staat niet precies wat voor voer dit is. Dit verschilt namelijk per diersoort en per individueel dier. U kunt hierover informatie zoeken, bijvoorbeeld op internet. Of vraag advies aan uw dierenarts of een andere deskundige.

Open normen houden de wet flexibel. Is er bijvoorbeeld nieuwe kennis over dierenwelzijn? Dan hoeven de regels niet meteen aangepast te worden.

Hoe wij omgaan met de open normen

Soms is het nodig om open normen verder uit te werken. Zo weet u beter wanneer u zich aan de regels houdt. En kunnen wij dat beter beoordelen. Deze uitwerking gebeurt bijvoorbeeld via beleidsregels, verklaringen van deskundigen of gidsen voor goede praktijken. 

Controle en handhaving

Verschillende toezichthouders controleren of mensen en bedrijven zich aan de Wet dieren houden. Als het nodig is, grijpen wij in bij houders van huisdieren en hobbydieren. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) doet dit bij bedrijfsmatige houders van landbouwhuisdieren. Ook handhaaft ze bij hondenhandel.

Meer weten?

De Wet dieren is een kaderwet. Dat is een wet met algemene regels. De precieze uitwerking van de regels staat in besluiten en regelingen. De regels voor het houden en verzorgen van dieren staan in het Besluit houders van dieren en Regeling houders van dieren. 

Wilt u weten waar iets staat in de wet? De volledige teksten van de Wet dieren vindt u op wetten.overheid.nl.