Hitte in de gebouwde omgeving

Menukaart en hulpmiddelen

Naast de Menukaart Hitte zijn er verschillende hulpmiddelen die gemeenten ondersteunen bij de aanpak van hitte.

• De Menukaart Hitte geeft een overzicht van de effecten van hitte waar gemeenten invloed op hebben. U ziet welke doelen u kunt stellen en welke maatregelen u kunt nemen op het gebied van gezondheid, gebouwen en leefomgeving. Ook vindt u praktijkvoorbeelden van andere gemeenten.
• De handreiking Integraal actieplan hitte biedt een uitgewerkt stappenplan om met hitte aan de slag te gaan. Per stap krijgt u uitleg én praktische hulpmiddelen om het proces goed in te richten.
• Speciaal opgeleide hitteadviseurs ondersteunen gemeenten bij het werken met de menukaart en de handreiking.
• De brochure Menukaart Hitte geeft een korte introductie op de methode. In heldere stappen ziet u hoe de handreiking is opgebouwd. Ook leest u ervaringen van de eerste tien pilotgemeenten.

Lees hieronder meer over de noodzaak van hitteadaptatie.

Waarom de Menukaart Hitte gebruiken?

Grotere kans op extreme hitte

Hitte is één van de meest dringende gevolgen van klimaatverandering. Hittegolven komen vaker voor en worden steeds warmer. De gemeten temperaturen zijn nu al hoger dan eerder werd verwacht.

In 2019 en 2020 veroorzaakten hittegolven honderden extra sterfgevallen. Ook daalt de arbeidsproductiviteit tijdens warme periodes. Wereldwijd is hitte zelfs het dodelijkste klimaatrisico. Volgens de klimaatscenario’s van het KNMI neemt dit risico de komende jaren verder toe.

Hitterisico’s ontstaan vaak door meerdere factoren tegelijk. In een versteende wijk met weinig groen kan het 4 tot 7 graden warmer zijn dan in een groene buurt. Sommige woningen warmen snel op, zoals doorzonwoningen. Daarnaast zijn sommige mensen extra kwetsbaar, bijvoorbeeld ouderen die minder dorst voelen of weinig sociale contacten hebben.

Een integrale aanpak is belangrijk

Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het beperken van de gevolgen van hitte. Zij passen de leefomgeving aan, stimuleren maatregelen in gebouwen en beschermen kwetsbare inwoners.

Dat is complex. Er zijn veel initiatieven en hulpmiddelen, maar het overzicht ontbreekt vaak. Ook zijn veel partijen betrokken, zoals woningcorporaties, energiecoaches, huisartsen, groenbeheerders, politie, evenementenorganisaties, kinderopvang en organisaties voor dak- en thuislozen.

Veel gemeenten werken al aan hitte, maar vaak vanuit één invalshoek: gezondheid, gebouw of gebied. Een samenhangende aanpak werkt beter. Ook is niet altijd duidelijk wie binnen de gemeente verantwoordelijk is.

Daarom de Menukaart Hitte

De aanpak uit de Menukaart Hitte richt zich op 3 onderdelen:

• Gezondheid
• Gebouw
• Gebied

Met de Menukaart Hitte zetten gemeenten gerichte en samenhangende stappen om hitte effectief aan te pakken.