Actieve koeltevraag in gebouwen neemt toe bij hitte

Laatst gecontroleerd op: 10 juni 2026

Door klimaatverandering hebben gebouwen en woningen steeds meer behoefte aan koeling tijdens warme periodes. Dit noemen we de actieve koeltevraag. Gemeenten kunnen samen met partners zorgen dat koeling op een gezonde en duurzame manier gebeurt, zonder extra hitte in de omgeving te veroorzaken.

Wanneer is uw gemeente klaar voor hitte?

Een gemeente is klaar voor hitte als:

  • het gebruik van airco’s zoveel mogelijk beperkt blijft en gebouwen niet onnodig sterk worden gekoeld (bijvoorbeeld niet tot 18 graden in de zomer);
  • gebouwen vooral met natuurlijke ventilatie worden gekoeld;
  • koeling van gebouwen niet leidt tot extra opwarming van de (verblijfs)ruimte in de directe omgeving;
  • bij verduurzaming van gebouwen ook de koeltevraag tijdens hittegolven wordt meegenomen;
  • hitte niet leidt tot meer energiearmoede of ongelijkheid in toegang tot koelte.

Maatregelen

De gemeente kan de volgende maatregelen nemen:

  • Stimuleer natuurlijke (zomer)nachtventilatie en zonwerende maatregelen met subsidies.
  • Geef duidelijke adviezen over een doelmatig en gezond gebruik van airco’s.
  • Zorg bij nieuwbouw en renovatie voor een goede warmte- en koudebalans, zodat gebouwen warmte niet alleen vasthouden maar ook kunnen afvoeren.
  • Ondersteun huishoudens die niet zelfstandig kunnen verduurzamen, bijvoorbeeld via energiecoaches die ook adviseren over hittebeperking.
  • Neem energiearmoede en hitte mee in prestatieafspraken met woningcorporaties.

Deze maatregelen worden hier en daar toegepast:

Tips

  • Gebruik het hittekwetsbaarheidsoverzicht om te bepalen in welke wijken de koeltevraag het sterkst toeneemt.
  • Bespreek met de wijkmanager hoe u bewoners kunt informeren over natuurlijke ventilatie. Adviseer om ramen vooral ’s avonds en vroeg in de ochtend open te zetten en overdag te sluiten als het buiten warmer is.
  • Gebruik de handreiking Hitte in bestaande woningen en de Ladder van Koeling om bewoners uit te leggen hoe zij hun woning koel houden zonder airco. Bekijk ook de factsheets over de effectiviteit en duurzaamheid van koudetechnieken.
  • Neem in het communicatieplan hitte aandacht op voor natuurlijke ventilatie als alternatief voor airco.
  • Leg in een gemeentelijke verordening vast dat koeling niet mag leiden tot opwarming van de buitenruimte.
  • Stem met collega’s van energietransitie en woningcorporaties af hoe u oververhitting voorkomt bij verduurzaming. Zie ook de Handreiking Koelte in het Warmteprogramma.
In opdracht van:
  • Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
Heeft deze informatie u geholpen?