Africa Business Dialogue laat zien dat ondernemen in Afrika leeft

Waarom zakendoen in Afrika?

Afrikaanse economieën groeien hard en er zijn steeds meer interessante sectoren voor Nederlandse ondernemers die internationaal zakendoen. De Afrikaanse economieën worden steeds belangrijker voor de wereld:

• In Afrika wonen meer dan 1,5 miljard mensen. Dat is bijna 1/5 van de wereldbevolking. Dit aandeel zal alleen maar verder toenemen. Afrikaanse landen zijn daardoor interessant als afzetmarkt.
• Het continent is rijk aan (kritieke) grondstoffen, landbouwgrond en potentieel voor duurzame energie.
• Afrikaanse landen lopen voorop in digitale en mobiele innovaties. De jonge bevolking is steeds beter opgeleid en kan goed met technologie omgaan. Daarmee biedt Afrika veel interessante arbeidskrachten voor bijvoorbeeld IT, productie en diensten.

Hierdoor liggen er concrete kansen in sectoren als:

• Logistiek & havens
• Digitale economie
• Life sciences & health
• Energie
• Kritieke grondstoffen
• Agri & food

Ga goed voorbereid op pad

Wie zaken wil doen in Afrika, moet zich goed voorbereiden. Tijdens een paneldiscussie over de strategische rol van Afrika kregen ondernemers het advies om eerst goed te onderzoeken welke kansen er in een bepaald land liggen. En om te bekijken welke obstakels zij kunnen tegenkomen.

Een mooi voorbeeld van het belang van onderzoek kwam van Marieke de Ruyter de Wildt, founder van Open Food Chain. “Een betrouwbare leverancier, is een strategische zakenpartner", zei ze. Volgens haar wordt compliance vaak gezien als een ‘moetje’. Maar het kan ook een kans zijn. “Bedrijven die eerlijk zijn, ethisch en volgens de regels werken, kunnen daar op lange termijn voordeel van hebben.”

Data en duurzaamheid steeds belangrijker

De Ruyter de Wildt wees onder meer op Europese regelgeving rond duurzaamheid en het belang van goede data. Bedrijven moeten steeds beter kunnen aantonen dat duurzaamheidsclaims kloppen. Daardoor ontstaat volgens De Ruyter de Wildt steeds meer een ‘proof-economy’: bewijs wordt een belangrijk onderdeel van zakendoen.

Dat bewijs begint bij de bron. Bijvoorbeeld bij boeren die cacao verbouwen en bij de grond waarop zij werken. Daarom is het volgens haar belangrijk om niet alleen producten uit Afrika te halen, maar ook te investeren in de mogelijkheden om de herkomst en duurzaamheid ervan aan te tonen. "Een leverancier die deze informatie kan leveren, wordt zo een strategische partner.”

Luisteren naar advies van lokale partijen

Een aantal sprekers hamerde er verder op om goed te luisteren naar de adviezen van lokale klanten en partners. Een product dat goed werkt in Nederland hoeft niet altijd aan te sluiten bij de vraag in het doelland. Dat geldt ook voor producten die in een ander Afrikaans land aanslaan. Pas daarom de strategie aan waar nodig, was het advies.

De routes naar zakelijke kansen in transport en logistiek

Kansen in de logistiek en transportsector kwamen aan bod tijdens een van de kennissessies. Zo werd er werd veel gesproken over de Northern Corridor in Oost-Afrika. Deze belangrijke handelsroute verbindt de haven van Mombasa in Kenia met landen in het binnenland.

Voor Nederlandse bedrijven zijn daar kansen op het gebied van allerlei overlappende sectoren, zoals koelketens, havens, infrastructuur, water, duurzame energie en digitale oplossingen. Want goede logistiek gaat niet alleen over transport, maar ook over de benodigde oplossingen in technologie, water, energie en infrastructuur.

Lobito Corridor

Ook de Lobito Corridor in Centraal-Afrika kwam aan bod. Deze route verbindt de haven van Lobito in Angola met de Democratische Republiek Congo en Zambia. Hier liggen mogelijkheden voor onder meer landbouw en infrastructuur. Lees hier meer over in het marktrapport over handelsroutes en agrarische waardeketens in Angola.

Panellid Eline van den Berg van Royal Flora Holland wees daarnaast op de vraag naar Nederlandse expertise in de tuinbouw en de landbouwsector. Die expertise loopt uiteen van kassenbouw en waterkwaliteit tot logistiek en veiligheid. Hierdoor liggen er veel meer kansen in Afrika dan ondernemers vaak denken.

Angola Food Community

De Lobito Corridor is belangrijk voor de Angola Food Community. Dit is een netwerk van jonge ondernemers, chefs, boeren, onderzoekers en andere voedselprofessionals in Angola, die samen werken aan een duurzamer en lokaler voedselsysteem. 

Impact Director Pauline Lingg: "We wilden meer over de Lobito Corridor horen en kijken welke bedrijven er al mee bezig zijn. Zo spraken we een bedrijf dat in de corridor actief is in de verwerking van avocado-olie. Met hen gaan we zeker verder in gesprek. We gaan kijken of we samen meer innovatie rond productontwikkeling kunnen creëren met jonge professionals uit ons netwerk.”

Gezondheidszorg vraagt om lokale kennis

Een andere sessie richtte zich op de gezondheidszorg in Afrika. Ariane van Beuzekom van RVO vertelde over de LSH-combitrack in Kenia. Daarbij ligt de nadruk onder meer op eerstelijnszorg en het leggen van contacten met lokale partijen.

De gezondheidszorg in Afrika vraagt om een andere aanpak dan die in Nederland of Europa. Als je er producten of diensten wilt verkopen, is het niet genoeg om te weten wat de bevolking nodig heeft. Je moet ook begrijpen wie het budget beheert, wie de aankoop goedkeurt en wie uiteindelijk de rekening betaalt. 

Een groot deel van de bevolking heeft namelijk geen zorgverzekering. Daardoor moeten patiënten vaak veel uit eigen zak betalen en dat heeft invloed op hoe snel mensen medische hulp zoeken. Om te weten hoe dit werkt heb je lokale contacten nodig. Het hebben van een betrouwbare zakenpartner is daarom erg belangrijk.

Ook moeder- en kindzorg in Kenia biedt mogelijkheden voor Nederlandse bedrijven met kennis, producten en diensten. RVO werkt hierbij samen met onder meer de Task Force Healthcare en ondersteunt bedrijven ook via Impact Clusters. In de Nigeriaanse zorgsector is ook veel behoefte aan zorgoplossingen, voegt Onovughakpo Sonia Fajusigbe van het Nederlandse consulaat-generaal in Lagos toe.

Netwerken en tips uitwisselen

Naast de panelsessies was er tijdens Africa Business Dialogue ook volop ruimte om te netwerken. Ondernemers en organisaties die de markt al kennen wisselden ervaringen uit met ondernemers die overwegen om zaken in Afrika te doen. De ervaren ondernemers gaven tips en vertelden wat zij achteraf gezien anders zouden hebben gedaan. Voor bedrijven die nog aan het begin staan van hun reis naar Afrika, kunnen die ervaringen veel tijd en fouten besparen. Wie de stap naar Afrika wil zetten, hoeft het dus niet alleen te doen.