Het conflict in het Midden-Oosten: wat te doen als internationale ondernemer?
Sinds zaterdag 28 februari voeren de Verenigde Staten en Israël aanvallen uit op Iran. De oorlog die hieruit volgt, heeft grote gevolgen voor Nederlandse ondernemers die zakendoen met en via het Midden-Oosten. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) helpen getroffen burgers en ondernemers met informatie en advies. Bijvoorbeeld over onzekerheid over transporten, verstoringen in productieprocessen en verzekeringskwesties.

Wat is de actuele situatie in het Midden-Oosten?
Israël en de Verenigde Staten voeren sinds 28 februari aanvallen uit op Iran. In reactie daarop zijn er Iraanse raket- en drone-aanvallen in de regio. Vrijwel alle Golfstaten hebben te maken met Iraanse aanvallen. Op het moment van schrijven zijn er dagelijks bombardementen.
Onvoorspelbare veiligheidssituatie
De situatie in het Midden-Oosten is hierdoor onveilig en onvoorspelbaar. Daarom vinden er ook repatriëringsvluchten plaats, die Nederlandse burgers terugbrengen naar Nederland.
Bent u in het Midden-Oosten of wilt u op de hoogte worden gehouden van de laatste ontwikkelingen daar? Meld u dan aan voor de informatieservice van het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Heeft uw bedrijf een vestiging in het Midden-Oosten, en hebben u of uw werknemers ter plaatste hulp nodig? Neem dan contact op met de Nederlandse ambassade in het desbetreffende land. Zit u in Iran? Bekijk dan deze Q&A van het ministerie van Buitenlandse Zaken
Lees meer over het conflict in het Midden-Oosten op Rijksoverheid.nl:
Webinar 'Oorlog in het Midden-Oosten: impact en weerbaarheid voor handel en logistiek'
Op 31 maart organiseert ondernemersvereniging evofenedex een webinar over de logistieke gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten.
Experts praten u bij:
- Wat zijn de actuele risico's?
- Welke scenario's zijn realistisch?
- En hoe zorgt u ervoor dat uw organisatie en keten voorbereid zijn op dit soort verstoringen?
Transport: blokkade straat van Hormuz en capaciteitsgebrek luchtvaart
Door het conflict is de handel in de Perzische Golf verstoord, vooral bij de smalle straat van Hormuz. Ondernemersorganisatie evofenedex geeft een toelichting in dit nieuwsbericht van 5 maart.
Er liggen diverse containerschepen vast in de Perzische Golf. Scheepvaartbedrijven kiezen nu vaak voor de langere route rond Kaap de Goede Hoop.
Het is niet alleen de scheepvaart die nu de gevolgen van het conflict merkt. Evofenedex waarschuwt ook voor mogelijk stijgende kosten van luchtvrachttransport:
"Wanneer luchtvrachtdiensten weer worden hervat, verwachten logistieke partijen een sterke stijging van tarieven door capaciteitsgebrek. Ook brandstof- en omleidingstoeslagen, hogere kosten voor afhandeling en opslag op luchthavens en mogelijke oorlogsrisicotoeslagen kunnen de tarieven verder verhogen."
Houd nauw contact met uw ketenpartners, zoals leveranciers en klanten, en met de logistiek dienstverleners en vervoerders.
Kan ik als ondernemer nog reizen naar het Midden-Oosten?
Op dit moment worden zakenreizen naar het Midden-Oosten afgeraden. De impact hiervan is wereldwijd merkbaar, omdat verbindingen naar Azië ook wegvallen.
Vragen over uw situatie?
Onze adviseurs staan klaar voor alle Nederlandse ondernemers die actief zijn in de regio. Exporteert u naar het Midden-Oosten of heeft uw bedrijf daar een vestiging? En wilt u met een adviseur sparren over welke stappen u nu het beste kunt nemen?
Neem dan contact met ons op voor gratis en betrouwbaar advies.
Vragen over uw vestiging?
Heeft uw bedrijf een vestiging in het Midden-Oosten en hebben u of uw werknemers ter plaatse hulp nodig? Neem dan contact op met de Nederlandse ambassade in het desbetreffende land. Let op: veel ambassades en consulaten zijn nu gesloten voor publiek, maar u kunt wel contact opnemen via een contactformulier.
Bent u een burger?
Welke gevolgen heeft dit conflict op zakendoen in deze regio?
Gevolgen op de korte termijn
Iedere oorlog of conflict laat zijn sporen na in het zakendoen. Dit conflict heeft ook gevolgen voor Nederlandse ondernemers die internationaal zakendoen. U kunt daar zelfs mee te maken krijgen als u niet direct handelt met landen in het Midden-Oosten.
Denk aan zaken als:
- logistieke problemen: de aanvoer stokt
- stijgende prijzen, zoals de prijzen van gas, olie en aluminium
- verzekeringskwesties: wie draait voor de extra kosten op
De KVK gaat in op een aantal van deze kortetermijngevolgen en wat u zelf kunt doen. U kunt bijvoorbeeld kijken of uw transportverzekering ook oorlogsdekking heeft, en vragen aan uw expediteur wat de status is van uw zending.
Gevolgen op de lange termijn
Op dit moment zijn de langetermijngevolgen van het conflict op de wereldeconomie nog niet duidelijk. Maar internationale conflicten hebben vaak wel grote effecten op de wereldhandel. Zo stegen in veel landen de energieprijzen – en daardoor de inflatie – na de Russische inval in Oekraïne.
Ook in andere landen waarmee u zakendoet kunnen er economische problemen ontstaan door het conflict in het Midden-Oosten. Dat geldt zeker voor landen die erg afhankelijk zijn van de invoer van olie en olieproducten. Die krijgen misschien te maken met veel hogere energieprijzen. En dat kan dan weer gevolgen hebben voor de afzet van uw product in deze landen.
Doorgaans publiceert het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in april een World Economic Outlook. De komende editie zal naar verwachting ook ingaan op de langetermijngevolgen van de huidige geopolitieke situatie.

Hoe maak ik een risicoanalyse voor mijn bedrijf?
Risicoanalyses zijn essentieel om met uw bedrijf snel in te springen op de actuele ontwikkelingen. Als u dit nog niet heeft opgenomen in uw bedrijfsplannen, helpen wij u graag op weg.
Denk bijvoorbeeld aan het in kaart brengen van uw ketenafhankelijkheid met de volgende vragen:
- Bent u niet te afhankelijk van één markt of zakenpartner voor uw import en export?
- Heeft u een 'back-up' voor uw productie als uw producten of onderdelen niet meer gemaakt of geleverd worden?
- Worden uw productonderdelen door dezelfde producent of door meerdere producenten gemaakt?
- Heeft u een 'due diligence'-onderzoek laten doen naar uw zakenpartner?
- Heeft u gekeken of u uw afzetmarkt kunt spreiden over meerdere landen?
- Heeft u geld gereserveerd voor de kosten die onvoorziene situaties met zich meebrengen?
- Heeft u verschillende logistieke partners? Bijvoorbeeld voor als de aanvoerroute geblokkeerd wordt?
- En weet u met welke logistieke contactpersonen u moet schakelen om het transport zo snel mogelijk om te leiden?
De website Maakjebedrijfweerbaar.nl van het ministerie van Economische Zaken legt u in 3 stappen uit hoe u uw bedrijf weerbaarder kunt maken.
Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) heeft ook een stappenplan voor risicoanalyse op digitale veiligheid op hun website gepubliceerd. U kunt ook de risicoklasse voor uw onderneming bekijken.
Wilt u advies voor het maken van een risicoanalyse? Maak gebruik van onze expertise! Neem contact op, wij denken graag met u mee.
Gaan geplande evenementen en handelsmissies in het Midden-Oosten nog door?
RVO organiseert in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken regelmatig evenementen en handelsmissies voor ondernemers die internationaal zakendoen. Op dit moment is er geen handelsmissie naar het Midden-Oosten gepland.
Bekijk ons overzicht van uitgaande handelsmissies.
Op basis van het reisadvies wegen we af of een handelsmissie door kan gaan. Een aantal weken van tevoren besluiten we of de missie op de geplande datum kan doorgaan. Daar informeren wij de deelnemers direct over. In geval van annulering rekenen wij geen deelnemerskosten. De reis- en verblijfkosten zijn voor eigen risico. De contactpersoon van de missie geeft u hier meer informatie over.

Hoe kan ik nu het beste omgaan met mijn zakenpartner in het Midden-Oosten?
De meeste zakenpartners zien het als een positief signaal als u vraagt hoe het met hen en hun familie gaat. In de Golfstaten zijn beleefdheden belangrijk. Bekijk bijvoorbeeld onze tips over omgaan met cultuurverschillen met de Verenigde Arabische Emiraten.
Twijfelt u over uw aanpak ten aanzien van uw zakenpartner in een van deze landen? Wij denken graag met u mee!
Samengevat: 7 adviezen
- Bent u in het Midden-Oosten of wilt u op de hoogte worden gehouden van de laatste ontwikkelingen daar? Meld u dan aan voor de informatieservice.
- Volg het nieuws van ondernemersvereniging evofenedex.
- Maak een risicoanalyse voor uw bedrijf.
- Check of u energie kunt besparen.
- Neem contact op met uw zakenpartners in het Midden-Oosten en vraag hoe het met hen gaat. (Lees ook eventueel onze tips over de zakencultuur in de VAE).
- Krijg tips van andere ondernemers in Higher Level en de RVO Community Internationaal Ondernemen.
- Neem contact met ons op als u wilt sparren over de gevolgen voor uw bedrijf. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief en LinkedIn.
- Ministerie van Buitenlandse Zaken



