Aanlanding windenergie op zee (VAWOZ) in Noord-Nederland
De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 13 juli 2026
Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) deed in meerdere regio’s onderzoek naar aanlandingen. Dat zijn kabels en leidingen om windenergie van windparken op zee aan land te brengen. Uit de resultaten komen 5 kansrijke routes en aansluitlocaties. Op deze pagina leest u wat dit voor de regio Noord-Nederland betekent.
Blijf op de hoogte via e-mail
Hoe werkt de aanlanding van windenergie op zee?
Wilt u weten hoe opgewekte elektriciteit van windparken op zee naar het hoogspanningsnet en waterstofnetwerk op land gaat? Lees dan de pagina Aanlanding windenergie: van zee naar land.
Bekijk in 2 minuten wat Programma VAWOZ doet
Video details
Video details
Uitgeschreven tekst
Uitgeschreven tekst
Nederland is een windland.
Dat is gunstig!
Want dankzij windenergie
van zee worden we minder afhankelijk van
andere landen in onze energievoorziening,
en kunnen we onze klimaatdoelen waarmaken.
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat
heeft daarom het programma VAWOZ opgestart.
Dit staat voor
Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee.
Verbindingen zijn nodig
om windenergie van de windparken op zee
naar het hoogspanningsnet op land
te krijgen.
Dat gebeurt met kabels begraven in
de zeebodem
en ondergronds over land
die de energie vervoeren.
En converterstations op land
die de energie
geschikt maken voor het hoogspanningsnet.
Maar hoe kiezen we eigenlijk de beste
plekken en routes voor deze verbindingen?
Hier is uitgebreid onderzoek naar gedaan
met een zogenoemde
Integrale Effectenanalyse en Plan
MER, een rapport over milieueffecten.
Er is gekeken naar: wat technisch
mogelijk, vergunbaar en betaalbaar is;
wat past op het energiesysteem
en in het landschap;
en naar de effecten voor de natuur
en omgeving.
Op basis van dit onderzoek
en verschillende adviezen
ligt er nu een plan.
Een ontwerpprogramma
met voorkeursalternatieven
voor elektrische aanlandingen van wind
op zee.
Deze voorkeursalternatieven
kunnen bijdragen aan
de energieonafhankelijkheid in Nederland.
Ook voor waterstof geproduceerd
op zee zijn verbindingen onderzocht.
Maar omdat de ontwikkeling van
waterstof op zee is gepauzeerd tot 2030,
zijn hiervoor
geen voorkeursalternatieven aangewezen.
Het programma is nog niet definitief.
Vanaf 22 mei tot en met 2 juli 2026
kunt u er een reactie op geven.
Dat heet een zienswijze en gebeurt
tijdens een terinzagelegging.
Het ministerie van Economische Zaken
en Klimaat beantwoordt alle zienswijzen
en neemt ze,
als dat passend is, mee in de vaststelling
van het definitieve programma eind 2026.
Wat gebeurt er daarna?
De voorkeurs alternatieven kunnen verder
worden onderzocht in project procedures.
Bij het starten van een project
procedure gaat TenneT als beheerder
van ons hoogspanningsnet verder
met het uitwerken van deze verbinding.
Tegen die tijd wordt u ook weer betrokken
en kunt u er een zienswijze over indienen.
Meer weten?
Kijk op rvo.nl/programma-vawoz
Wat onderzochten wij in Noord-Nederland?
In Noord-Nederland onderzocht Programma VAWOZ routes en locaties om windenergie van windparken op zee aan te sluiten op het hoogspanningsnet op land.
Programma Aansluiting Wind op Zee (PAWOZ) – Eemshaven onderzocht al eerder mogelijke routes van ondergrondse kabelverbindingen in Noord-Nederland. Deze routes zijn het vertrekpunt voor Programma VAWOZ.
Locaties om windenergie aan te sluiten op het hoogspanningsnet
Opgewekte elektriciteit van windparken op zee wordt aangesloten op converterstations. Converterstations zetten gelijkstroom om in wisselstroom en brengen de stroom op de juiste spanning. Daarna gaat de elektriciteit via hoogspanningsstations het hoogspanningsnet op.
Om de stroom van zee aan te sluiten op een converterstation is een ondergrondse route nodig. Deze bestaat uit kabels en leidingen. In Noord-Nederland keken we naar 2 mogelijke routes:
- de Tunnelroute
- de Oude Westereemsroute
Windenergiegebied Doordewind
Windenergiegebied Doordewind sluit aan via de Schiermonnikoog Wantij-route. Deze aansluiting is al eerder gekozen en maakt daarom geen deel uit van het onderzoek van Programma VAWOZ.
Waterstof op zee pauzeert
Programma VAWOZ deed ook onderzoek naar het aanlanden en aansluiten van op zee geproduceerde waterstof op het landelijke waterstofnetwerk. Voorlopig staan de voorbereidingen op pauze. Daarom maakt het programma hiervoor nog geen keuzes. Als de voorbereidingen voor waterstofproductie op zee weer starten, zijn de onderzoeksresultaten mogelijk nog wel te gebruiken.
Het programma deed ook onderzoek naar mogelijk geschikte locaties voor waterstofproductie op land (elektrolyse). Deze liggen in de buurt van aansluitlocaties van windenergie op zee op het hoogspanningsnet. Programma VAWOZ wijst geen nieuwe voorkeurslocaties voor elektrolyse op land aan. Programma Energiehoofdstructuur II onderzoekt de rol van waterstofproductie op land in het toekomstige energiesysteem verder. Zij gebruikt hiervoor onder andere de onderzoeksresultaten van Programma VAWOZ.
Geen voorkeursroute en -locatie in Noord-Nederland
Programma VAWOZ kiest geen voorkeursalternatief in Noord-Nederland voor de aanlanding van windenergie van toekomstige windenergiegebieden. Een voorkeursalternatief is een volledige route voor een elektrische aanlanding. Van windpark op zee tot aansluiting op het hoogspanningsnet.
We kiezen hiervoor omdat de Tunnelroute en de Oude Westereemsroute te ingewikkeld en onzeker zijn.
- De Tunnelroute is ingewikkeld en innovatief. Op technisch gebied. En ook om te organiseren. Uit de onderzoeken blijkt dat deze route pas vanaf 2040 mogelijk is. Ook is nog niet zeker of we deze route wel kunnen aanleggen. De eerste resultaten van vervolgonderzoeken staan in het ontwerpprogramma VAWOZ. Het gaat dan om een update van kosten en planning. De resultaten van de andere vervolgonderzoeken verwachten we in de zomer van 2026. Deze geven een duidelijker beeld of de Tunnelroute technisch uit te voeren en haalbaar is. De haalbaarheid hangt af van de vergunningverlening.
- De Oude Westereemsroute loopt door een gebied dat Nederland samen met Duitsland beheert: het Eems-Dollardverdraggebied (EDV). De Duitse overheid geeft nog geen vergunning voor deze route door risico’s op zee.
Reactieperiode afgesloten
Van vrijdag 22 mei tot en met donderdag 2 juli 2026 lag het ontwerpprogramma ter inzage. In die periode was het mogelijk om een reactie (zienswijze) in te dienen.
De betrokken overheden beoordelen alle reacties om zo het definitieve ontwerpprogramma op te stellen. Het definitieve programma vindt u op een later moment op de VAWOZ-pagina.
Bekijk het webinar
Op dinsdag 26 mei vond een landelijk webinar plaats. Tijdens deze online bijeenkomst kreeg u uitleg over de plannen van Programma VAWOZ. U kunt het webinar terugkijken.
Blijf op de hoogte
Wilt u op de hoogte blijven over onderzoek naar diepe aanlandingen voor windenergie op zee? Meld u aan voor de nieuwsbrief over wind op zee.
Meer weten?
Neem contact op met Bureau Energie Projecten via: 088 042 47 47 of bureauenergieprojecten@minezk.nl.
- Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Uitgelicht
Elektriciteitsnet overbelast?
Duurzame resultaten
