“We versnellen een natuurlijk proces van miljoenen jaren naar enkele uren”
Laatst gecontroleerd op: 11 mei 2026
Om CO₂-uitstoot te verminderen zet Paebbl met hun technologie mineralen om in een CO₂-bindend bouwmateriaal. Dit bouwmateriaal kan cement in betonmengsels vervangen. Fay Farhang, hoofd onderzoek en ontwikkeling (R&D) bij Paebbl, legt uit: “In de natuur reageert CO₂ met rotsen aan het aardoppervlak. Zo ontstaan carbonaten: een chemische verbinding van koolstof en zuurstof. Dit proces duurt normaal miljoenen jaren. Wij doen hetzelfde in enkele uren.”
CO₂-bindend bouwmateriaal
Farhang geeft leiding aan het R&D-team dat zich bezighoudt met de ontwikkeling van de technologie voor koolstofmineralisatie. Ze heeft bijna 10 jaar ervaring met dit proces.
“We halen gesteente dat het mineraal olivijn bevat, uit de grond en vermalen het. Hierdoor reageert het gemakkelijker met CO₂. Vervolgens stellen we het bloot aan veel hogere concentraties CO₂ dan in de natuur. En we verhogen de temperatuur, zodat het proces sneller verloopt.”
Dit gebeurt in een reactor in Rotterdam. Het resultaat is een poeder (carbonaat) waarin CO₂ voor altijd is opgeslagen. “Dit poeder heeft cementachtige eigenschappen. We kunnen er cement in betonmengsels mee vervangen.”
Dubbel voordeel voor het klimaat
De technologie heeft 2 voordelen. Farhang: “Bij traditioneel beton en cement zorgen zowel de productie als de bouwmaterialen zelf voor veel CO₂-uitstoot. Wij vangen en slaan CO₂ juist op in vaste vorm. Tegelijk voorkomen we CO₂-uitstoot door traditioneel cement in betonmengsels te vervangen door ons materiaal.”
Paebbl richtte zich eerst op de reactie zelf. “We onderzochten hoe we van laboratoriumschaal naar proefschaal konden gaan. We testten verschillende drukken en temperaturen”, geeft Farhang aan. Later kwam de focus op het product. “We wilden weten hoe we ons materiaal het beste kunnen gebruiken in cement en beton.”
CO₂ -neutrale voetgangersbrug
Paebbl heeft al een aantal concrete projecten lopen met hun bouwmateriaal. Zo maakten ze samen met bouwbedrijven een CO₂ -neutrale voetgangersbrug in Rosmalen en 12 gevelpanelen voor de renovatie van Het Veerhuis in Rotterdam. “We leveren niet alleen het materiaal, maar ook de service”, vertelt Farhang. “Zo adviseren we over de beste meng- en vervangingsverhouding tussen traditionele bouwmaterialen en ons materiaal.”
WBSO maakt het verschil
Sinds 2024 maakt Paebbl gebruik van de WBSO. “We hebben nu 5 projecten gehad via de WBSO. Het heeft ons enorm geholpen bij de ontwikkeling van onze technologie”, zegt Farhang. “Geld is altijd een beperkende factor voor start-ups zoals ons bedrijf. We hebben door de steun van de WBSO veel meer kunnen bereiken dan zonder.”
De aanvraagprocedure vond Farhang eenvoudig. “Het is heel duidelijk en komt meteen ter zake. Wat is het doel van het project? Wat hebben we daarvoor nodig? Hoeveel tijd moeten we daaraan besteden? Voor mij was het makkelijk te volgen.”
Blijf onderzoeken en ontwikkelen voor een betere wereld
Farhang’s advies aan andere ondernemers is duidelijk:
“Ik ben in mijn hart een wetenschapper, maar ik wil dat mijn onderzoek ook nu al impact heeft. Bij Paebbl draagt mijn werk bij aan het verminderen van CO₂-uitstoot door duurzamer te bouwen”, vertelt Farhang over haar motivatie. "Maar we hebben op elk gebied meer innovatie nodig. We willen een betere wereld voor de volgende generatie. Dat betekent dus dat we creatiever moeten zijn, met nieuwe ideeën moeten komen en onderzoek moeten doen. Blijf je briljante ideeën ontwikkelen!"
Meer weten?
Bekijk of uw bedrijf in aanmerking komt voor de WBSO.
- Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
