Home
Pilots Agrarisch Natuurbeheer (ANb)

Pilots Agrarisch Natuurbeheer (ANb)

Laatst gecontroleerd op: 24 april 2026

Wilt u in een samenwerkingsverband een proefproject (pilot) starten voor agrarisch natuurbeheer? En zo het beheer van gebieden en landschappen voor bijvoorbeeld boerenlandvogels verbeteren? Vraag subsidie aan om het beheer van een gebied dat het nodig heeft te verzwaren. Of test nieuwe maatregelen uit in het veld.

Blijf op de hoogte via e-mail

Budget en aanvraagperiode

Startdatum:

woensdag 29 april 2026

09:00

Einddatum:

woensdag 3 juni 2026

17:00

Subsidie per samenwerkingsverband

minimaal € 1.000.000 en maximaal € 5.000.000

Totaal budget:

€ 20.000.000

Aanvullende informatie:

Categorie 1: € 13.000.000 en categorie 2: € 7.000.000

Voor wie?

U heeft een samenwerkingsverband van ten minste 4 deelnemers waarvan:

minimaal één deelnemer een gecertificeerd agrarisch collectief is; en
minimaal één deelnemer een landbouwondernemer.

Voor welke proefprojecten krijgt u subsidie?

Uw proefproject kan een idee of een plan zijn en/of maatregelen en activiteiten. Bijvoorbeeld:

U ontwikkelt keurmerken voor weidevogel- of akkervogelbedrijven.
U ontwikkelt of onderzoekt maatregelen die helpen bij gesloten kringlopen (hergebruiken van materialen/stoffen zonder afval en grondstoffen die verloren gaan).
U voert maatregelen uit volgens de adviezen uit de Ecologische Evaluatie van het ANLb.
U ontwikkelt andere vormen van agrarisch natuurbeheer die grote veranderingen vragen van bedrijven (dit kan betekenen dat bedrijven inkomsten verliezen).

U kiest uit 2 categorieën. Past uw project in beide categorieën? Maak toch een keuze. Geef duidelijk aan in uw aanvraag waarom de nadruk op de ene of andere categorie ligt.

Categorie 1: agrarisch natuurbeheer in prioritaire gebieden

Met een project uit deze categorie test u hoe u zwaar agrarisch natuurbeheer kunt uitvoeren. U draagt bij aan het natuurbeheer in gebieden die dit het meest nodig hebben (prioritaire gebieden).

Prioritaire gebieden

Prioritaire gebieden zijn:

Natura 2000-gebieden
veenweidegebieden
grondwaterbeschermingsgebieden
leefgebieden binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) voor doelsoorten (soorten die we proberen te beschermen, te behouden of te herstellen, zoals de grutto of andere boerenlandvogels)
beekdalen (gebieden rond lijnvormige smalle natuurlijke waterlopen, langzaam en snelstromend)

Zwaar agrarisch beheer

Zwaar agrarisch beheer bestaat uit een pakket aan maatregelen of instrumenten in één gebied. Het heeft veel invloed op water, klimaat en planten en dieren in de natuur.

Voor een agrarisch ondernemer betekent zwaar beheer vaak meer werk. Hij heeft meer ruimte nodig. Hij verdient misschien minder en heeft minder opbrengst door het beheer.

U kiest voor een project op gebieds- en/of bedrijfsniveau:

Gebiedsniveau: uw project gebeurt in grotere, aaneengesloten gebieden (meerdere percelen) met zwaar beheer of andere maatregelen.
Bedrijfsniveau: uw project voert zwaarder beheer uit dan we nu in de praktijk zien. Of om andere maatregelen (en combinatie van maatregelen en instrumenten) die veel invloed hebben op de (normale) bedrijfsvoering van bedrijven.

Categorie 2: ontwikkelen van maatregelen en instrumenten

Met een project uit deze categorie ontwikkelt u maatregelen of instrumenten voor het ANb. Denk aan:

nieuwe eco-activiteiten;
nieuwe (ANLb-)beheerpakketten;
experimenten met nieuwe instrumenten;
bestaande instrumenten verder ontwikkelen.

Dit kan u helpen bij de uitvoering van uw project

Betrek een of meerdere kennisinstellingen bij uw project in deze categorie (zoals Wageningen University & Research (WUR/WEnR) en Sovon Vogelonderzoek Nederland).
Test de maatregelen of instrumenten uit met een praktijk- of uitvoeringstoets.

Voor welke kosten krijgt u subsidie?

U krijgt minimaal € 1 miljoen en maximaal € 5 miljoen subsidie per samenwerkingsverband.

Lees hieronder voor welke kosten u subsidie krijgt.

Organisatiekosten

Dit zijn kosten zoals:

aansturen, coördineren en organiseren van het samenwerkingsverband;
werven van deelnemers, samenwerking verbeteren in een regionaal netwerk of andere netwerken;
projectadministratie en -rapportage (waaronder monitoring en evaluatie).

Investeringskosten

Niet-productieve investeringen door een landbouwbedrijf

Deze investeringen dragen niet bij aan de waarde of winst van een bedrijf.

Doet u niet-productieve investeringen als een klein tot middelgroot landbouwbedrijf? U krijgt voor die investeringen maximaal € 500.000 subsidie.

Dit kunnen investeringskosten zijn voor bijvoorbeeld materialen en apparatuur:

U koopt apparatuur, uitrusting, materiaal, levering en soortgelijke diensten in, die rechtstreeks uit de proefprojecten komen. U krijgt maximaal de marktwaarde van het bezit (de activa). Dit geldt niet voor materiaal dat tijdelijk is, zoals aankoop van eenjarige gewassen en dieren.
U maakt kosten voor de bouw, koop, lease of verbetering van vastgoed (onroerende goederen). U krijgt voor de grond die u aankoopt subsidie voor een bedrag van maximaal 10% van de totaalkosten.
Bouw, koop, huurkoop of verbetering van software en digitale hardware.
Aanleg en aanpassingen die nodig zijn zodat u agrarisch natuurbeheer kunt doen (zoals aanleg van houtwallen, natuurvriendelijke oevers of plas-draspompen).

Investeringen door een onderzoeksorganisatie

Onderzoeksorganisaties kunnen subsidie krijgen voor niet-productieve investeringen. De subsidie is 100% van de kosten die in aanmerking komen. Denk aan kosten van:

apparatuur en uitrusting die u gebruikt voor het project;
gebouwen en gronden die u gebruikt voor het project.

Gebruikt u de investeringen nog na afronding van het project? Dan krijgt u alleen subsidie voor het gebruik gedurende het project (afschrijvingskosten voor de duur van het project).

Beheermaatregelen en-activiteiten

U krijgt subsidie voor de maatregelen (of activiteiten) die u uitvoert met uw project op of grenzend aan landbouwgrond.

U berekent de beheervergoeding op dezelfde manier als de beheervergoeding van het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer. De berekening staat in het Nationaal Strategisch Plan van het GLB. Bekijk deze in onderstaande download NSP Grondslagen vergoedingen Beheer.

Bekijk ook het overzicht van maatregelen (veldactiviteiten) en beheervergoeding.

Kosten van het proefproject

voorbereiding op een proefproject:
- opstellen van een plan van aanpak
- voorbereiden van de locatie
uitvoering van een proefproject. Het gaat daarbij om arbeidskosten van eigen deelnemers en inhuur van andere partijen
onderzoek, controle en meting (monitoring, effectmetingen en analyse)
vastleggen van evaluaties en uitkomsten. En deze bespreken met deelnemers en andere belangrijke partijen

Kosten voor kennisdeling over het proefproject

Organisatie van een opleiding of andere manieren om vaardig te worden. Denk aan opleidingscursussen, workshops, conferenties, coaching, demonstraties en voorlichtingen.
Ontwikkelen van een webpagina.
Ontwikkelen en verspreiden van communicatiemiddelen, zoals een nieuwsbrief, podcast of video.
Organiseren van kennisbijeenkomsten, zoals demonstraties, workshops en discussieavonden.
Resultaten en inzichten openbaar maken.

Doet u een investering die nodig is om uw proefproject beter te kunnen demonstreren? Dan kunt u subsidie krijgen voor de kosten.

Gebruikt u de investering nog na afronding van het project? Dan krijgt u alleen subsidie voor het gebruik gedurende het project (afschrijvingskosten voor de duur van het project).

Hoe verdelen wij het budget?

Een onafhankelijke beoordelingscommissie beoordeelt elk project op een aantal onderdelen. Dit zijn selectiecriteria. Het budget verdelen wij onder de aanvragers die hier het hoogst op scoren. Effectiviteit weegt het zwaarst, daarna haalbaarheid, efficiëntie en innovatie. Het maximale aantal punten dat u kunt scoren is 50.

U moet minimaal 30 punten halen. Ook moet u op elk selectiecriterium minimaal één punt halen. Haalt u dit niet? Dan keuren wij uw aanvraag af.

Selectiecriterium	Punten te scoren	Wegingsfactor	Maximaal
Effectiviteit	0 tot en met 5	4	20
Haalbaarheid	0 tot en met 5	3	15
Efficiëntie	0 tot en met 5	2	10
Mate van innovatie	0 tot en met 5	1	5
Totaal			50

Subsidieproces in 6 stappen

Uitgeschreven tekst

Stap 1: Kom ik in aanmerking?
Kijk of u aan de voorwaarden voldoet.

Stap 2: Aanvraag voorbereiden
Voor uw aanvraag heeft u minimaal niveau 3 met machtiging RVO diensten op niveau eH3.
Ook vult u de bijlagen in, zoals de samenwerkingsovereenkomst, een kaart met locatie, projectplan en de begroting.

Stap 3: Aanvraag doen
U bent klaar om uw aanvraag te doen. U doet uw aanvraag in Mijn RVO.

Stap 4: Uw project starten
U start uw project binnen 3 maanden nadat u onze beslissing op uw aanvraag ontvangt.

Stap 5: Tusssenrapportage sturen
Dien elk jaar een tussenrapportage in. Geef in de geo-applicatie aan waar u uw project uitvoert (welke percelen).

Stap 6: Vaststelling aanvragen
Heeft u uw project uitgevoerd? Dan vraagt u binnen 13 weken vaststelling van uw subsidie aan.

Voorwaarden

Uw project

Start uw project binnen 3 maanden nadat u onze beslissing over de subsidie ontvangt.
Uw samenwerkingsbestand blijft bestaan tot uw project is afgerond.
Stuur één subsidieaanvraag per openstellingsperiode namens uw samenwerkingsverband.
Stuur jaarlijks tussenrapportages naar ons.
Rond uiterlijk 3 jaar na de beslissing over de subsidie uw project af. Blijkt al uit uw aanvraag dat dit niet haalbaar is? Dan keuren wij uw aanvraag af.
Stuur uw eindverslag binnen 13 weken nadat u uw project afrondt.
De resultaten uit en voorlichting over uw project houdt u 5 jaar na afronding van het project openbaar via een digitaal platform (bijvoorbeeld een website).
Voldoet uw project aan voorwaarden van verschillende subsidies? U kunt maar één keer subsidie aanvragen voor uw project. U kunt deze subsidie niet combineren (stapelen) met andere subsidies. Dus bijvoorbeeld ook niet met het ANLb en de eco-regeling.
Neem in uw aanvraag in ieder geval organisatiekosten en kosten voor kennisdeling van uw proefproject op (zie ook Voor welke kosten krijgt u subsidie?).

Uw bedrijf

Is uw bedrijf in moeilijkheden? Dan kunt u geen subsidie krijgen. Lees meer hierover bij Uw aanvraag voorbereiden (Geen onderneming in moeilijkheden).
Heeft u een landbouwbedrijf? En is uw bedrijf klein tot middelgroot? Dan komt u voor subsidie in aanmerking. Heeft u een onderzoeksorganisatie? Dan mag u ook een groot bedrijf zijn.
Krijgt u subsidie maar heeft u ook een landbouwbedrijf? U mag de subsidie niet gebruiken voor de productie, verwerking of verkoop van landbouwproducten.
Houd in uw administratie bij welke kosten bij het project voor natuurbeheer horen en welke bij uw landbouwactiviteiten. U geeft bij ons alleen de kosten voor natuurbeheer op.
Neemt u deel aan uw samenwerkingsverband als nationale of decentrale overheid (provincie, gemeente of waterschap)? U krijgt voor uw kosten geen subsidie. Omdat u deelneemt aan een samenwerkingsverband, moet u zich wel aan de voorwaarden houden. Denk aan voortgangsrapportages en een accountantsverklaring (> € 125.000).

Uw aanvraag voorbereiden

Het is belangrijk dat uw subsidieaanvraag compleet is. Alleen dan kunnen wij uw aanvraag beoordelen. Hieronder leest u hoe u zich voorbereidt op uw aanvraag en welke bestanden u meestuurt.

Inloggen met eHerkenning

U logt in met eHerkenning. Voor uw aanvraag heeft u minimaal niveau 3 met machtiging RVO diensten op niveau 3 nodig. Heeft u nog geen eHerkenning? Vraag dit dan aan op de website van eHerkenning.

Bijlagen verzamelen

Met uw aanvraag stuurt u bijlagen mee. Stuur in ieder geval deze bijlagen mee:

Projectplan

In het projectplan staat onder andere:

beschrijving van het samenwerkingsverband;
welk probleem u aanpakt met het project;
welke resultaten en/of producten u levert met uw project;
hoe uw project voldoet aan de selectiecriteria.

Bekijk in het format alle punten die wij terug willen zien in het projectplan.

Format Projectplan Pilots ANb
Onbekend document | 79.61 KB

Begroting

Vul per deelnemer de kosten in die hij maakt. Maak verschil tussen:

loonkosten
niet-productieve investeringen
kosten voor beheermaatregelen
overige kosten

In het format leggen we elke kostenpost uit.

Format Projectbegroting Pilots ANb
Onbekend document | 223.99 KB

Samenwerkingsovereenkomst

Houdt informatie van de deelnemers bij de hand:

naam en grootte van de onderneming
postadres
e-mailadres
telefoonnummer
of de deelnemer btw kan verrekenen

Bekijk in het format alle punten die wij terug willen zien in de overeenkomst.

Format Samenwerkingsovereenkomst Pilots ANb
Onbekend document | 69.15 KB

Locatie op de kaart

Een kaart met de locatie van het proefproject. Een aanduiding bij benadering is voldoende, als het maar wel goed te herkennen is. Geef de locatie aan in de Geoviewer. Na de openstelling van deze subsidie werkt de link naar de Geoviewer. Vraag wel alvast een account aan.

Vraag uw account aan voor de Geoviewer

Informatie over andere inkomsten

Geef deze informatie per deelnemer.

Verklaring en beslisschema geen onderneming in moeilijkheden

Lees hieronder uitgebreid hoe u dit doet.

Geen onderneming in moeilijkheden

Is uw onderneming in moeilijkheden? Dan mogen wij uw subsidieaanvraag niet goedkeuren. U moet daarom kunnen verklaren dat uw onderneming niet in moeilijkheden is. Hieronder leest u hoe u dat voor deze subsidie doet.

Stuur verklaring en beslisschema mee

Elke deelnemer van het samenwerkingsverband doorloopt eerst het formulier Beslisschema verklaring geen onderneming in moeilijkheden. Met de uitkomst daarvan kunt u Verklaring geen onderneming in moeilijkheden invullen. Die stuurt u mee met uw aanvraag. De verklaring, het beslisschema en meer informatie over dit onderwerp vindt u op Onderneming in moeilijkheden.

Controle met steekproef

Wij controleren een deel van de verklaringen van de subsidieaanvragers. Dat doen we via een steekproef. Hoort u bij de groep die wij controleren? Dan vragen wij u om deze documenten ook op te sturen:

het (geconsolideerde) jaarrapport dat u gebruikte bij het invullen van het beslisschema. De balansdatum mag niet langer dan 18 maanden geleden zijn;
wanneer uw onderneming bij een verbonden groep hoort: een organogram van de verbonden groep, waaruit de aandelenverhoudingen en/of de overwegende zeggenschap duidelijk worden.

Om subsidie te krijgen, mogen geen deelnemers in het samenwerkingsverband een onderneming in moeilijkheden (OIM) zijn.

Na uw aanvraag

Krijgen wij uw aanvraag compleet binnen? Dan beoordelen wij deze en ontvangt u onze beslissing binnen 13 weken na de sluitingsdatum. Na uw aanvraag regelt u een aantal zaken.

Wijzigt uw situatie?

Wijzigt er iets in uw situatie terwijl uw project (nog) loopt? Stuur de wijziging dan zo snel mogelijk aan ons door.

Een aantal wijzigingen moet u altijd aan ons doorgeven. Denk aan:

als u door een schuldsanering of faillissement niet aan de verplichtingen kunt voldoen;
als de looptijd van uw project meer dan 3 jaar wordt.

Geef uw melding digitaal door via Mijn RVO. Twijfelt u of u een situatie wel of niet moet melden? Neem dan eerst telefonisch contact met ons op.

Voortgang doorgeven

U laat ons tussentijds weten hoe uw project verloopt. Dit doet u uiterlijk een jaar nadat u onze beslissing over de subsidie ontvangt. In het 2^e jaar informeert u ons opnieuw met een tussenrapportage (als het project 3 jaar loopt).

Zet in uw tussenrapportage:

overzicht van de activiteiten die u uitvoert;
waar u uw project uitvoert (u krijgt toegang tot een geo-applicatie)
resultaten uit die activiteiten;
hoe u de kennis uit het project deelt;
wie de betrokken partijen zijn.

De informatie uit de tussenrapportage(s) zet u ook in uw eindverslag (zie hieronder bij ‘Eindverslag’).

Wilt u uitstel vragen?

U moet uw project binnen 3 jaar afronden nadat u de subsidie krijgt. Redt u dit toch niet? Vraag dan uitstel bij ons aan.

Vaststelling aanvragen

Rondt u uw project af? Dan vraagt u binnen 13 weken vaststelling aan van uw subsidie.

Stuur de volgende informatie mee:

eindverslag van uw project (hierin zet u dezelfde informatie als in de tussenrapportages de u eerder stuurde);
verklaring over andere inkomsten waarmee u uw project financiert;
controleverklaring van een accountant of een accountant-administratieconsulent.

De accountantsverklaring geldt alleen voor u als u meer dan € 125.000 subsidie krijgt (per deelnemer).

Lees hoe u dit doet

Keuren wij uw aanvraag af?

We kunnen verschillende redenen hebben om uw aanvraag af te keuren. De reden leest u in de brief met het besluit. Heeft u hierover vragen? Neem contact met ons op via ons  contactformulier.
Bent u het niet eens met ons besluit? Dat kunt u aangeven door bezwaar te maken. Dit doet u binnen 6 weken na de datum die op de brief met het besluit staat. Wat u hiervoor nodig heeft en hoe u dit doet, leest u in onze brief en op Bezwaar maken.

Meer weten?

De subsidie Pilots Agrarisch Natuurbeheer (ANb) bereidt Nederland voor op het nieuwe Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) vanaf 2028. De aankondiging van de regeling vindt u in de Staatscourant.

In opdracht van:

Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

Hoort bij:

Dieren en natuur

Landbouw

Heeft deze informatie u geholpen?