Energielabel utiliteitsgebouwen

Voorbeeld en toelichting energielabel utiliteitsbouw

De energielabelklasse van een utiliteitsgebouw wordt bepaald op basis van het primair fossiele energiegebruik (kolen, olie en gas). En wordt uitgedrukt in kilowattuur per vierkante meter per jaar (kWh/m_²jr). Utiliteitsbouw bestaat uit bedrijfsmatig en maatschappelijk vastgoed, dat niet voor bewoning is bedoeld. Hoe minder fossiele energie een gebouw gebruikt, hoe beter het energielabel. Hierbij is G het slechtste energielabel en A+++++ het beste. De energieprestatie van een gebouw wordt vastgesteld met de bepalingsmethode NTA 8800. Deze methode is gebaseerd op de Europese CEN-normen.

Voorbeeld huidig energielabel 

Download hieronder een fictief voorbeeld van het energielabel voor utiliteitsbouw dat tussen januari 2021 en mei 2026 werd uitgegeven en een uitgebreide toelichting daarop.

Wet en regelgeving

Energielabel utiliteitsbouw verplicht

Elk utiliteitsgebouw moet verplicht een energielabel hebben bij de verkoop, de start, verlenging of vernieuwing van een huurcontract en bij de oplevering van nieuwbouw of na een ingrijpende renovatie. Het energielabel geldt voor allerlei soorten gebouwen met deze functies (dit kan één functie zijn, maar ook een combinatie van meerdere functies):

• kantoor
• onderwijs, zoals scholen en universiteiten
• bijeenkomst, zoals cafe's, restaurants, kinderopvang en vergadercentra
• gezondheidszorg, zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen, verzorgingshuizen
• logies, zoals hotels en pensions
• sport, zoals sporthallen, stadions, zwembaden
• winkels, zoals supermarkten, warenhuizen, showrooms van garages

Daarnaast moeten alle gebouwen in eigendom of gebruik bij een overheidsinstantie een geldig energielabel hebben. Ditzelfde geldt voor alle kantoorgebouwen.

Uitzonderingen energielabelplicht

Er is sprake van een uitzondering van de labelplicht wanneer:

• Er voor een gebouw of gedeelte daarvan, geen energie wordt gebruikt om het binnenklimaat te regelen.
• Een gebouw of gedeelte daarvan, wordt gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten;
• Een gebouw een industriefunctie heeft.
• Een gebouw of gedeelte daarvan niet langer dan twee jaar wordt gebruikt.
• Een gebouw of gedeelte daarvan, met een woonfunctie of logiesfunctie, minder dan 4 maanden per jaar wordt gebruikt. En een verwacht energieverbruik heeft van minder dan 25% van het energieverbruik bij permanent gebruik.
• Het gaat om een alleenstaand gebouw met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m². 
• Een gebouw of gedeelte daarvan, dat via een minnelijke verwerving (niet gedwongen) is onteigend en zal worden gesloopt.

Let op: sinds 29 mei 2026 is de uitzondering voor monumenten vervallen. Monumenten moeten dus ook een energielabel hebben bij verkoop, de start, verlenging of vernieuwing van een huurcontract. En bij de oplevering van nieuwbouw of na een ingrijpende renovatie.

Industriële objecten 

Heeft een gebouw een industriefunctie (waarvoor geen labelplicht geldt), maar ook andere functies die wél een energielabel moeten hebben? Dan geldt de labelplicht alleen als die labelplichtige functies samen groter zijn dan 50 m².

De kantoren van 40 m² (gezamenlijke gebruiksoppervlakte) in een industriehal zijn bijvoorbeeld niet labelplichtig. Is de gebruiksoppervlakte van de kantoren 55 m²? Of is er een kantoor en een onderwijsruimte in of bij een industriegebouw die samen 55 m² zijn? Dan is een energielabel voor die ruimtes wel verplicht.

Gebouwen met gecombineerde gebruiksfuncties

Hoe zit het met een aanvraag voor een pand met naast utiliteitsfuncties ook een woonfunctie? Bijvoorbeeld een winkel met erboven een woning. Dat werkt zo:

• Voor elk deel van het pand is dan een apart label nodig. Eén energielabel voor de woning en één energielabel voor de winkel, omdat het een utiliteitsgebouw is.
• Bij utiliteitsgebouwen gaat het om het energieniveau van een verhuurbare ruimte. Daarbij geldt als richtlijn dat het een eigen (afsluitbare) ingang of opgang moet hebben of een eigen adres (verblijfsobject-id). 

Energielabel zichtbaar ophangen

Heeft uw utiliteitsgebouw een geldig energielabel? Dan moet u dit verplicht op een publiek zichtbare plaats ophangen. Zoals bij de ingang of de receptie.

Daarnaast is het verplicht om de energieprestatie-indicator en labelletter van een geldig energielabel te tonen wanneer een gebouw te koop of te huur wordt aangeboden via advertenties in commerciële media. De energieprestatie-indicator is de numerieke energieprestatie-indicator van het primair fossiel energiegebruik in kWh/m².jr. Het energielabel is maximaal 10 jaar geldig. Let dus goed op de verloopdatum van uw energielabel.

Boete en handhaving

De Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) controleert utiliteitsgebouwen op de aanwezigheid van een energielabel. Als een geldig energielabel ontbreekt bij een transactiemoment, riskeert de eigenaar van het utiliteitsgebouw een boete. De boetes per situatie zijn terug te vinden op de website van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).

Verplichting energielabel C kantoren 

Vanaf 2023 is ieder kantoor in Nederland groter dan 100 m² verplicht om minimaal energielabel C te hebben. Bekijk de pagina Energielabel C kantoren voor meer informatie.

Energielabel aanvragen 

Het energielabel laat u opstellen door een energieadviseur die aangesloten is bij een Certificerende Instelling (CI). De energieadviseur moet bovendien werken voor een organisatie met een Beoordelingsrichtlijn (BRL) 9500-U-certificaat. Alleen energieadviseurs die aan deze eisen voldoen, mogen een energielabel voor utiliteitsgebouwen afgeven. Dit zijn de stappen die u doorloopt om een energielabel aan te vragen: 

• U schakelt zelf een energieadviseur in. 
• De energieadviseur neemt een groot aantal kenmerken van het gebouw op en maakt op basis daarvan een energieprestatieberekening.
• Nadat de energieadviseur het energielabel in de registratiedatabase EP-online heeft geregistreerd, ontvangt u als gebouweigenaar een energielabel van uw energieadviseur. 

Energieadviseur vinden

Een professionele energieadviseur verzorgt de gebouwopname en energielabelregistratie voor u. Dit kan op 2 manieren: volgens de 'Basisopname U voor bestaande utiliteitbouw' of de 'Detailopname U voor zeer energiezuinige utiliteitgebouwen (nieuwbouw)'. 
Meer informatie en een energieadviseur vindt u op de website van het Centraal Register Techniek. 

Energielabels zoeken

Wilt u de geregistreerde energielabels utiliteitsgebouwen of woningen bekijken? Op de pagina EP-Online register kunt u op adresniveau informatie ophalen over het energielabel van een utiliteitsgebouw of woning.

Veelgestelde vragen

Bekijk voor meer informatie de pagina Veelgestelde vragen Energielabelverplichting utiliteitsgebouwen.

Meer weten?

• Energielabel utiliteitsgebouwen op Ilent.nl (Inspectie Leefomgeving en Transport)
• Omgevingsregeling op Wetten.nl
• Besluit bouwwerken leefomging (BBL) op Wetten.nl