Pas uw elektriciteitsverbruik aan (via een flexibel contract) en krijg een vergoeding of korting

Sluit een flexibel contract af met uw netbeheerder

Kijk eerst welk deel van uw elektriciteitsverbruik u kunt verplaatsen naar een ander moment. Dit is uw flexibel vermogen. Stelt u dit beschikbaar aan uw netbeheerder? Dan helpt u mee om het elektriciteitsnet beter te benutten. U sluit hiervoor een flexibel contract af met uw netbeheerder. Uw netbeheerder gebruikt uw flexibel vermogen om de druk op het elektriciteitsnet te verminderen. U ontvangt hiervoor een financiële vergoeding of korting. 

Let op: staat u op de wachtlijst voor een nieuwe of zwaardere aansluiting? Door een contract af te sluiten, gaat u niet van de wachtlijst af. 

Welke flexibele contracten zijn er?

U kunt uw flexibel vermogen op 2 manieren gebruiken: via congestiemanagement of via alternatief transportrecht (ATR).  

Congestiemanagement is een tijdelijke oplossing, totdat het elektriciteitsnet is uitgebreid. In sommige delen van Nederland kan dat nog jaren duren. Een ATR is een blijvende oplossing. Dit contract blijft geldig tot u het zelf beëindigt. U heeft dan onder bepaalde voorwaarden het recht om op afgesproken momenten elektriciteit te vervoeren. Hieronder leest u meer over congestiemanagement en ATR. 

Wanneer komt u in aanmerking voor deze contracten?  

U komt in aanmerking voor een contract voor congestiemanagement als u:  

• een grote aansluiting heeft (groter dan 3x80A);
• 100 kW aan flexibel vermogen beschikbaar kunt stellen.  

Wat is congestiemanagement?

Bij congestiemanagement vermindert u op verzoek van de netbeheerder tijdelijk uw elektriciteitsverbruik of -opwek op drukke momenten. Hiervoor sluit u een contract af. Door mee te doen met congestiemanagement helpt u overbelasting van het elektriciteitsnet voorkomen. Hiervoor ontvangt u vaak een financiële vergoeding.   

Is congestiemanagement interessant voor u?

Congestiemanagement kan interessant zijn als u flexibel bent in uw processen. Bijvoorbeeld:

• een koelhuis dat tijdelijk koelmachines lager zet;
• een fabriek die een deel van het productieproces uitstelt;
• een bedrijf dat een batterij gebruikt om tijdelijk minder elektriciteit van het net te halen.

Soms bent u verplicht om mee te helpen

Heeft uw bedrijf meer dan 1 megawatt (MW) gecontracteerd transportvermogen? Soms verplicht de netbeheerder u dan om te onderzoeken of uw bedrijf flexibeler met energie om kan gaan. Bij problemen met het elektriciteitsnet kan de netbeheerder zo ondernemers met een grote aansluiting en opwekkers verplichten om mee te helpen de druk op het elektriciteitsnet te verlagen.  

Bedrijven en instellingen die noodzakelijk zijn voor de veiligheid en gezondheid van Nederland hoeven niet mee te doen. Denk bijvoorbeeld aan energieleveranciers en ziekenhuizen.

Welke vormen van congestiemanagement zijn er?

U legt de afspraken voor congestiemanagement vast in een contract. Dit contract sluit u af via de netbeheerder. Er zijn verschillende contractvormen. Welke bij u past, hangt af van uw situatie. Hieronder leest u meer over de opties.

Capaciteitssturingscontract  

Een van de contracten voor congestiemanagement die netbeheerders aanbieden is het capaciteitsturingscontract (CSC). 

Sinds mei 2026 vervangt het CSC grotendeels het capaciteitsbeperkingscontract (CBC). Het CBC richtte zich alleen op verlagen van het gebruik van elektriciteit. Het CSC biedt ruimte om het gebruik van elektriciteit tijdelijk te verlagen én verhogen. Hiermee is het CSC het belangrijkste contractuele instrument binnen congestiemanagement. Bij afnamecongestie is er te weinig ruimte om elektriciteit af te nemen. Een ondernemer met een grote aansluiting kan in momenten van afnamecongestie bijvoorbeeld elektriciteit invoeden in het elektriciteitsnet. Dit was met een CBC niet mogelijk. De ondernemer ontvangt daarvoor een vergoeding.

Heel soms kunt u alleen een CBC afsluiten. Neem contact op met uw netbeheerder om de mogelijkheden te bespreken.   

Er zijn 2 soorten capaciteitssturingscontracten: 

1. Capaciteitssturingscontract met afroep 

Kunt u flexibel en snel uw verbruik verlagen of verhogen? Bijvoorbeeld bij onverwachte drukte of rust op het elektriciteitsnet? Dan kunt u een CSC met afroep afsluiten. U biedt dan aan om tijdelijk meer of minder elektriciteit te gebruiken of op te wekkenals de netbeheerder daarom vraagt. Accepteert de netbeheerder uw aanbod? Dan gelden de voorwaarden uit het CSC. U krijgt hiervoor een maandelijkse vergoeding. Hierover maakt u afspraken met de netbeheerder.   

2. Capaciteitssturingscontract met tijdsblokken  

Gebruikt u op vaste momenten meer of minder elektriciteit? Of kunt u dit zo plannen? Dan kunt u een CSC met tijdsblokken afsluiten.U gebruikt dan tijdelijk meer of minder elektriciteit. Of wekt meer of minder elektriciteit op. Dit gebeurt binnen vaste tijdsblokken. Deze zijn bij het afsluiten van het contract vastgelegd. Hiervoor krijgt u een vergoeding. Hierover maakt u afspraken met de netbeheerder. 

Redispatch  

Soms komt het voor dat het elektriciteitsnet op dezelfde dag bijgestuurd moet worden. De netbeheerder houdt het elektriciteitsnet de hele dag in de gaten om overbelasting te voorkomen. Wanneer bijsturing op dezelfde dag nodig is, noemen we dit ‘redispatch’.  

U doet mee aan redispatch door flexibel elektriciteitsverbruik of -opwek aan te bieden via GOPACS. Dit is het platform waar de netbeheerders deze flexibiliteit inkopen. De netbeheerder laat via dit platform weten hoeveel en wanneer er flexibiliteit nodig is. Biedt u ruimte op het net aan? En accepteert de netbeheerder uw bieding? Dan ontvangt u een vergoeding via een energiehandelsplatform. 

Meedoen aan redispatch kan op 2 manieren:   

1. Biedplichtcontract

Wilt u zekerheid over uw vergoeding? En wilt u vaste afspraken maken over uw gebruik of levering van extra elektriciteit? Dit kan met een biedplichtcontract. U maakt dan bij het opstellen van het contract vaste afspraken over de voorwaarden en de vergoeding voor wanneer u flexibiliteit aanbiedt.  

De afspraken kunnen verschillen: dagelijks aanbieden, alleen in bepaalde periodes van het jaar (bijvoorbeeld in de zomer bij veel zon) of in vaste tijdsblokken. De netbeheerder vraagt aan uw CSP om uw aanbod in platform GOPACS te plaatsen en het best passende aanbod wordt geaccepteerd. 

2. Vrij aanbieden

Wilt u geen langdurige verplichtingen? Maar wilt u wel extra of minder elektriciteit kunnen aanbieden wanneer de netbeheerder daarom vraagt? Met een redispatch contract kan dit. Uw CSP reageert via GOPACS op een oproep van de netbeheerder om de energievraag aan te passen. Als de netbeheerder uw voorstel accepteert, ontvangt u de afgesproken vergoeding. Dit contract past bij bedrijven die hun elektriciteitsverbruik elke dag kunnen veranderen.  

Wat is een alternatief transportrecht?

Een alternatief transportrecht (ATR) is een nieuwe manier om elektriciteit af te nemen of om opgewekte elektriciteit terug te leveren. Het biedt uw bedrijf de mogelijkheid om dit vooral in de daluren (rustige momenten op het elektriciteitsnet) te doen. Hiermee benutten we de bestaande infrastructuur beter.  Dit contract kan een oplossing zijn als u in de wachtrij staat voor extra transportcapaciteit. Of als u uw verbruik of teruglevering naar een ander moment kunt verplaatsen. Hiermee kunt u korting krijgen op uw elektriciteitskosten. 

Omdat alternatieve transportrechten nieuw zijn, moet grootschalig gebruik nog op gang komen.

Welke vormen van alternatief transportrecht zijn er?

U legt de afspraken voor een ATR vast in een contract. Dit contract sluit u af via de netbeheerder. Er zijn verschillende contractvormen. Welke bij u past, hangt af van uw situatie. Hieronder leest u meer over de opties.

1. Tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR)

Heeft u een aansluiting op het hoogspanningsnet van TenneT? Met het tijdsduurgebonden transportrecht kunt u korting krijgen op uw gecontracteerd transportvermogen en op het nettarief. Dit is in ruil voor maximaal 15% flexibiliteit van het aantal uren in de overeenkomst. Dit betekent dat u voor minimaal 85% van het aantal uren in de overeenkomst recht heeft op transport op het hoogspanningsnet (voor afname of teruglevering van elektriciteit). Voor de andere 15% laat de netbeheerder uiterlijk een dag van tevoren weten of en hoeveel transportvermogen beschikbaar is.   

Dit contract is alleen voor bedrijven die zijn aangesloten op het hoogspanningsnet van TenneT. Het contract past vooral bij bedrijven die structureel 15% van hun transportvermogen flexibel in kunnen zetten. Bijvoorbeeld omdat u energie opslaat in een batterij of hybride e-boilers gebruikt.   

2. Blokstroom of tijdsblokgebonden transportrecht

Gebruikt u het laag- of middenspanningsnet? Met blokstroom stelt u vaste tijden in waarop u extra energie verbruikt boven op uw aansluit- en transportovereenkomst (ATO). Buiten deze momenten heeft u geen recht op extra vervoer van elektriciteit. Heeft u op deze momenten al een ATO? Dan behoudt u dit vermogen.  

Dit contract past vooral bij bedrijven die op vaste tijden energie nodig hebben. Bijvoorbeeld om ’s nachts een wagenpark op te laden.  

Mogelijkheden met meerdere gebruikers  

Naast alle genoemde contracten kunt u in de toekomst ook samen met meerdere gebruikers flexibel vermogen aanbieden. Vaak moeten deze gebruikers dan bij elkaar in de buurt zitten. Er zijn hiervoor 2 soorten contracten:  

1. Groepstransportovereenkomst (Groeps-TO)

Met een Groeps-TO sluit u samen met meerdere bedrijven één transportovereenkomst af. Zo verdeelt u de elektriciteit binnen de groep. U kunt hierdoor tijdelijk meer elektriciteit verbruiken bij één bedrijf, zonder dat het totale transportvermogen van uw groep wordt verhoogd.  

De overeenkomst past goed bij een groep bedrijven die dicht bij elkaar zitten, ook wel een energiehub genoemd. Lees meer over energiehubs.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft met een wijziging in de wet- en regelgeving geregeld dat netbeheerders deze mogelijkheid kunnen aanbieden.  

2. Groepscapaciteitsbeperkingscontract (Groeps-CBC)

Met een Groeps-CBC verlaagt u met meerdere bedrijven het energieverbruik wanneer dat nodig is. De netbeheerder geeft uw groep hiervoor een vergoeding. U maakt gezamenlijk afspraken over wie op welk moment zijn gebruik beperkt. Zo kunt u de capaciteitsbeperking onderling verdelen. Er worden op dit moment proefprojecten met zo’n contract uitgevoerd.

Wat is het verschil tussen een Groeps-TO en Groeps-CBC?

Bij een Groeps-CBC gaat het over afspraken om het gezamenlijke gebruik te beperken. Dit is een tijdelijke oplossing bij congestiemanagement.  

Bij een Groeps-TO krijgt u samen met andere bedrijven een transportrecht van de netbeheerder. In dit groepscontract stemt u met de andere deelnemers uw elektriciteitsgebruik goed op elkaar af. Zo verdeelt u drukke en rustige momenten op het net. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor de groei van uw bedrijf. In tegenstelling tot een groeps-CBC is dit een vorm van een alternatief transportrecht. De namen en beschikbaarheid van contracten kunnen verschillen.

Welke stappen neemt u?  

Het aanbieden van uw flexibel vermogen regelt u in 8 stappen:

1. Breng uw energieprofiel in kaart. Bekijk hoeveel energie u gebruikt en opwekt, nu en in het verleden. Zo krijgt u inzicht in uw energieverbruik en -aanbod. Denk hierbij ook na over mogelijke veranderingen in de toekomst.  
2. Controleer of u een grote aansluiting heeft. Dit is zo als uw elektriciteitsaansluiting groter is dan 3x80 Ampère. Dit is meer dan 55 kilowatt (kW). 
3. Bekijk waar u binnen uw bedrijf elektriciteit kunt besparen.  
4. Bekijk welke processen in uw bedrijf u (tijdelijk) kunt aanpassen. Een energieadviseur kan u hierbij helpen. Of gebruik de Flex-e-subsidie om inzicht te krijgen in uw flexibel vermogen.  
5. Ga in gesprek met een energieadviseur over een flexibel contract. Bespreek of dit past bij uw situatie en bedrijfsvoering. Ga daarna in gesprek met uw netbeheerder om het contract af te sluiten.  
6. Overweeg een Congestie Service Provider (CSP) in te schakelen. Een CSP helpt u met congestiemanagement. Zo benut u de mogelijkheden van flexibel vermogen zo goed mogelijk en loopt u geen vergoeding mis.  
7. Installeer en gebruik een energiemanagementsysteem. Hiermee stuurt u de elektriciteitsvraag volgens de afspraken in het contract.
8. Houd uw energieverbruik goed in de gaten. Zo ziet u of uw aanpassingen werken. U kunt dan opnieuw kijken of er meer manieren zijn om slimmer met energie om te gaan.