Home
Waterstof
Waterstof vervoeren en opslaan met waterstofdragers

Waterstof vervoeren en opslaan met waterstofdragers

Laatst gecontroleerd op: 16 juni 2026

Houdt u zich bezig met de import, de opslag of het transport van hernieuwbare waterstof? Of bent u van plan om waterstof te gebruiken? U kunt waterstof makkelijker vervoeren en opslaan als u waterstofdragers gebruikt. Op deze pagina leest u wat waterstofdragers zijn en waarom ze belangrijk zijn. Ook leest u welke waterstofdragers u het beste kunt gebruiken.

Blijf op de hoogte via e-mail

Wat zijn waterstofdragers?

Waterstof is van nature een gas en neemt in die vorm veel ruimte in. Daardoor is het lastig te vervoeren en op te slaan. Een waterstofdrager ontstaat door waterstof te koelen en vloeibaar te maken. Of door waterstof te koppelen aan andere moleculen. Met een waterstofdrager kunt u waterstof makkelijker vervoeren en opslaan. Dit is vooral handig bij vervoer over grote afstanden. En voor opslag van grote hoeveelheden waterstof.

We importeren ook waterstof uit andere landen, die soms ver van Nederland liggen. Dan komt de waterstof in de vorm van waterstofdragers aan. In de haven wordt de waterstof weer omgezet naar waterstofgas. Dit heet dehydrogeneren of kraken. Dan is de waterstof klaar voor gebruik via het landelijke waterstofnetwerk.

Sommige bedrijven kunnen waterstofdragers ook direct gebruiken als duurzame brandstof of grondstof. De waterstofdrager hoeft dan niet omgezet te worden naar waterstofgas.

Voorbeelden van waterstofdragers

Meerdere moleculen zijn geschikt als waterstofdragers:

Liquid Organic Hydrogen Carriers (LOHC’s, olieachtige stoffen die waterstof kunnen opslaan en vervoeren)
Methanol (een vorm van alcohol)
Vloeibaar synthetisch methaan, vergelijkbaar met vloeibaar aardgas (LNG)
Ammoniak
Gekoelde vloeibare waterstof (LH₂)

Waarom zijn waterstofdragers belangrijk?

Opslag
In Nederland stappen we over op energie uit zon en wind. Op sommige momenten wekken we veel zonne- en windenergie op, die we niet altijd meteen nodig hebben. Dan kunnen we die energie opslaan door deze om te zetten naar waterstof. En vervolgens te koppelen aan een waterstofdrager, die weinig ruimte inneemt. We kunnen de energie dan gebruiken op een moment dat er minder zonne- of windenergie is. Als we waterstof op grote schaal willen opslaan, zijn waterstofdragers dus nodig.
Transport
We kunnen niet al ons energie- en brandstofgebruik vervangen door elektriciteit. Sectoren zoals de industrie, scheepvaart, luchtvaart en zwaar wegtransport kunnen nog niet (volledig) op elektriciteit werken. Voor deze sectoren is waterstof een oplossing. Waterstofdragers zijn dan nodig om die waterstof te vervoeren naar de plek waar die gebruikt wordt.
Import
We kunnen in Nederland niet genoeg hernieuwbare waterstof produceren om aan de vraag te voldoen. Daarom moeten we het in de toekomst ook uit het buitenland importeren. Waterstofdragers maken dit mogelijk.

Welke waterstofdragers kunt u het beste gebruiken?

Elke waterstofdrager heeft voor- en nadelen. Dit geldt ook voor de manier waarop we de verschillende waterstofdragers gebruiken. De keuze voor een bepaalde waterstofdrager hangt onder andere af van leveringszekerheid, kosten en duurzaamheid.

Het kabinet maakt daarom duidelijk welke waterstofdragers in veel gevallen het meest geschikt zijn. Daarbij is er aandacht voor de maatschappelijke belangen die in het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) staan. Denk bijvoorbeeld aan veiligheid, milieu, gezondheid en ruimtelijke ontwikkeling.

Algemene voorkeuren

Gebruik waterstofdragers het liefst direct in de haven, als brandstof of grondstof. Zet ze alleen om naar waterstofgas wanneer dat nodig is. Bij het omzetten gaat namelijk energie verloren. En zijn extra ruimte en veiligheidsmaatregelen nodig. Sommige dragers zijn geschikt als brandstof, bijvoorbeeld in de scheepvaart. Of als duurzame grondstof in de chemische industrie.
Gebruik bij voorkeur buisleidingen of binnenvaartschepen voor het vervoer van waterstofdragers.

Voorkeuren per waterstofdrager
Liquid Organic Hydrogen Carriers (LOHC's)	LOHC’s kunnen een belangrijke rol spelen bij de import van waterstof. Vooral als ze in de haven worden omgezet naar waterstofgas. Het nadeel is dat de lege drager daarna terug moet om opnieuw te laden met waterstof. Dit vraagt extra opslagruimte, omdat volle en lege dragers nodig zijn. Ook zorgt dit voor extra transportbewegingen: volle en lege dragers moeten allebei vervoerd worden.
Methanol en Vloeibaar synthetisch methaan	Methanol en vloeibaar synthetisch methaan zijn erg geschikt als waterstofdrager. Ze moeten dan wel gemaakt zijn met duurzame koolstof (CO₂). Komt de koolstof uit een fossiele bron, zoals aardolie, aardgas of steenkool? Dan is er nog steeds CO₂-uitstoot. Methanol en vloeibaar synthetisch methaan zijn ook geschikt als duurzame grondstof of als brandstof.
Ammoniak	Ammoniak is belangrijk bij het opbouwen van een wereldwijde markt voor waterstof, maar heeft ook nadelen. Vooral op het gebied van veiligheid en milieu, omdat het giftig is. Daarom zijn er strenge regels voor op- en overslag van ammoniak. Gebruik ammoniak het liefst direct in de haven. Of zet het daar om naar waterstof.
Vloeibare gekoelde waterstof	Vloeibare gekoelde waterstof is eigenlijk geen echte waterstofdrager. Het is heel erg koude, vloeibaar gemaakte waterstof (net als vloeibaar aardgas). Als het transport van vloeibare waterstof op gang komt, kan LH₂ een belangrijke rol spelen bij de import van waterstof. Er moeten dan wel genoeg schepen zijn die LH₂ kunnen vervoeren. In de haven wordt de vloeibare waterstof weer omgezet naar waterstofgas. Daarna gaat het waterstofgas het landelijk waterstofnetwerk in. Of wordt het in vloeibare vorm verder vervoerd naar andere delen van het land.

Waterstofdragers tot 2035

Het kabinet wil tot 2035 het gebruik van alle waterstofdragers ondersteunen. De hoeveelheid ondersteuning verschilt per drager. En is afhankelijk van de manier waarop het kabinet het gebruik van waterstof wil aanmoedigen. Of dit directe financiële steun is, of bijvoorbeeld versoepeling van regels, is nog niet bekend. Zodra hierover meer duidelijk is, leest u dat op deze pagina.

Waterstofdragers na 2035

Het kabinet wil na 2035 meer waterstofdragers ondersteunen die rekening houden met de eerder genoemde maatschappelijke belangen. Door technische ontwikkelingen is de verwachting dat gebruikers dan meer keuze hebben uit dragers en transportmogelijkheden. In het begin gebruiken we bijvoorbeeld nog veel ammoniak. Later kiezen we liever andere dragers, omdat die veiliger zijn. En beter voor het milieu.