Waterstofprojecten in de praktijk
Er gebeurt al veel op het gebied van waterstof in Nederland. Dat is mooi, want de ervaringen die we daar opdoen bieden inzichten voor andere projecten. We delen deze lessen uit de praktijk.
00:00:05:07 - 00:00:08:17
We staan hier op het dak van het kantoor van Allied Waters.
00:00:08:24 - 00:00:11:23
Dit is de plek waar eigenlijk de eerste onderzoeken zijn opgestart.
00:00:12:00 - 00:00:15:04
Om te kijken of we hier lokaal groene waterstof zouden kunnen gaan produceren.
00:00:15:21 - 00:00:18:03
Omdat we hier beschikken over een...
00:00:18:08 - 00:00:23:08
...grote hoeveelheid zonnestroom en we zo'n tien jaar geleden al zagen dat er grote uitdagingen...
00:00:23:13 - 00:00:28:01
...kwamen op het inzetten van deze stroom binnen het elektriciteitsnet.
00:00:28:11 - 00:00:31:13
Tegelijkertijd zagen we ook de uitdagingen die zouden gaan ontstaan rondom...
00:00:31:20 - 00:00:34:12
...de transitie naar zero emissie mobiliteit.
00:00:34:17 - 00:00:38:10
Daarom is Hysolar opgericht. Met als doel om die waterstofproductie...
00:00:38:14 - 00:00:44:06
...mogelijk te maken, maar ook eigenlijk de hele keten te ontwikkelen vanaf waterstoftankstation.
00:00:44:10 - 00:00:48:07
Bedrijven achter Hysolar zijn aannemingsbedrijf Jos Scholman,
00:00:48:12 - 00:00:51:12
de firma Van Kessel Olie en Allied Waters.
00:00:52:07 - 00:00:55:03
Mijn naam is Stan van Kessel van de firma van Kessel Olie.
00:00:56:08 - 00:00:59:19
Wij hebben hier in Nieuwegein een waterstofstation. Dat opereren wij.
00:01:00:13 - 00:01:05:08
En ik doe hier de operatie ook samen met Scholman van het waterstofstation.
00:01:05:13 - 00:01:09:17
En we doen de levering van waterstof met onze eigen trailers.
00:01:10:03 - 00:01:13:19
En dat is ook onze rol binnen het Hysolar project.
00:01:18:19 - 00:01:23:16
Ik ben Robert Scholman van het familiebedrijf Jos Scholman en in die hoedanigheid zijn wij...
00:01:23:20 - 00:01:26:20
...aandeelhouder in ons waterstofbedrijf Hysolar.
00:01:27:08 - 00:01:30:19
Waar ik als een van de twee bestuurders aan boord ben.
00:01:31:00 - 00:01:34:16
Aan de start van het project is Hysolar mede ondersteund door RVO,
00:01:34:21 - 00:01:39:23
die het project middels DEI+ subsidie mede mogelijk heeft gemaakt.
00:01:40:05 - 00:01:43:18
En wat ons heeft doen besluiten om het project daadwerkelijk op te starten.
00:01:44:14 - 00:01:48:19
En om het mogelijk te maken zodat investeringen uiteindelijk draagbaar waren...
00:01:49:03 - 00:01:50:21
...ten opzichte van de exploitatie.
00:01:51:01 - 00:01:55:17
Een van de toekomst pijlers binnen Jos Scholman bedrijven is het duurzaam ondernemen.
00:01:55:21 - 00:02:00:20
En onze opdrachtgever te faciliteren in het emissieloos uitvoeren...
00:02:01:02 - 00:02:04:08
...van werken in de openbare ruimte in binnenstedelijke gebieden.
00:02:04:17 - 00:02:07:16
Om zodanig te zorgen dat we,
00:02:07:20 - 00:02:13:13
als we vanaf vandaag kijken naar de toekomst, ons bedrijf verder op kunnen schalen met emissieloos materieel.
00:02:13:17 - 00:02:17:04
En te zorgen dat we aan onze eigen energievoorziening kunnen voorzien.
00:02:18:05 - 00:02:19:14
We staan hier bij de elektrolyser.
00:02:19:19 - 00:02:22:02
Hier maken we onze eigen waterstof.
00:02:22:07 - 00:02:25:18
Deze waterstof die we hier produceren, die gaat door middel van een...
00:02:26:01 - 00:02:30:06
...1,1 kilometer leiding richting ons tankstation en staat hier één kilometer verderop.
00:02:31:09 - 00:02:35:23
Hier komt water en stroom bij elkaar en daar maken we de waterstof van.
00:02:36:04 - 00:02:41:07
Het fijne is van zo’n installatie. Het is een hele nieuwe techniek.
00:02:41:16 - 00:02:45:05
Je mag werken met de nieuwste techniek. Dat is echt mega gaaf!
00:02:45:12 - 00:02:47:05
Groene waterstof heeft een aantal hele grote voordelen.
00:02:47:11 - 00:02:51:00
We zien bijvoorbeeld dat we daarmee zwaar transport op een slimmere manier kunnen verduurzamen.
00:02:51:07 - 00:02:56:04
En we bijvoorbeeld ook problemen kunnen oplossen binnen netcongestie.
"Voor een fossielvrije toekomst is waterstof onmisbaar"
Hysolar maakt groene waterstof met subsidie en de meest moderne technologie, die onder meer te gebruiken is voor mobiliteit. ”Elektriciteit alleen is niet voldoende voor een duurzaam energiesysteem,” vertelt medeoprichter Jos Boere van Hysolar, pionier in de Nederlandse waterstofsector.
00:00:05:00 - 00:00:08:10
We zijn hier nu in Amsterdam. De installatie is nu in het beginstadium.
00:00:08:14 - 00:00:12:22
We hebben de eerste 0,5 megawatt hier nu geplaatst, maar er komt hier totaal...
00:00:13:05 - 00:00:19:21
...2,5 megawatt die halverwege 2026 hier geïnstalleerd wordt.
00:00:23:11 - 00:00:26:07
Ik ben Aldwin Oechies bedrijfsleider van Holthausen Energy Points.
00:00:26:09 - 00:00:29:20
We zijn hier aanwezig op het tankstation van Holthausen Energy Points,
00:00:30:03 - 00:00:31:10
dat wil zeggen voor voertuigen.
00:00:31:13 - 00:00:32:22
Wat hierachter te zien is.
00:00:33:01 - 00:00:36:01
Maar tevens wordt hier de waterstof opgewekt middels elektrolyse.
00:00:36:11 - 00:00:40:17
En tevens hebben we hier een vul plant voor het vullen van pakketten en MEGC trailers,
00:00:40:19 - 00:00:41:18
tube trailers.
00:00:41:22 - 00:00:45:05
En dit is dus echt een locatie waar alleen maar waterstof wordt gecreëerd.
00:00:45:11 - 00:00:47:16
Deze ruimte is nu beschikbaar gemaakt voor de...
00:00:47:20 - 00:00:51:04
...2,5 megawatt, want er staat nu een halve megawatt,
00:00:51:10 - 00:00:53:09
maar er komt hier dus nog twee megawatt bij.
00:00:53:13 - 00:00:56:13
Dat is de locatie waar die installaties komen te staan.
00:00:56:24 - 00:00:58:21
Op dit terrein hebben we een elektrolyser staan.
00:00:59:00 - 00:01:00:19
0,5 megawatt op dit moment.
00:01:00:22 - 00:01:04:17
En hier vindt de elektrolyse plaats door de toevoeging van water en elektriciteit.
00:01:05:01 - 00:01:10:02
Daaruit komt waterstofgas. En dat waterstofgas passen wij toe met de bedrijfsactiviteiten die wij hier doen.
00:01:11:22 - 00:01:15:07
De nevenproducten van elektrolyse zijn warmte en zuurstof.
00:01:15:12 - 00:01:18:12
Op deze locatie passen we dat op dit moment niet toe, dus de warmte...
00:01:18:16 - 00:01:21:16
...gaat hier weg, evenals dat de zuurstof weggeblazen wordt.
00:01:21:23 - 00:01:25:06
Maar we hebben wel ideeën om met die warmte terecht nog wel stappen te maken.
00:01:25:10 - 00:01:29:09
Om dat weer om te zetten in energie, wat natuurlijk een bekende techniek is die toegepast kan worden.
00:01:29:22 - 00:01:33:19
Holthausen is kleinschalig begonnen omdat de portemonnee een bepaalde reikwijdte heeft,
00:01:34:05 - 00:01:37:09
dus stapsgewijs zijn wij nu deze installatie hier aan het ombouwen.
00:01:37:14 - 00:01:40:02
We zijn een klein MKB bedrijf, dus wij maken stappen,
00:01:40:06 - 00:01:45:13
maar mede dankzij OWE subsidie van RVO kunnen wij die stappen nu op onze eigen benen,
00:01:45:18 - 00:01:48:13
maar met die subsidie kunnen we die sneller maken.
00:01:48:20 - 00:01:51:17
Maar dat is nu op dit moment hoe wij werken.
00:01:51:21 - 00:01:56:02
Uitdagingen of problemen zoals we het kunnen noemen, hoort bij pionieren.
00:01:57:02 - 00:01:59:01
Twee stappen vooruit en één terug.
00:01:59:05 - 00:02:04:06
Belangrijk is dat we voor onszelf nu de technologie onder controle hebben van het tankstation,
00:02:04:11 - 00:02:06:16
voor de compressie en voor de elektrolyse.
00:02:07:08 - 00:02:11:02
Voor het verder grote en grotere stappen maken die we hierna willen maken zijn natuurlijk terecht,
00:02:11:07 - 00:02:16:11
de beschikbaarheid van elektriciteit en de vergunning die cruciaal zijn om verdere stappen te kunnen maken.
00:02:19:22 - 00:02:25:08
Wij zijn dan ook een partij die denkt van 'de waterstof kun je kleinschalig, dicht bij de afnemer, de gebruiker,
00:02:25:12 - 00:02:29:01
nou, je ziet heel mooi hierachter bij het tankstation, kun je de waterstof toepassen.
00:02:29:05 - 00:02:31:12
Dus dit is eigenlijk een hele kleine waterstof installatie.
00:02:32:14 - 00:02:35:12
Die schaalbaar is, die op dit moment hier werkend is.
00:02:35:16 - 00:02:39:06
En waterstof produceert zeven kilogram per uur en daar zijn we heel trots op!
Pionieren met betaalbare waterstofproductie
Betaalbare en duurzame waterstof maken in eigen land: daar werkt Holthausen Energy Points aan met behulp van subsidies. Het bedrijf ontwikkelt installaties die waterstof maken uit hernieuwbare elektriciteit die over is. “We willen laten zien dat de technologie werkt en dat het ook op kleine schaal rendabel kan zijn,” vertelt algemeen manager Aldwin Oechies.
*Pianomuziek*
Beeldtekst:
Symbatt
Opwek, afzet, opslag en conversie naar waterstof in één keten
Matthijs Slee - CEO Battolyser Systems:
Om die zon en die wind van de toekomst in te passen in ons energiesysteem, die natuurlijk inherent variabel en veranderlijk zijn, moet je waterstof kunnen maken die ook aan en uit kan gaan als de stroomprijs laag of hoog is.
Verena van der Werf - Validation Engineer Battolyser Systems:
Mooi van onze oplossing is dat het gewoon nog nooit gedaan is. We doen echt allemaal werk dat nergens beschreven staat. Ja, soms dan meet je wat in je testsysteem en dan denk je: hey, hoe kan dit? En die mate van steeds nieuwe dingen eigenlijk ontdekken, dat maakt het voor mij wel heel erg leuk. Binnen de Battolyser zijn we eigenlijk begonnen met een integraal systeem tussen een batterij en een electrolizer. Dus het systeem werkte zo dat we eerst de batterij gingen opladen en als die vol zat kwam er waterstof.
Matthijs Slee - CEO Battolyser Systems:
In een energiesysteem van de toekomst, waarin zon en wind eigenlijk de voornaamste bron van energie is, heb je verschillende systemen en technologieën nodig, waaronder waterstof. Die moet dus heel flexibel kunnen opereren. Dat bestaat nog niet. En nogmaals, dat hebben we met dit programma eigenlijk voor het eerst ontwikkeld.
Verena van der Werf - Validation Engineer Battolyser Systems:
Aan de ene kant wordt er dus waterstof opgewekt en aan de andere kant zuurstof. Daartussen zit een membraan, want je wil niet dat de waterstof en zuurstof gemengd worden. Want dat, dat kan knalgas opleveren. Dus we zorgen met een membraan ervoor dat die twee kanten heel goed gescheiden zijn.
Matthijs Slee - CEO Battolyser Systems:
Een van de allerbelangrijkste leringen van dit systeemprogramma is dat die flexibiliteit zo ontzettend belangrijk is. En daarvoor heb je een systeem nodig dat op industriële schaal kan opereren. Daar heb je software voor nodig die dat veilig en snel kan aansturen. En de hardware eigenlijk, die daar duurzaam over die tijd mee om kan gaan. Dat is ook de basis voor de productontwikkeling om ons straks commercieel naar de markt te brengen.
*Energieke muziek*
Verena van der Werf - Validation Engineer Battolyser Systems:
Die ronde platen zijn eigenlijk cellen. Momenteel worden ze gemaakt uit plastic en uiteindelijk bevatten die allemaal alle onderdelen die een cel nodig heeft. We stapelen al die cellen op, zodat we nog meer waterstof kunnen produceren en zo tot een commercieel product komen.
Matthijs Slee - CEO Battolyser Systems:
Wat bijzonder is van de MOOI-subsidie is dat het in systemen denkt. Een voorbeeld daarvan is als wij flexibele waterstof produceren, is er ook een oplossing nodig om met die flexibele waterstof om te gaan. En zo wordt dat systeem inpasbaar en kan het daadwerkelijk straks impact gaan hebben in onze maatschappij.
Logo van de Rijksoverheid, met de tekst:
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Beeldtekst:
Meer weten? www.rvo.nl
in samenwerking met Topsector Energie
Bekijk de video
Waterstof als onmisbaar onderdeel in het energiesysteem
Het project Symbatt werkt met subsidie aan een Battolyser. Dit is een integraal systeem tussen een batterij en een elektrolyser. Door een batterij volledig op te laden, ontstaat er waterstof. Deze waterstof hebben we nodig om elektriciteit op te wekken als er weinig zonne- of windenergie beschikbaar is.
"Met flexibele gelijkrichters maken we productie van groene waterstof mogelijk"
Waterstof speelt een belangrijke rol in de overgang naar duurzame energie (energietransitie). Om groene waterstof te maken zijn flexibele en efficiënte elektrolysers nodig. Prodrive Technologies ontwikkelt met innovatiesubsidie gelijkrichters om grote elektrolysers, die soms bestaan uit meerdere kleine elektrolysers, te kunnen aansluiten op het elektriciteitsnet.
"We kunnen groene waterstof maken met betere elektrolysers"
Alkaline elektrolyse is de oudste en meest gebruikte vorm van elektrolyse. Een aantal partijen onderzoekt in het HyScaling-onderzoek manieren om elektrolysers te maken die de productie van groene waterstof efficiënter en goedkoper maken. Materiaalkeuze speelt daarbij een belangrijke rol, vertelt Arend de Groot.
Pilotprojecten in woningen en gebouwen
Vooral in de sectoren industrie, verkeer en vervoer, en elektriciteitsproductie, kan waterstof in de toekomst een alternatief zijn voor fossiele brandstoffen. In de bouw van woningen en gebouwen is het op termijn mogelijk ook één van de opties. Sinds 2021 onderzoeken we deze optie in 4 pilotwijken in Nederland:
- Berkeloord (gemeente Lochem)
- Wagenborgen (gemeente Eemsdelta)
- Erflanden en Nijstad-Oost (gemeente Hoogeveen)
- Stad aan ’t Haringvliet (gemeente Goeree-Overflakkee)
Alternatief voor aardgas
Het doel van de pilots is om inzicht te krijgen in techno-economische, maatschappelijke, juridische en bestuurlijke aspecten van het gebruik van waterstof als alternatief voor aardgas. Met de pilots bouwen we kennis en ervaring op zodat we deze optie snel kunnen inzetten, zodra waterstof in de toekomst beschikbaar en betaalbaar is.
Lees het rapport
Dit rapport geeft een overzicht van de ervaringen bij de voorbereiding en gedeeltelijke uitvoering van de 4 waterstofpilots.
Van extra zonne-energie naar groene waterstof met subsidie
Het zonnepark Vloeivelden Hollandia in het Drentse Nieuw-Buinen produceert op zonnige dagen meer elektriciteit dan aan het net kan worden geleverd. Het consortium H2 Hollandia wil die gebruiken om jaarlijks 300 ton groene waterstof te maken. "Wij laten zien dat er een markt is voor groene waterstof", aldus projectmanager Jeroen Jansen.
Meer praktijkverhalen
Er verschijnen regelmatig nieuwe verhalen over waterstofprojecten. U vindt ze via onderstaande knop.
Uitgelicht
