Tijdelijke subsidieregeling NBS living labs
De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 28 september 2026
Wilt u onderzoek doen naar oplossingen voor ruimtelijke of maatschappelijke problemen? Bijvoorbeeld verminderde waterkwaliteit of -veiligheid, achteruitgang van biodiversiteit, kwaliteit van de leefomgeving of bodemerosie? Of voor het verduurzamen van de landbouw? En wilt u hierbij naar oplossingen kijken die de kracht van de natuur inzetten? De tijdelijke subsidieregeling NBS living labs kan u helpen een onderzoek uit te voeren.
Budget en aanvraagperiode

Webinar
Tijdens ons webinar op 13 oktober hoort u meer over subsidieregeling NBS living labs en over de achtergrond van het NL2120-programma. De subsidieregeling NBS living labs is onderdeel van dit programma. U hoort meer over de voorwaarden en hoe u subsidie aanvraagt. Er is ook ruimte om vragen te stellen.
Voor wie?
U kunt subsidie aanvragen als:
- onderneming
- stichting
- vereniging
- onderzoeksorganisatie
- kennisteam (een samenwerking van bovenstaande partijen)
Wat zijn living labs en NBS?
Een living lab is een fysiek gebied waar een belangrijke of complexe ruimtelijke of maatschappelijke opgave speelt. Een Nature Based Solution (NBS) kan daar helpen. Via deze regeling krijgt u subsidie voor onderzoek naar oplossingen uit de natuur (Nature Based Solutions) en de opschaling daarvan.
De subsidieregeling helpt het Nationaal Groeifondsprogramma NL2120 uit te voeren. Lees meer over NL2120 op nationaalgroeifonds.nl.
NBS zetten de kracht van de natuur in bij het oplossen van verschillende klimaat- en milieuproblemen. Denk hierbij aan:
- bodemdaling
- kust- en rivierbodemerosie
- verschraling van landbouwgronden
- achteruitgang van de biodiversiteit
- hitte
- droogte
- overstromingen
- ziektes en plagen
Voorbeelden van NBS
- Bij het experiment 'De Zandmotor' voor de kust van Kijkduin wordt de kracht van de natuur ingezet. Wind en stroming van de zee versterken hier de kustlijn. Lees meer over de Zandmotor.
- Het programma 'Ruimte voor de rivier 2.0' wordt het rivierengebied in Nederland klaargemaakt voor de toekomst. Zo kan het rivierengebied daarna beter omgaan met hoog- en laagwater. Lees meer over Ruimte voor de rivier 2.0.
Waarvoor krijgt u subsidie?
Er is subsidie voor onderzoek naar oplossingen die de kracht van de natuur inzetten (Nature Based Solutions). Met het onderzoek voert u een kennisproject uit dat steun krijgt van een NBS-team. In een kennisproject beantwoordt u één of meer kennisvragen over het toepassen van één of meer NBS in een living lab. Ook wilt u de mogelijke opschaling hiervan aanmoedigen.
De kennisvragen binnen uw project gaan over de ontwikkeling, het ontwerp of de toepassing van één of meer oplossingen in een living lab. Hierbij is het doel de inzet van een NBS.
Met uw onderzoek maakt u het gebruik van NBS in de praktijk mogelijk. Het daadwerkelijk uitvoeren van de NBS in een living lab valt niet onder deze subsidieregeling.
Een kennisproject kan bestaan uit één of meer van deze soorten activiteiten of een combinatie daarvan:
- industrieel onderzoek door een onderneming;
- experimentele ontwikkeling door een onderneming;
- niet-economische activiteiten door een overige partij, waaronder:
- onafhankelijk industrieel onderzoek door een onderzoeksorganisatie;
- onafhankelijk experimentele ontwikkeling door een onderzoeksorganisatie.
Met economische activiteiten bedoelen we activiteiten waarbij goederen of diensten op een markt worden aangeboden.
Voorbeelden van prioritaire NBS en relevante kennisvragen
Met uw kennisproject helpt u mee de kennis over en ervaring met NBS op te bouwen. Uw kennisproject sluit bij voorkeur aan op prioritaire NBS binnen de landschapstypen die daarbij horen. Ook beantwoordt u binnen het kennisproject één of meer relevante en actuele kennisvragen. Uw project voegt nieuwe kennis toe aan wat al bekend is over NBS.
Bekijk het document met de kennisvragen en prioritaire NBS die voor het NL2120 programma zijn geselecteerd onder Downloads.
Deze kosten komen voor subsidie in aanmerking:
- personeelskosten
- kosten voor apparatuur en uitrusting
- kosten voor gebouwen en grond
- kosten voor contractonderzoek, kennis en octrooien
- overige kosten voor de uitvoering van het project
Een preciezere uitleg over de kosten die in aanmerking komen voor subsidie vindt u in artikel 25, 3e lid van de algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV).
Hoeveel subsidie krijgt u?
Het subsidiebedrag hangt af van uw onderneming/kennisteam en uw activiteiten.
| Soort onderzoek | Subsidie voor grootbedrijf | Subsidie voor middelgrootbedrijf | Subsidie voor kleinbedrijf | Overige partij |
|---|---|---|---|---|
| Industrieel | 50% | 60% | 70% | |
| Experimentele ontwikkeling | 25% | 35% | 45% | |
| Niet-economische activiteiten door overige partij | - | - | - | 80% |
Als u aan bepaalde voorwaarden voldoet, kunt u de percentages voor industrieel onderzoek of experimentele ontwikkeling door een onderneming verhogen met 15% tot maximaal 80%. Meer hierover leest u in artikel 25, 6e lid, onderdeel b, van de algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV).
Voorwaarden
Om gebruik te maken van deze regeling, moet u voldoen aan deze voorwaarden:
Landschapstypen
Uw kennisproject gaat over één of meer van deze 6 landschapstypen:
- laagveengebied
- kustgebieden
- hoge zandgronden
- bebouwd gebied
- kust en rivieren
- grote meren of overgangswateren
Heeft het living lab te maken met meerdere landschapstypen? Geef dan aan welk landschapstype het meest voorkomt binnen het living lab.
Steunbetuiging van een NBS-team
Uw aanvraag sluit aan bij een concrete behoefte van overheden en gebiedseigenaren die een ruimtelijke of maatschappelijke opgave willen oplossen. Voeg daarom bij uw aanvraag een steunbetuiging van een NBS-team toe. Een NBS-team is een consortium van minimaal één privaatrechtelijke (bedrijf of organisatie) en één publiekrechtelijke rechtspersoon (overheidsorganisatie). Het team verkent de optie om een NBS in te zetten in een living lab. In de steunbrief legt het NBS-team uit dat:
- er wordt gezocht naar antwoorden op kennisvragen. Deze helpen om fysieke of maatschappelijke problemen die in de praktijk spelen op te lossen in een living lab;
- de betrokken partijen het belangrijk vinden dat het kennisproject wordt uitgevoerd;
- de resultaten van het kennisproject kunnen helpen bepalen een NBS wel of niet in te zetten in een living lab.
Uw aanvraag voorbereiden
Bereid uw aanvraag goed voor. Deze documenten en gegevens heeft u nodig:
- Projectplan volgens het format, zie onder Downloads.
- Begroting volgens het format, zie onder Downloads.
- Een steunbetuiging van het NBS-team voor uw subsidieaanvraag. Bekijk hiervoor onder Downloads een document met handvatten.
- Lijst met relevante uitgevoerde projecten per deelnemer.
- U berekent uw personeelskosten met:
- de integrale kostensystematiek of;
- een vaste opslag van 50% voor indirecte kosten of;
- een vast uurtarief van € 80.
- Twijfelt u of uw onderneming klein, middelgroot of groot is? Gebruik hiervoor de mkb-toets. Stuur de mkb-toets mee met uw aanvraag.
- Voor elke onderneming in het project stuurt u een verklaring geen onderneming in moeilijkheden (OIM) mee.
- Machtiging dat penvoerder namens deelnemer mag optreden.
- Machtiging voor intermediairs (als dit van toepassing is).
- eHerkenning niveau 3.
Heeft u geen eHerkenning op het juiste niveau? Vraag deze dan op tijd aan op de website van eHerkenning. Ondernemers uit het buitenland kunnen inloggen met EU-login of een RVO.nl-account. Meer informatie vindt u op de pagina's Hulp bij inloggen en Iemand machtigen of gemachtigd worden.
Aanvragen
U kunt vanaf dinsdag 1 december 2026, 9:00 uur tot en met 4 maart 17.00 uur een aanvraag doen. U logt in met eHerkenning, met minimaal niveau 3 met machtiging RVO-diensten op niveau 3.
Na uw aanvraag
U ontvangt uiterlijk binnen 13 weken na ontvangst van een volledige aanvraag een beslissing. We behandelen de aanvragen op volgorde van binnenkomst. Hierbij kijken we naar de datum waarop wij een volledige subsidieaanvraag ontvangen.
Ontvangen we op dezelfde dag meer aanvragen dan er geld beschikbaar is? De regeling is dan overtekend. We loten dan tussen alle volledige aanvragen die we die dag hebben ontvangen.
Is uw subsidieaanvraag niet volledig? Dan krijgt u de mogelijkheid om de aanvraag aan te vullen. Als u uw aanvraag aanvult, vervalt de oorspronkelijke datum van ontvangst. De datum waarop we de aangevulde aanvraag ontvangen, geldt als nieuwe datum van ontvangst.
Voorschot
Krijgt u subsidie? Dan ontvangt u 90% van het subsidiebedrag als voorschot. We betalen dit bedrag verspreid over de looptijd van het kennisproject uit. U ontvangt elk kwartaal een evenredig deel van het voorschot.
Werkt u met een kennisteam? Dan betalen we dit voorschot aan de penvoerder. De laatste 10% van het subsidiebedrag ontvangt u nadat het project is afgerond en we de subsidie definitief hebben vastgesteld.
Uw aanvraag beheren
- U start binnen 3 maanden na goedkeuring van uw subsidieaanvraag met het project.
- Werkt u samen in een kennisteam? Dan stuurt u ook een samenwerkingsovereenkomst mee. Dit is verplicht en doet u vóór de start van het kennisproject. In deze afspraak legt u vast hoe de deelnemers in het kennisteam samenwerken. Lees meer over de samenwerkingsovereenkomst op onze pagina Samenwerking en kennisoverdracht. Een download met onderwerpen die u kunt gebruiken voor uw samenwerkingsovereenkomst vindt u onder het kopje Downloads.
- U rondt uw project binnen 2 jaar na de start af.
- Schrijf bij openbare uitingen over het kennisproject dat u het project uitvoert met subsidie van het Nationaal Groeifonds.
- Neemt u als onderzoeksorganisatie deel aan een kennisteam waaraan ook een onderneming deelneemt? Dan bent u verplicht om een gescheiden boekhouding te hebben. Hierin houdt u de niet-economische activiteiten binnen de onderzoeksorganisatie apart bij.
- U stuurt elk jaar een voortgangsrapportage. Gebruik hiervoor het format NBS living labs - Model voortgangsrapportage. In de subsidiebeschikking staat wanneer u de rapportage moet indienen.
Vaststelling aanvragen
Bent u klaar met uw project? Vraag dan binnen 13 weken na afronding de vaststelling van uw subsidie aan. Wij bepalen daarna het definitieve subsidiebedrag. Stuur deze documenten mee bij uw vaststelling:
- controleverklaring van een accountant of accountant-administratieconsulent. Dit is verplicht als het subsidiebedrag van een deelnemer bij de vaststelling € 125.000 of meer is;
- financiële verantwoording;
- toelichting op kosten die 10% of meer afwijken van de begroting;
- eindrapportage volgens het format (zie binnenkort onder downloads).
Wijzigingen doorgeven
U voert het project uit volgens het projectplan en de voorwaarden in de subsidiebeschikking.
Wilt u iets veranderen in het projectplan of de begroting van uw project? Geef dit dan direct aan ons door via Mijn RVO. Doet u dit niet of te laat? Dan kunnen wij een deel van de subsidie of de hele subsidie terugvragen.
Downloads
Contact
Heeft u nog vragen over deze regeling? Stuur dan een e-mail naar:
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Uitgelicht

Elektriciteitsnet overbelast?

Duurzame resultaten
