Maatregelen klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen en renoveren

Gepubliceerd op:
19 februari 2024
Laatst gecontroleerd op:
7 februari 2024

Over welke maatregelen hebben we het eigenlijk als we praten over klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen? Welke oplossingen worden veel toegepast, en wat kosten die dan? 

Op deze pagina vindt u de meest toegepaste maatregelen vanuit de praktijk en krijgt u een indicatie van investerings- en beheerskosten. Zorgen over te hoge kosten en vertraging in de bouw kunnen hiermee ondervangen worden, zeker wanneer klimaatadaptatie tijdig wordt meegenomen in het ontwerp van een (nieuw)bouwproject. Daardoor is het mogelijk om argumenten zoals ‘dit wordt te duur en levert vertraging op, lastig en duur in onderhoud’ om te zetten naar ‘dit is prima betaalbaar en goed te onderhouden, zeker als klimaatadaptatie tijdig opgenomen is in het ontwerp!’

Overzicht klimaatadaptieve maatregelen

Het Ministerie van BZK heeft in 2020 een onderzoek laten doen naar wat nu eigenlijk de meest toegepaste klimaatadaptatie maatregelen zijn. Het belangrijkste resultaat van dat onderzoek is gepresenteerd in onderstaande tabel: een overzicht van concrete klimaatadaptieve maatregelen. Niet alleen zijn het soort maatregelen in beeld gebracht, maar ook de indicatieve investeringskosten en de kosten van beheer en onderhoud zijn, waar onderzocht, opgenomen. Deze tabel is in principe toepasbaar voor nieuwbouwtrajecten, maar ook geschikt voor bestaande bouw en herinrichtingen. In het geval er bij bestaande bouw aanvullende zaken een rol spelen, dan worden die vermeld bij ‘Aandachtspunten’.

Kleine ingreep

Indicatieve investeringskosten: €378 /m2

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: €25 - €50 /m2 voor stand-alone gevelpanelen

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: €0-€350 per geveltuin

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Beperkte stijging

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: Vaste planten €65 /m2. Heesters €45 /m2. Kruidenrijke vegetatie €5-€25 /m2.

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Vaste planten €5,5 – 7 /m2, Heesters 1,60 €/m2

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: -

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Beperkte stijging

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: v.a. €500 per boom (14-16cm)

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: €10 /stuk

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: -

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: €5-€70 per kast

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: niet van toepassing

Indicatieve investeringskosten: €200-€670 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: niet van toepassing

Indicatieve investeringskosten: €5 /m2

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging of daling

Bodemsoort: niet van toepassing

Indicatieve investeringskosten: €0-€250 per woning

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: niet van toepassing

Indicatieve investeringskosten: €70 /m2 of €250-750 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: €0,18 - 0,30 /m2

Bodemsoort: Alle, uitgezonderd klei

Indicatieve investeringskosten: €200-€300 /m2

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: niet van toepassing

Gemiddelde ingreep

Indicatieve investeringskosten: €2.500-€5.000 per woning, daktuin €5.000-€10.000 per woning

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: €4 /m2 voor extensief groen dak, €6 /m2 voor polderdak/daktuin

Bodemsoort: niet van toepassing

Indicatieve investeringskosten: -

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Beperkte stijging

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: €150-€220 /m2

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Beperkte stijging

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: €150-€220 /m2

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: €3 - 6 /m2

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: €100-€145 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: €0,37 /m2

Bodemsoort: Hoge zandgronden, rivierbeddingen

Indicatieve investeringskosten: €160 /m3 incl. beschoeiing

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: €120 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: -

Bodemsoort: -

Indicatieve investeringskosten: €120 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: -

Bodemsoort: -

Grote ingreep

Indicatieve investeringskosten: €240 – €600 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: -

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Geen stijging

Bodemsoort: -

Indicatieve investeringskosten: €10 /m2 of €93 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Hoog voor controle en onderhoud

Bodemsoort: niet van toepassing

Indicatieve investeringskosten: Significante stijging

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Hoog voor controle en onderhoud

Bodemsoort: Alle

Indicatieve investeringskosten: €1.000-€3.000 per woning, of €1.170 /m3

Indicatieve beheer- en onderhoudskosten: Hoog voor controle en onderhoud

Bodemsoort: Alle

Bronnen

Notitie consequenties gezamenlijke basis veiligheidsniveau MRA voor klimaatbestendige nieuwbouw. Meerkosten veiligheidsniveaus klimaatbestendige nieuwbouw.

Een verkenning naar de behoefte aan en het huidig gebruik van dynamische minimum veiligheidsniveaus voor klimaatbestendige nieuwbouw binnen de MRA. De notitie beschrijft indicatief de meerkosten van klimaatbestendig bouwen, in vergelijking met vormen van nieuwbouw en herinrichting die standaard worden toegepast.

Arcadis, 2019

Het effect van de verstedelijkingsopgave op wateroverlast. Nog niet online.

Dit onderzoek brengt het effect van de verstedelijkingsopgave op wateroverlast in beeld, door eerst vijf verstedelijkingstypen te bepalen en daarna casussen te analyseren op kwetsbaarheid vóór en na verdichting. Vervolgens zijn de consequenties van het verminderen van deze kwetsbaarheid voor wateroverlast door adaptatiemaatregelen te nemen, onderzocht via een MKBA.

Nog niet online

Financiële instrumenten klimaatadaptief bouwen.

Dit onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken en het uitwerken van 9 financiële instrumenten voor het financieren van klimaatadaptieve maatregelen, en te adviseren over de toepasbaarheid hiervan. In een tweede onderzoek zijn er 5 pilots uitgevoerd (concrete gebiedsontwikkelingsprojecten met klimaatadaptieve maatregelen) om de toepasbaarheid van deze instrumenten nader te analyseren.

Klimaatadaptatie bij een eengezinswoning [bachelorscriptie].

Een onderzoek naar de meest effectieve en kostenefficiënte maatregelen om de eengezinswoningen van woningcorporatie GroenWest klimaatbestendig te maken.

Deze website toont een brede variëteit aan mogelijke klimaatadaptieve maatregelen. Deze zijn te selecteren op klimaatopgave (wateroverlast, hitte, droogte, bodemdaling, overstromingsrisico en natuurinclusiviteit), bodem en ondergrond soorten, woningsegment en gebiedssoort.

&Flux heeft vanuit zijn bureauexpertise, diverse werksessies en een scala aan interviews extra informatie toegevoegd. Interviews zijn afgenomen bij Arcadis, BAM Infra, Bouwend Nederland regio Noord, ERA Contour, Gemeentes Alphen ad Rijn, Amsterdam, Dordrecht en Rotterdam, Heijmans Infra, Lindeloof B.V., MKB Infra, NEPROM, Platform 31, RIONED, Sweco, Van der Werff Groep en Vastbouw.

NL Greenlabel heeft additionele informatie verzameld vanuit eigen expertise en bij partners Snoek Puur Groen, Beheer in Ontwikkeling en Donker Design.

Brochure vergroenen woonwijken

Deze brochure laat zien hoe je een woonwijk met verschillende maatregelen kunt vergroenen. Daarnaast toont hij ook de effecten van de maatregelen, en de kosten en baten voor overheden, bewoners en woningcorporaties.

In dit rapport is inzichtelijk gemaakt wat de afspraken vanuit de Intentieovereenkomst Klimaatbestendige nieuwbouw in de MRA voor financiële consequenties hebben. Daarbij zijn klimaatadaptieve maatregelenpakketten doorgerekend voor verschillende wijktypen en bodem- en watersystemen, om te zien tot welke meerkosten deze maatregelen mogelijk leiden.

In opdracht van:
  • Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Bent u tevreden over deze pagina?