Particulieren met mest en grond
Laatst gecontroleerd op: 14 februari 2025
Om te voorkomen dat er te veel mest wordt gebruikt zijn er regels. Vooral landbouwers hebben daarmee te maken. Bent u geen landbouwer maar een particulier? Dan hoeft u meestal niet op deze regels te letten. Een administratie bijhouden is vaak ook niet nodig. Wel moet u zich soms bij ons registreren.
Wanneer bent u een particulier
Of u een particulier of landbouwer bent, hangt af van uw situatie. Want elke situatie is anders. Onder meer de aard en omvang van uw activiteiten spelen een rol. Het gaat erom dat u kunt uitleggen dat u iets als hobby doet.
Wanneer geen particulier
Wanneer geen particulier
Het is vaak makkelijker om te bepalen wanneer u geen particulier bent. Duidelijk is dat u geen particulier bent als u bedrijfsmatig dieren houdt, of bedrijfsmatig een gewas teelt. Bedrijfsmatig betekent dat u iets doet met een gebruiks- of winstdoeleind. Bijvoorbeeld als u dieren fokt om te verkopen. Of als u producten van uw dieren verkoopt, zoals melk of vlees.
Van een bedrijfsmatige activiteit is ook sprake als u tijdelijk dieren van iemand anders op uw grond laat lopen, en u hiervoor krijgt betaald. Ook als u gras of hooi verkoopt, of rijlessen op een paard aanbiedt, kan dat wijzen op een bedrijfsmatige activiteit.
Hoeveel dieren zijn nog een hobby
Hoeveel dieren zijn nog een hobby
Als u kunt uitleggen dat u uw dieren voor de hobby houdt en dus niet bedrijfsmatig, dan bent u een particulier. Er is geen maximum aantal dieren dat u als particulier mag houden. Maar er is wel een maximale hoeveelheid mest die u op de grond mag gebruiken. Hobbydieren produceren tijdens het beweiden ook mest, en die telt daarbij ook mee. Hoeveel uw dieren produceren, vindt u in Tabel 4 en 6 op Tabellen mest.
Hoeveel mest u mag gebruiken, leest u hieronder bij Hoeveel en wanneer mest gebruiken.
Wel een maximum voor pluimvee, varkens en melkvee
Wel een maximum voor pluimvee, varkens en melkvee
Voor pluimvee, varkens en melkvee is er wel een maximum aantal dat u mag houden voor de hobby. Lees meer bij Productierechten voor uw varkens en pluimvee en Fosfaatrechten voor uw melkvee onderaan deze pagina.
Wanneer is registreren nodig
Wanneer is registreren nodig
Als u kunt uitleggen dat u uw dieren voor de hobby houdt en dus niet bedrijfsmatig, dan bent u een particulier. Er is geen maximum aantal dieren dat u als particulier mag houden. Maar er is wel een maximale hoeveelheid mest die u op de grond mag gebruiken. Hobbydieren produceren tijdens het beweiden ook mest, en die telt daarbij ook mee. Hoeveel uw dieren produceren, vindt u in Tabel 4 en 6 op Tabellen mest.
Hoeveel mest u mag gebruiken, leest u hieronder bij Hoeveel en wanneer mest gebruiken.
Houdt u runderen, pluimvee, varkens, schapen, geiten of paarden? Dan is registreren nodig. U heeft hiervoor een DigiD nodig. Lees meer op Identificatie en registratie dieren en op Uw agrarische registratie bij ons.
Hoeveel en wanneer mest gebruiken
De grond van particulieren valt onder overige grond. Hiervoor zijn andere regels dan voor landbouwgrond.
Hoeveel uitrijden
Hoeveel uitrijden
Hoeveel mest u mag gebruiken op uw overige grond, hangt af van de functie. Gaat het bijvoorbeeld om grasland voor uw hobbydieren? Of gaat het om een volkstuin? Hiervoor zijn verschillende normen. Lees meer op Hoeveel mest andere grond.
Wanneer uitrijden
Wanneer uitrijden
Mest uitrijden mag niet altijd. Wanneer wel hangt af van de soort mest. Voor dierlijke mest en zuiveringsslib maakt het ook uit op welk grondtype u de mest uitrijdt. Lees meer op Wanneer mest uitrijden.
Hoe uitrijden
Hoe uitrijden
Er zijn ook regels over hoe u de mest moet uitrijden. Hoe u dat doet hangt af van de grondsoort waarop u uitrijdt. En of u de mest in of op de grond uitrijdt. In de grond uitrijden noemen we emissiearm uitrijden. Soms is dat verplicht. Lees meer op Hoe mest uitrijden.
Bufferstroken
Bufferstroken
Ook als particulier houdt u bufferstroken aan op uw grond. Een bufferstrook is een strook grond langs een sloot. Hierop mag u geen mest, chemische gewasbeschermingsmiddelen of biociden gebruiken. Lees meer op Alles over bufferstroken.
Mest ophalen of wegbrengen
Dierlijke mest afnemen
Dierlijke mest afnemen
Neemt u dierlijke mest af? Dan heeft u een relatienummer bij ons nodig. De vervoerder van mest vult dit relatienummer in op het realtime Vervoersbewijs dierlijke mest (rVDM). Er zijn ook uitzonderingen waarbij een rVDM niet nodig is. Lees meer op Wanneer geen rVDM.
Compost afnemen
Compost afnemen
Neemt u compost af? Dan heeft u soms een Vervoersbewijs zuiveringsslib en compost (VZC) nodig. Als het gaat om verpakkingen van maximaal 25 kilogram hoeft dat niet. Ook bij een levering compost van maximaal 3.000 kilogram hoeft dat niet. Lees hierover meer op Zuiveringsslib en compost vervoeren.
De mest van uw dieren laten wegbrengen
De mest van uw dieren laten wegbrengen
Heeft u een aantal hobbydieren en laat u de mest van deze dieren ergens anders naartoe brengen? Of brengt u het zelf weg? Dan heeft u geen relatienummer of rVDM nodig. Een administratie bijhouden is niet verplicht. Maar het is wel verstandig zelf bij te houden hoeveel mest u op uw grond gebruikt, en hoeveel u laat wegbrengen. Dan kunt u dat bij een controle gemakkelijk laten zien.
Laat u de mest vervoeren door een vervoerder die actief is in het beroepsgoederenvervoer? Dan heeft u voor het vervoer een vrachtbrief nodig. Meer informatie over vrachtbrieven vindt u op de website van Ondernemersplein.
Grasland scheuren
Regels voor scheuren of vernietigen grasland
Regels voor scheuren of vernietigen grasland
Het gaat hierbij om grasland dat in elk geval 50% beteeld is met gras. En dat gras wordt gebruikt als veevoer. Daarmee bedoelen we voer voor dieren die u op de grond laat grazen. Maar ook het maaien van het gras voor diervoer. Voor uw grasland of bouwland met hoofdfunctie natuur zijn er regels voor natuurgrond. Lees meer op Grasland scheuren.
Fosfaatrechten voor uw melkvee
Hobbydieren
Hobbydieren
Als u melkvee houdt voor eigen gebruik (niet bedrijfsmatig), dan houdt u ze als hobby. U heeft hiervoor geen fosfaatrechten nodig. Er zit wel een maximum aan het aantal dieren dat u mag houden. Dit maximum is afhankelijk van hoeveel mest uw melkvee produceert. Dit mag op geen enkel moment in een kalenderjaar meer dan 100 kilogram fosfaat zijn.
Bedrijfsmatig
Bedrijfsmatig
Wilt u toch bedrijfsmatig melkvee houden? Dan heeft u fosfaatrechten nodig en u moet zich bij ons registreren als bedrijf. Hoeveel fosfaat uw dieren produceren kunt u berekenen met tabel 6. Deze staat hieronder. Of lees meer op Fosfaatrechten melkvee.
Productierechten voor uw varkens en pluimvee
Met productierechten kunt u een maximaal aantal pluimvee en varkens houden.
Hobbydieren
Hobbydieren
Houdt u per jaar niet meer dan 250 pluimvee-eenheden en/of 3 varkenseenheden? Dan heeft u geen productierechten nodig. Hoeveel dieren dit zijn kunt u berekenen met tabel 10.
Bedrijfsmatig
Bedrijfsmatig
Houdt u per jaar meer dan 250 pluimvee-eenheden en/of 3 varkenseenheden. Dan heeft u productierechten nodig en u moet zich bij ons registreren als bedrijf. Lees meer op Productierechten varkens en Productierechten pluimvee.
Voorkom overtreding
Zorg ervoor dat u steeds goed weet wat uw hobbymatige activiteiten zijn. Produceert uw melkvee bijvoorbeeld samen meer dan 100 kilogram fosfaat per jaar? Houdt u meer dan 250 pluimvee-eenheden en/of 3 varkenseenheden? Of heeft u bijvoorbeeld te veel mest gebruikt op uw grond? Dan bent u in overtreding en riskeert u een boete of een strafrechtelijke straf. Hiervoor zijn dezelfde regels als voor landbouwers. Lees meer op Controle en handhaving.
Veelgestelde vragen
Wilt u meer weten? Wij hebben voor u veelgestelde vragen verzameld.
Hoeveel mest mag ik gebruiken en uitrijden?
Hoeveel mest mag ik gebruiken en uitrijden?
Dat hangt af van de soort mest die u wilt gebruiken. En van het soort grond waarop u wilt uitrijden. Zo mag u op grasland waarop hobbydieren grazen niet meer dan 170 kilogram stikstof uit dierlijke mest gebruiken. En niet meer dan 90 kilogram fosfaat uit dierlijke mest. Deze hoeveelheden zijn ook voor compost en overige organische mest. Lees meer op Hoeveel mest andere grond.
Ik heb 2 hectare grasland waar ik niets mee doe. Mag ik hierop 20 of 90 kilogram fosfaat uitrijden?
Ik heb 2 hectare grasland waar ik niets mee doe. Mag ik hierop 20 of 90 kilogram fosfaat uitrijden?
Bemest u het het grasland alleen en voert u het niet aan dieren (door beweiding of maaien)? Dan is de norm 20 kilogram fosfaat per hectare. Als u het gras wel aan dieren voert, is de norm 90 kilogram per hectare.
Moet de mest van mijn hobbydieren worden bemonsterd en geanalyseerd als het wordt afgevoerd?
Moet de mest van mijn hobbydieren worden bemonsterd en geanalyseerd als het wordt afgevoerd?
Nee. De mest van hobbydieren is volgens de Meststoffenwet geen dierlijke mest. De regels over dierlijke mest volgens deze wet zijn niet voor de mest van hobbydieren. Daarom hoeft de mest bij het afvoeren niet gewogen, bemonsterd of geanalyseerd te worden. Ook hoeft u geen realtime Vervoersbewijs dierlijke mest (rVDM) in te vullen.
Mag ik als particulier mest waterverdund uitrijden?
Mag ik als particulier mest waterverdund uitrijden?
Nee, dat mag niet. Een particulier heeft geen bedrijf. De vrijstelling voor mest waterverdund uitrijden is er alleen voor bedrijven. U kunt als particulier dus geen gebruik maken van deze vrijstelling.
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Uitgelicht

Bekijk de regelingen per sector
Uw bedrijf verduurzamen
Periode per soort mest en grond
Wanneer mest uitrijden?
Met onze nieuwsbrief en mailings
Blijf op de hoogte