Gebruiksnormen mest: Bereken uw mestgebruik

U stelt vast hoeveel mest u op 31 december op uw bedrijf in voorraad heeft. En hoeveel stikstof en fosfaat daar in zit. Dit is uw eindvoorraad en tegelijk uw beginvoorraad voor het jaar erna. De beginvoorraad stelt u dan vast op 1 januari. 

Begin- en eindvoorraad dierlijke mest

De hoeveelheid stikstof en fosfaat uit dierlijke mest die u op uw bedrijf heeft opgeslagen, is uw voorraad dierlijke mest. Op 1 januari is dit uw beginvoorraad, op 31 december uw eindvoorraad. 

U berekent het totale gewicht, maar ook de hoeveelheid stikstof en fosfaat in deze mest. U doet dat met: 

1. analyseresultaten van de hele mestvoorraad;
2. analyseresultaten aanvoer en afvoer in het jaar van opgave;
3. de door ons vastgestelde normen (forfaits).

U gebruikt de eerste van deze 3 manieren die voor u mogelijk is. Op Aanvullende gegevens landbouwer leest u hier meer over. 

Gewicht van de mestvoorraad bepalen

Het gewicht van een mestvoorraad bepaalt u zo:

• Drijfmest: 1 kubieke meter = 1000 kilogram
• Vaste mest: u rekent met het soortelijk gewicht door een bepaalde hoeveelheid af te wegen. Weegt 50 liter bijvoorbeeld 40 kilogram? Dan is het soortelijk gewicht (40 / 50 =) 0,8 kilogram per liter. 

Begin- en eindvoorraad overige mestsoorten

Van de overige mestsoorten bepaalt u ook de begin- en eindvoorraad. Hierbij gaat het om: 

• compost, zuiveringsslib en overige organische mest
• kunstmest (anorganische mest)

U kijkt voor elke mestsoort naar het gewicht van de beginvoorraad op 1 januari en de eindvoorraad op 31 december. Gegevens over de stikstof- en fosfaatgehaltes voor zuiveringsslib en compost vindt u op uw Vervoersbewijs zuiveringsslib en compost (VZC). Heeft u meerdere vrachten in de begin- of eindvoorraad? Bereken dan van alle vrachten het gewogen gemiddelde. Gegevens van de kunstmest staan op de verpakking of de pakbon. 

U kunt hiervan een overzicht maken. Tabel A hieronder kunt u als voorbeeld gebruiken.  

Tabel A: Begin- of eindvoorraad mest

Heeft u dierlijke mest aangevoerd en/of afgevoerd? Dan bepaalt u hiervan het totale gewicht en de hoeveelheid stikstof en fosfaat. Dat doet u op dezelfde manier als bij de begin- en eindvoorraad.

Van deze mest heeft u analysegegevens van het bemonsteren nodig. Het bemonsteren en analyseren is bij mestvervoer meestal verplicht. Hoefde u niet te bemonsteren? Gebruik dan de forfaits uit Tabel 11. U leest hier meer over op Aanvullende gegevens landbouwer. 

Van de overige mestsoorten bepaalt u ook de aan- en afvoer. Dat doet u op dezelfde manier als bij de begin- en eindvoorraad.

Houdt u dieren voor gebruiks- en/of productiedoeleinden? Dan berekent u hoeveel mest deze dieren produceren. Hoe u de berekening maakt, ziet u op Gebruiksnormen mest: bereken uw mestproductie. 

Hoe u dit berekent verschilt voor drijfmest en vaste mest.

Drijfmest

U rekent met 1.000 kilo per kubieke meter. Hoeveel kubieke meter drijfmest u heeft opgeslagen berekent u zelf. De bouwtekeningen van uw mestput en milieuvergunningen kunnen u hierbij helpen.

Vaste mest

Eerst berekent u het volume: lengte x breedte x hoogte. Daarna vermenigvuldigt u het volume met het soortgelijk gewicht. U berekent het soortelijk gewicht zelf. Bijvoorbeeld: u weegt 50 liter vaste mest. Als dit 40 kilogram weegt, dan is het soortgelijk gewicht 0,8 kilogram per liter (40 gedeeld door 50).

Als u het gewicht van uw voorraad weet, kunt u berekenen hoeveel stikstof en fosfaat in uw voorraad zit.

Een groenbemester wordt na het hoofdgewas ingezaaid. De groenbemester neemt dan voedingsstoffen in de bodem en voorkomt zo dat die voedingsstoffen uitspoelen. De groenbemester blijft in de winter staan en in het voorjaar ondergeploegd of als voer gebruikt. Hierdoor komen de voedingsstoffen weer vrij voor een nieuw gewas. Soms wordt een grassoort als groenbemester gebruikt. Dit heet een grasgroenbemester.

In de wet staat geen lijst van groenbemesters. Of een gewas een groenbemester is, hangt af van het uiteindelijke doel van het gewas. Snijrogge kan bijvoorbeeld een akkerbouwproduct zijn, maar ook een groenbemester. En Engels raaigras kan ook gewoon grasland zijn.

Voorbeelden van een grasgroenbemester zijn:

• westerwolds raaigras
• engels raaigras
• italiaans raaigras
• andere grassoorten

Voorbeelden van een groenbemester zijn:

• gele mosterd
• bladrammanas
• olifantsgras (soedaangras)
• snijrogge
• voederwieken
• tagetes (afrikaantjes)

Er zijn verschillende soorten groenbemesters:

• Niet-vlinderbloemige groenbemesters
• vlinderbloemige groenbemesters
• Graszaadstoppel ter vernietiging in najaar of vroege voorjaar

Niet-vlinderbloemige groenbemesters

Voor niet-vlinderbloemige groenbemesters krijgt u een stikstofgebruiksnorm als u deze voor 1 september aansluitend op granen, graszaad of koolzaad teelt en niet voor 1 februari in het opvolgende kalenderjaar vernietigt.

Voor zand- of lössgrond geldt: Teelt u de groenbemester na graan of koolzaad? Dan mag u rekenen met 100% van de stikstofgebruiksnorm. Teelt u de groenbemester na gras op bouwland? Dan mag u voor de groenbemester 50% van de stikstofgebruiksnorm gebruiken.

U mag de norm ook toepassen bij groene braak, dan gelden de periodes niet.

Vlinderbloemige groenbemesters

Voor vlinderbloemige groenbemesters krijgt u (vanaf 2024) geen stikstofgebruiksnorm.

Graszaadstoppel

Voor graszaadstoppel ter vernietiging in najaar of vroege voorjaar geldt dat u de norm alleen mag gebruiken als:

• de groenbemester op zand-, löss- of veengrond vóór 16 september wordt geteeld en na 1 december wordt geploegd;
• de groenbemester op kleigrond vóór 16 september wordt geteeld en aantoonbaar tenminste 8 weken blijft staan. 
  Of:
• de groenbemester minimaal 10 weken in het groeiseizoen wordt geteeld en u aansluitend een volggewas teelt.