Rolstaartbeer

Gepubliceerd op:
30 november 2023

Hieronder leest u de beoordeling over dit dier.

Algemene informatie

Algemene informatie (Kays, 2009; Wilson & Reeder, 2005)
Familie Procyonidae
Subfamilie -
Genus Potos
Soort Potos flavus
Gedomesticeerd Nee
Kruising Nee
Volwassen grootte
  • Kop-romp: 42-76 cm
  • Staart: 39-57 cm
Gewicht 1,4-4,5 kg
Dieet Frugivoor
Natuurlijke leefomgeving
  • Verspreiding: Van Zuid-Mexico tot en met West-Ecuador en Oost-Brazilië.
  • Habitat: In tropische bossen, waar jaarrond fruit groeit. Komt voor tot op een hoogte van 2500 m.
Levensverwachting 20-40 jaar
IUCN-status "Least concern"
CITES Bijlage C (Honduras)

Risicoklasse E

Bij de rolstaartbeer zijn in vier risicocategorieën voor “gezondheid en welzijn dier” één of meerdere risicofactor(en) vastgesteld. Hierdoor valt de rolstaartbeer in risicoklasse E.

Samenvatting beoordeling van de rolstaartbeer

Indien er sprake is van één of meerdere relevante ernstige zoönose(n) die slechts met gespecialiseerde maatregelen beheersbaar is/zijn wordt de risicofactor aangekruist (!), maar telt deze niet mee in de eindscore. Indien er sprake is van een relevante ernstige zoönose die niet of nauwelijks beheersbaar is of er sprake is van risico op ernstige letselschade komt de diersoort direct onder risicoklasse F te vallen (XF). Indien de risicofactor van toepassing is, wordt deze aangekruist (X).

Gezondheid mens
Risicocategorie Van toepassing Toelichting
Zoönosen ! (signalerend) Bij de rolstaartbeer zijn de hoog-risico zoönotische pathogenen rabiësvirus en Leptospira spp. aangetoond. Dit leidt tot een signalerende toepassing van deze risicofactor.
Letselschade   De risicofactor in deze risicocategorie is niet van toepassing.

 

Gezondheid en welzijn dier
Risicocategorie Van toepassing Toelichting
Voedselopname X Rolstaartberen moeten langdurig foerageren.
Ruimtegebruik/veiligheid X
  • Rolstaartberen hebben een grote homerange en vertonen territoriaal markeergedrag.
  • Rolstaartberen gebruiken een afgezonderde nestplaats.
  • Rolstaartberen leven arboreaal.
Thermoregulatie X De rolstaartbeer is aangepast aan een tropisch klimaat.
Sociaal gedrag X Rolstaartberen hebben een dominantiehiërarchie.

Beoordeling per risicofactor

Risico's voor de mens

Zoönosen
Risicofactor Van toepassing Toelichting
LG1 ! (signalerend) Bij de rolstaartbeer zijn de hoog-risico zoönotische pathogenen rabiësvirus (Dell’Armelina, 2020; Vargas-Linares, 2014) en Leptospira spp. (Lilenbaum et al., 2002) aangetoond. Dit leidt tot een signalerende toepassing van deze risicofactor.

 

Letselschade
Risicofactor Van toepassing Toelichting
LG2   Op basis van de grootte, morfologie en het gedrag van rolstaartberen (Kays, 2009) is het niet aannemelijk dat de dieren ernstig letsel zullen veroorzaken bij de mens. Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.

Risico's voor dierenwelzijn/diergezondheid

Voedselopname
Risicofactor Van toepassing Toelichting
V1   De rolstaartbeer is voornamelijk frugivoor (Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.
V2   De rolstaartbeer heeft geen hypsodonte gebitselementen (Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.
V3 X Rolstaartberen foerageren in bomen en zijn actief van zonsondergang tot zonsopgang. Het dieet van rolstaartberen bestaat voornamelijk uit fruit. Daarnaast eten zij in het droge seizoen, bij afwezigheid van rijp fruit, insecten en bladeren (Kays, 2009). Rolstaartberen hebben een hoge passeersnelheid van 2,5 uur (Lambert et al., 2014), waardoor frequent foerageren noodzakelijk is. Deze risicofactor is daarom van toepassing.
V4   Het dieet van rolstaartberen bestaat uit fruit van 78 soorten planten, nectar, bladeren en mieren (Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.

 

Ruimtegebrek/veiligheid
Risicofactor Van toepassing Toelichting
R1 X Rolstaartberen hebben een home range van 10-50 ha (Kays, 2009). Rolstaartberen leven in groepen. Homeranges van individuen overlappen binnen dezelfde groep, maar overlappen niet tussen verschillende groepen. Rolstaartberen verdedigen hun territorium en gebruiken geurmarkering (Kays & Gittleman, 1995; Kays & Gittleman, 2001). Deze risicofactor is daarom van toepassing.
R2 X Rolstaarberen gebruiken een afgezonderde nestplaats als dagrustplaats (Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom van toepassing.
R3   Er is geen wetenschappelijke literatuur gevonden over een sterke, blindelingse vluchtreactie, maar het bestaan hiervan wordt ook niet aannemelijk geacht gezien zij ’s nachts actief zijn en te groot zijn voor predatoren die tegelijkertijd actief zijn (Kays & Gittleman, 2001). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.
R4   Rolstaartberen gebruiken holen in bomen of maken hun nest in bomen (Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.
R5 X Rolstaartberen leven arboreaal (Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom van toepassing.

 

Thermoregulatie
Risicofactor Van toepassing Toelichting
T1 X

Rolstaartberen leven in een tropisch klimaat (Ford & Hoffmann, 1988; Helgen et al., 2016; Schultz, 2005). De gemiddelde maandelijkse temperatuur komt niet onder de 18 °C. In sommige hoger gelegen gebieden kan in het droge seizoen de minimumtemperatuur onder het vriespunt komen en rolstaartberen komen tot op een hoogte van 2500 meter voor (Helgen et al., 2016; Schultz, 2005). In de warmste maanden ligt de gemiddelde temperatuur rond de 30 °C met maximumtemperaturen van boven de 40 °C. De gemiddelde jaarlijkse neerslaghoeveelheid varieert van 500-1500 mm in gebieden met een regenseizoen in de zomer tot 2000-4000 mm in tropisch regenwoudgebieden met jaarrond regen. Het tropisch regenwoud heeft een zeer hoge luchtvochtigheid van 90-100% (Schultz, 2005).

De rolstaartbeer is aangepast aan een tropisch klimaat. Deze risicofactor is daarom van toepassing.

T2   Uit gedetailleerd gedragsonderzoek is niet gebleken dat rolstaartberen gebruik maken van een speciale zoel-, koel- of opwarmplaats (Ford & Hoffmann, 1988; Kays, 2009). Bovendien zijn rolstaartberen nachtdieren (Ford & Hoffmann, 1988). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.
T3   Rolstaartberen zijn jaarrond actief (Ford & Hoffmann, 1988). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.

 

Sociaal gedrag
Risicofactor Van toepassing Toelichting
S1   Rolstaartberen hebben een polygame leefwijze (Kays & Gittleman, 2001; Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.
S2 X Rolstaartberen leven vaak in groepen bestaande uit twee mannetjes, een vrouwtje, een jongvolwassen dier en een jong van de laatste worp (Kays, 2009). Er is sprake van een dominantiehiërarchie (Kays, 2009). Deze risicofactor is daarom van toepassing.
S3   Vrouwtjes zijn vanaf 2,25 jaar oud geslachtsrijp en zijn poly-oestrisch. Vrouwtjes zijn 100-120 dagen drachtig en krijgen per worp meestal 1 jong. Rolstaartberen planten zich jaarrond voort (Kays, 2009). Rolstaartberen hebben geen grote kans op overbevolking. Deze risicofactor is daarom niet van toepassing.

Verwijzingen

Dell’Armelina Rocha, P. R. (2020). Unexpected rabies variant identified in kinkajou (Potos flavus), Mato Grosso, Brazil. Emerging microbes & infections, 9(1), 851-854.

Ford, L. S., & Hoffmann, R. S. (1988). Potos flavus. Mammalian species, (321), 1-9.

Helgen, K., Kays, R. & Schipper, J. (2016). Potos flavus. The IUCN Red List of Threatened Species 2016. Doi: 10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T41679A45215631.en.

Kays, R. W. (2009). Family Procyonidae (Raccoons). In D. Wilson & R. Mittermeier, Handbook of the Mammals of the World: Vol. 1. Carnivores (pp. 504-531). Barcelona: Lynx.

Kays, R. W. & Gittleman, J. L. (1995). Home Range Size and Social Behavior of Kinkajous (Potos flavus) in the Republic of Panama. Biotropica. 27(4). 530-534.

Kays, R. W. & Gittleman, J. L. (2001). The social organization of the kinkajou Potos flavus (Procyonidae). Journal of Zoology. 253(4). 491-504.

Lambert, J. E., et al. (2014). Binturong (Arctictis binturong) and kinkajou (Potos flavus) digestive strategy: implications for interpreting frugivory in Carnivora and Primates. PloS one, 9(8), e105415.

Lilenbaum, W., Monteiro, R. V., Ristow, P., Fraguas, S., Cardoso, V. S., & Fedullo, L. P. L. (2002). Leptospirosis antibodies in mammals from Rio de Janeiro Zoo, Brazil. Research in Veterinary Science, 73(3), 319-321.

Schultz, J. (2005). The ecozones of the world, the ecological divisions of the geosphere. Aachen, Germany: Springer.

Vargas-Linares, E., et al. (2014). Rabia en Potos flavus identificados en el departamento de madre de dios, Perú. Revista Peruana de Medicina Experimental y Salud Pública, 31, 88-93.

Wilson, D., & Reeder, D. (2005). Mammal species of the world. A taxonomic and geographic reference. Https://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=13001…. Geraadpleegd: 31 juli 2020.

Bent u tevreden over deze pagina?