Circulair bouwen

De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 11 september 2026

Circulair bouwen draait om slim omgaan met materialen en grondstoffen, met zo min mogelijk schade aan mens, natuur en leefomgeving. Wilt u als ondernemer of organisatie circulair bouwen? Dit overzicht helpt u op weg: van de laatste akkoorden en regelgeving tot financiële hulp, netwerken en praktische kennis over circulair bouwen.

Aanpak Circulair Slopen en Hergebruik

De Aanpak Circulair Slopen en Hergebruik (ACSH) ondersteunt de bouwsector om circulair slopen en hergebruik van bouwmaterialen de standaard te maken in de bouw. De aanpak richt zich op:

het vergroten van het aanbod en gebruik van secundaire bouwmaterialen;
het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen.

De ACSH werkt samen met partners uit de bouw- en sloopketen aan knelpunten zoals het stimuleren van de vraag, borging en garanties. Met 8 actiepunten, praktijkinitiatieven en monitoring brengt de aanpak circulaire sloopprojecten en hergebruik in beeld. Dit draagt bij aan gerichte sturing, beleid en een effectievere samenwerking in de keten.

Werkt u aan een initiatief in de keten van circulair slopen en hergebruik? Inspireer anderen om hergebruik de norm te maken en vul het initiatievenformulier in op de pagina van de Aanpak Circulair Slopen en Hergebruik. Zo ontstaat een beter beeld van bestaande initiatieven om circulair slopen en hergebruik verder te versnellen.

Lees meer over circulair slopen en hergebruik

Bouwmaterialenakkoord

Het Bouwmaterialenakkoord is een samenwerking tussen 14 materiaalketens, brancheverenigingen en de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Infrastructuur en Waterstaat en Economische Zaken en Klimaat. De Nederlandse bouwmaterialenindustrie laat hiermee zien klaar te zijn voor een toekomst waarin duurzaamheid, circulariteit en efficiënt grondstoffengebruik centraal staan.

Hoe maken we bouwmaterialen toekomstbestendig?

Beschikbaarheid van grondstoffen

De bouw-, renovatie- en verduurzamingsopgave zorgt voor een groeiende vraag naar grondstoffen en materialen. Tegelijkertijd zetten Europese regelgeving, geopolitieke spanningen, internationale concurrentie en klimaatverandering druk op de beschikbaarheid van bouwmaterialen. In het Bouwmaterialenakkoord staan afspraken die de bouwsector ondersteunen om de beschikbaarheid van grondstoffen te vergroten en milieu-impact in de materiaalketens te beperken.

Samen naar circulaire ketens

De doelstelling van het Bouwmaterialenakkoord is het verminderen van de milieu-impact en emissies van bouwmaterialen. Daarnaast is het doel om de afhankelijkheid van niet-Europese grondstoffen te verkleinen. Het Bouwmaterialenakkoord stelt ook randvoorwaarden voor verduurzaming in de bouwmaterialenindustrie. Daarmee draagt het akkoord bij aan een circulaire bouweconomie. Secundaire grondstoffen zijn beter beschikbaar, het gebruik van primaire grondstoffen neemt af en afval wordt zoveel mogelijk geminimaliseerd.

Routekaarten voor verduurzaming

Materiaalketens hebben een routekaart opgesteld met ambities en acties. De overheid en de brancheverenigingen ondersteunen de materiaalketens bij het uitvoeren van de routekaarten. In het akkoord staat samenwerking centraal. Er wordt gewerkt aan een monitoringstrategie, verkenningen en onderzoeken en een kennis- en innovatieplatform. Zo ontstaat inzicht in de juiste randvoorwaarden en in de kansen en belemmeringen. De doelen en afspraken worden, waar nodig, bijgestuurd.

Samen met het ministerie van BZK en brancheverenigingen zijn wij onderdeel van het secretariaat en monitoren we het Bouwmaterialenakkoord.

Lees meer over het Bouwmaterialenakkoord

Transitieteam Circulaire Bouweconomie

Nederland werkt toe naar een volledig circulaire bouweconomie in 2050. Dat betekent slimmer ontwerpen, bouwen, onderhouden, renoveren en slopen. Het Transitieteam Circulaire Bouweconomie werkt aan opschaling van circulaire bouw in woningbouw, utiliteitsbouw en Grond-, Weg- en Waterbouw-sector (GWW). Het team bestaat uit experts vanuit de overheid, markt en wetenschap.

Uitvoeringsagenda

Het Transitieteam stelde een Uitvoeringsagenda op voor de jaren 2025-2026. In 4 werkgroepen werkt het team aan deze thema’s: verminderen, vervangen, verlengen en verwerken. Deze thema’s zijn in lijn met het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE). Ze steunen op de zogenaamde treden van de ‘R-ladder’. Het Transitieteam brengt in kaart wat op welk moment nodig is om de transitie te versnellen.

Naar het kennisportaal Circulaire Bouweconomie

Milieuprestatie-eis gebouwen

De milieuprestatie-eis voor gebouwen (mpg) is een maatstaf om de duurzaamheid van gebouwen te meten. Een lage score betekent minder milieuschade, duurzamer materiaalgebruik en een milieuvriendelijker gebouw.

Hoe werkt de nieuwe mpg?

Wat betekenen de nieuwe mpg-eisen voor de bouw en hoe werkt de berekening? Dat leest u op de pagina Milieuprestatie gebouwen (mpg). U vindt hieronder een overzicht.

Nieuwe mpg-eisen vanaf 2026

Per 1 juli 2026 gelden er nieuwe en aangepaste milieuprestatie-eisen voor gebouwen. De milieuprestatie-eis voor kantoren wordt met 15% aangescherpt. Voor woningen blijven de eisen gelijk, maar de rekenmethode verandert. Hierdoor vallen de mpg-scores hoger uit, wat is meegewogen in de nieuwe eisen. Daarnaast gelden er voor het eerst milieuprestatie-eisen voor gebouwen zoals scholen, winkels, zorginstellingen en bedrijfshallen.

Zo werkt de mpg-berekening

De berekening laat zien wat de milieu-impact is van een gebouw over de hele levenscyclus. De milieuprestatie van een gebouw geeft de milieubelasting van de gebruikte materialen aan. Onderdeel van de berekening zijn de bouwkundige constructies, installatieonderdelen en vervangingen tijdens de levensduur van het gebouw.

Milieudata als basis

De berekening wordt gemaakt op basis van milieudata uit de Nationale Milieudatabase. De kenmerken, zoals afmetingen van het gebouw, worden ingevoerd. Daarna volgen de bouwproducten en hoeveelheden. Het programma rekent vervolgens de milieueffecten van het gebouw of bouwwerk uit.

Lees meer over de bepalingsmethode en milieudata op de Nationale Milieudatabase (NMD).

Naar de NMD

Whole Life Cycle - Global Warming Potential

Nederland introduceert een nieuw instrument om in kaart te brengen wat een gebouw bijdraagt aan de opwarming van de aarde: de Whole Life Cycle - Global Warming Potential (wlc-gwp). De wlc-gwp-berekening laat zien wat de broeikasgasuitstoot is tijdens de hele levenscyclus van een gebouw. Hierbij gaat het om de gebruikte bouwmaterialen, de installaties in het gebouw én de energie die het gebouw tijdens de hele levensduur verbruikt. Vanaf de winning en productie van bouwmaterialen tot aan de sloop en verwerking van het sloopafval van het gebouw.

De wlc-gwp is voortgekomen uit de Europese richtlijn voor de Energieprestatie van gebouwen (EPBD IV). Meer hierover leest u op de pagina Europese Richtlijn energieprestatie van gebouwen EPBD IV.

Bepalingsmethode wlc-gwp

De bepalingsmethode om de wlc-gwp te berekenen is nog in ontwikkeling. De methode is al wel toegankelijk voor partijen ter voorbereiding op de Routekaart wlc-gwp van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO). In het najaar van 2026 publiceert de Stichting Nationale Milieudatabase een herziene versie van de bepalingsmethode.

De invoering van de regels rond de wlc-gwp verloopt in 3 stappen:

Begin 2027 publiceert Nederland een routekaart. Die laat zien hoe Nederland de uitstoot van broeikasgassen van nieuwe gebouwen stap voor stap terugbrengt richting klimaatneutraal in 2050. Ook bevat de routekaart de voorgenomen eisen die vanaf 2030 gelden en streefwaarden voor de periode daarna.
Vanaf 2028 is een wlc-gwp-berekening verplicht voor nieuwe gebouwen met een gebruiksoppervlakte groter dan 1.000 m². De uitkomst moet ook op het energielabel staan.
Vanaf 2030 gaan er wlc-gwp-grenswaarden gelden voor alle nieuwe gebouwen.

Meer over de wlc-gwp op Volkshuisvesting Nederland

Monitor Nationale Aanpak Biobased Bouwen

Biobased bouwmaterialen worden steeds vaker gebruikt bij verduurzaming. Dat blijkt uit de nieuwe monitor van de Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB). De monitor volgt de hele keten: van de vezelteelt (zoals hennep, vlas en stro) en de productie van bouwmaterialen tot toepassing hiervan in de bouw.

In de Nationale Aanpak Biobased Bouwen staan de plannen om een zelfstandige, natuurinclusieve biobased (land)bouweconomie in Nederland te creëren. De ambitie van de overheid is dat in 2030 30% van de nieuwbouw voor minimaal 30% uit biobased materialen bestaat. Voor renovatie geldt dat 30% van de isolatie in bestaande gebouwen biobased moet zijn.

In de monitor volgen wij de voortgang op deze ambities met jaarlijks geactualiseerde cijfers. Daarnaast publiceren we cijfers over de teelt van verschillende vezelgewassen in Nederland en de verwerking van deze teelten tot nieuwe bouwmaterialen. Hiermee brengen we de beoogde opschaling van de gehele keten in beeld.

Aanbesteden en regels circulair bouwen

Bij circulair bouwen komt veel kijken. Denk aan belemmerende of complexe regels, of aan circulair inkopen. Onderstaande praktische informatie helpt u een stapje verder om circulair bouwen makkelijker te maken.

Praktische informatie

Aanbesteden

Wilt u als publieke of private opdrachtgever concreet aan de slag met circulair bouwen? Bekijk of aansluiten bij een Buyer Group interessant voor u is. Deelnemers in Buyer Groups:

trekken samen op in de ontwikkeling van een gedeelde marktvisie en -strategie;
geven een helder signaal af aan de markt;
delen kosten en risico’s.

Lees meer over Buyer Groups Gebouwen

Wetten en regels

Circulair bouwen is nog in ontwikkeling. Loopt u tegen drempels in de wetten en regels aan? Dan kunt u terecht bij het Versnellingshuis Nederland Circulair!

Financiering

Op zoek naar financiële hulp bij circulair bouwen? Bekijk onze subsidie- en financieringswijzer.

Meer weten?

In opdracht van:

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Hoort bij:

Klimaat en energie