Green Deals

In 2014 spraken de partijen binnen de Green Deal Zero Emission Stadslogistiek (ZES) de ambitie uit om vanaf 2025 goederen en diensten uitstootvrij te leveren in stadskernen. De resultaten van deze Green Deal vormden de basis voor een advies over de haalbaarheid en brede toepassing van uitstootvrije stadslogistiek.

Met het Klimaatakkoord van 28 juni 2019 kregen de doelen van de Green Deal ZES een nieuwe impuls. In 2021 ondertekenden 33 partijen de Uitvoeringsagenda Stadslogistiek ‘Op weg naar zero-emissie’. Dit waren het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), gemeenten en ondernemers-, branche- en belangenorganisaties. Hierin maakten zij afspraken over de invoering van nul-emissiezones.

In 2025 ondertekenden gemeenten, brancheorganisaties en het ministerie van IenW een nieuw convenant: de Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones (UAZ).

Meer informatie vindt u op opwegnaarZES.nl.

Op 1 juli 2016 ondertekenden de Rijksoverheid, provincies en de afvalbranche de Green Deal Duurzaam Stortbeheer. De partijen wilden onderzoeken hoe zij het vrijkomen van schadelijke stoffen en de kosten voor nazorg van stortplaatsen konden beperken.

Uit eerdere onderzoeken bleek dat het toevoegen van lucht en water de natuurlijke afbraak van afvalstoffen stimuleert. Om dit op grote schaal te testen, startte in 2017 een onderzoek op 3 stortplaatsen:

• Wieringermeer (Noord-Holland)
• Braambergen (Flevoland)
• De Kragge (Noord-Brabant)

Onderzoek naar duurzaam stortbeheer

Om het milieu te beschermen, worden stortplaatsen normaal gesproken water- en luchtdicht afgesloten. Dit gebeurt met maatregelen voor isoleren, beheersen en controleren (IBC). Deze maatregelen voorkomen dat schadelijke stoffen vrijkomen.

Tijdens de proefprojecten onderzochten de partijen een andere aanpak. De stortplaatsen behielden hun afdichting aan de onder- en zijkanten. De bovenkant kreeg alleen een afdeklaag om stank tegen te gaan. Door water en/of lucht toe te voegen, wilden de partijen de natuurlijke afbraak van afvalstoffen versnellen en schadelijke stoffen vastleggen. Via een drain onder in de stortplaats werden schadelijke stoffen afgevoerd.

De Crisis- en herstelwet maakte deze proeven juridisch mogelijk. Het doel was om te onderzoeken of de verontreiniging binnen één generatie voldoende kon worden afgebroken. Het materiaal dat achterbleef, moest voldoen aan vooraf vastgestelde milieueisen. Zo zouden stortplaatsen in de toekomst minder nazorg nodig hebben.

Resultaten en vervolg

Uit een tussentijdse evaluatie in 2021 bleek dat de proefprojecten kans van slagen hadden, zonder negatieve gevolgen voor het milieu. Wel verliepen de afbraakprocessen langzamer dan verwacht. Daarom verlengden de samenwerkende partijen het programma Introductie Duurzaam Stortbeheer (iDS) met 4 jaar, tot 2031.

Als het onderzoek succesvol is, zal het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zich inspannen om het Stortbesluit bodembescherming aan te passen. Zo kan duurzaam stortbeheer een plek krijgen in de wetgeving.

Meer informatie vindt u op Duurzaam Stortbeheer.

Deze Green Deal gaf invulling aan het regeerakkoord van het kabinet-Rutte III van oktober 2017. Daarin stond dat in de zeevaart en binnenvaart nog veel milieuwinst te behalen was. De partijen wilden met deze Green Deal de uitstoot van schadelijke stoffen (stikstofoxiden, zwaveloxiden en fijnstof) en broeikasgassen verminderen.

De binnenvaart maakte onderdeel uit van het ontwerp-Klimaatakkoord. De afspraken over het verminderen van de CO₂-uitstoot in de binnenvaart werden verder uitgewerkt in deze Green Deal. De zeevaart viel buiten het ontwerp-Klimaatakkoord. Daarom bevatte de Green Deal ook afspraken en doelen voor de Nederlandse zeevaartsector.

Omdat de binnenvaart en zeevaart internationaal opereren, was het belangrijk dat bepaalde afspraken ook internationaal zouden gelden. De afspraken werden daarom meegenomen bij de ontwikkeling van internationale regels voor de uitstoot van schadelijke stoffen door schepen. De zeehavenbedrijven waren geen partij bij de Green Deal, maar droegen wel bij aan het behalen van de doelen.

De Green Deal Zeevaart, Binnenvaart en Havens had een looptijd van 5 jaar. Inmiddels zijn er andere samenwerkingen en afspraken binnen de sector, zoals het Maritiem Masterplan, de Binnenvaarttafel en Europese klimaatwetgeving via de Europese Green Deal en Fit for 55.

In 2026 maakte het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bekend dat de ontwikkeling van kennis over duurzame scheepvaart de komende 5 jaar doorgaat binnen het nieuwe programma Kennisagenda Duurzame Scheepvaart.

Meer informatie

Festivals werden in de jaren voor de Green Deal steeds populairder. In 2018 waren er in Europa ongeveer 25.000 festivals die samen meer dan 500 miljoen bezoekers trokken. Dit bood kansen om bezoekers enthousiast te maken voor een circulaire manier van leven. Het doel was een economie waarin afval niet meer bestaat.

Festivals konden hun invloed op het milieu verminderen door bewuste keuzes te maken. Bijvoorbeeld bij de keuze van de locatie, het vervoer, de catering en de stroomvoorziening. Door hun creatieve aanpak, afgebakende terreinen en tijdelijke karakter waren festivals geschikte plekken om circulaire oplossingen te testen.

Festivals hadden ook invloed op hun leveranciers en andere samenwerkingspartners. Ze werkten samen met veel bezorgers en aannemers. Festivalorganisaties namen steeds vaker maatregelen om duurzaam in te kopen, zuinig om te gaan met materialen en zwerfafval te voorkomen.

Daarnaast konden festivals als voorbeeld dienen voor steden. Net als steden moesten zij voorzien in basisbehoeften, zoals energie, water en afvalverwerking. Door nieuwe oplossingen op festivals te testen, konden de partijen onderzoeken hoe deze ook op grotere schaal toegepast konden worden.

De Green Deal Circulaire Festivals bouwde voort op de Nederlandse Green Deal Afvalvrije Festivals. Die richtte zich op minder afval, betere afvalscheiding en recycling. De Green Deal Circulaire Festivals ging een stap verder, met meer circulaire thema's en samenwerking op Europese schaal.

De Green Deal werd eind 2025 afgerond. De resultaten zijn beschreven in het eindrapport van de Green Deal Circulaire Festivals.

Meer informatie

Natuurinclusieve landbouw wordt steeds meer gezien als een oplossing voor uitdagingen in de landbouw. Deze vorm van landbouw draagt bij aan het verbeteren van de biodiversiteit, het verminderen van stikstofuitstoot en het aanpakken van problemen rond klimaat en bodem.

De Green Deal Natuurinclusieve Landbouw Groen Onderwijs startte in 2019 als een initiatief vanuit het onderwijs en de landbouwsector. Het doel was om meer aandacht te krijgen voor natuurinclusieve landbouw en natuurinclusief ondernemen in het groene onderwijs.

In de eerste fase ontwikkelden de partijen praktijkkennis en lesmateriaal, organiseerden zij netwerkbijeenkomsten en zetten zij een netwerk van demonstratie- en leerbedrijven op. Ook versterkten zij de samenwerking tussen onderwijs en praktijk. De resultaten zijn beschreven in een e-zine van de samenwerkende partijen.

Omdat 3 jaar te kort was om natuurinclusieve landbouw een vaste plek te geven in de groene opleidingen, volgde een tweede fase. Ook LTO Nederland en Bionext sloten zich hierbij aan.

In deze tweede fase werkten de partijen verder aan het opnemen van natuurinclusieve landbouw in het onderwijs op vmbo-, mbo-, hbo- en universitair niveau. Ook richtten zij zich op het onderwijs voor mensen die zich tijdens hun loopbaan verder willen ontwikkelen (Leven Lang Ontwikkelen). Zo konden boeren, adviseurs en andere betrokkenen meer kennis opdoen over natuurinclusieve landbouw.

De Green Deal werd in 2025 afgerond. De resultaten van beide fasen zijn beschikbaar via het portaal Natuurinclusief, regeneratief en biologisch van Groen Kennisnet.

Het netwerk, de landelijke onderwijsdagen en het portaal van Groen Kennisnet worden voortgezet in samenwerking met ReGeNL.

Nederland en de rest van Europa hebben voldoende plantaardige eiwitten nodig. De Europese Unie wil minder afhankelijk worden van de import van eiwitrijke gewassen, zoals soja, kikkererwten en kidneybonen. Daarom wil de EU meer van deze gewassen zelf produceren.

In december 2020 presenteerde de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de Nationale Eiwitstrategie (NES). Het doel van deze strategie was om Nederland binnen 5 tot 10 jaar minder afhankelijk te maken van de import van eiwitten. Dit moest op een duurzame manier gebeuren, met aandacht voor de gezondheid van mens, dier en omgeving.

De Green Deal Eiwitrijke Gewassen kwam rechtstreeks voort uit de Nationale Eiwitstrategie. De Green Deal werd in 2025 afgerond. De resultaten zijn beschreven in de eindrapportage Bean Deal.

De zorgsector helpt mensen gezond te blijven, beter te worden en een goede kwaliteit van leven te behouden. Tegelijkertijd heeft de sector invloed op het milieu. In Nederland is de zorg verantwoordelijk voor ongeveer 7% van de CO₂-uitstoot, 4% van het afval en 13% van het grondstoffengebruik. Daarom werkt de zorgsector aan het verduurzamen van de zorg.

In 2015 nam het Milieu Platform Zorgsector (MPZ) het initiatief voor de eerste Green Deal Duurzame Zorg. Ruim 100 zorgaanbieders en tientallen lokale overheden sloten zich hierbij aan. In 2018 volgde de Green Deal Duurzame Zorg voor een gezonde toekomst 2.0. Ook zorgorganisaties, zorgverzekeraars, banken en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) deden mee.

Vanaf 2023 werkten de partijen binnen de Green Deal Samen werken aan Duurzame Zorg 3.0 aan 5 doelen:

1. Meer aandacht voor gezondheid en het voorkomen van ziekte.
2. Meer bewustwording en kennis over duurzame zorg.
3. 55% minder directe CO₂-uitstoot in 2030 en klimaatneutrale zorg in 2050.
4. 50% minder gebruik van nieuwe grondstoffen in 2030 ten opzichte van 2016 en volledig circulaire zorg in 2050.
5. Minder milieubelasting door medicijnen en medicijngebruik.

Het doel was om zorg te leveren met zo min mogelijk gevolgen voor het milieu, waarbij grondstoffen en materialen zoveel mogelijk opnieuw worden gebruikt.

De Green Deal Samen werken aan Duurzame Zorg 3.0 is verlengd met de Green Deal Duurzame Zorg 2027–2030 Samen Verder. Deze verlenging loopt van 1 november 2026 tot en met 31 december 2030. De betrokken partijen blijven samenwerken aan het verduurzamen van de zorg.

De resultaten van de Green Deal 3.0 zijn gepubliceerd in een samenvatting met succesverhalen. Daarnaast ontwikkelden tientallen zorgorganisaties en kennisinstellingen aanvullende kennisproducten.

Meer informatie over de Green Deals Duurzame Zorg vindt u op Green Deal Duurzame Zorg.