Erftransformatie en woningbouw

Wat is erftransformatie?

Er is veel behoefte aan woningen, ook in plattelandsgemeenten. In het landelijk gebied zijn er ook uitdagingen rondom stikstof, natuur en water. Tegelijkertijd willen steeds meer boeren hun bedrijfsvoering aanpassen. Soms moeten ze dat zelfs doen. Met erftransformatie krijgt een bestaand erf, zoals rond een boerderij, een nieuwe functie. Bijvoorbeeld als een agrarisch ondernemer stopt, of een erf niet meer volledig wordt gebruikt. Het kan dan soms interessant zijn om op het erf woningen te bouwen. 

Hoe werkt het?

Heeft u een overzicht nodig van de mogelijkheden als het gaat om erftransformaties? De handreiking Planologische Concepten Erftransities helpt overheden en andere betrokkenen met concrete stappen en oplossingen.

Erfdelen als optie

Misschien is erfdelen in uw gemeente een optie. Erfdelen betekent kleinschalig wonen op een boerenerf, gericht op duurzaamheid en gemeenschapszin. Het gaat bijvoorbeeld om een zorgboerderij of een groep woningen die voorzieningen delen. U leest meer over de voordelen en mogelijkheden in onderstaand onderzoek van de Universiteit van Wageningen. 

Milieugrenzen

Bij erftransformatie houdt u rekening met stank- en geluidsoverlast. Er wordt uitgegaan van de milieucontouren van de veehouderij. In een nieuw omgevingsplan of een nieuwe BOPA (afwijkingen oude plan) kunt u hier ruimte voor scheppen met het zogenaamde “mengpaneel voor hinder“. Onder voorwaarden is een bepaalde (hogere) geur- of geluidsbelasting toegestaan omdat de voordelen groter zijn dan de nadelen. Dit is echter niet altijd het geval. De milieucontouren van andere omliggende bedrijven mogen niet per ongeluk en zonder medeweten van die partijen worden beperkt. Betrek dus zo vroeg mogelijk alle betrokken veehouderijen om in beeld te krijgen en te weten wat er binnen de milieucontouren mogelijk is.

Bezwaren vanuit Provinciale plannen en Rijksbeleid

Het kan zijn dat  plannen of gemeentelijke ambities lijken te botsen met bestaande plannen en beleid van andere overheden, zoals de provincie of het Rijk. In dat geval gaat u het gesprek aan binnen uw gemeente en/of de betrokken overheden over de nodige aanpassingen in het beleid of de plannen. Of welke nieuwe kaders kunnen helpen. De handreiking Planologische concepten erftransformaties biedt perspectief en schetst mogelijkheden. Helaas kan na een goed gesprek en onderzoek ook blijken dat erftransitie onmogelijk is.

Mogelijke opbrengsten

Woningbouw op het erf kan de waardedaling van de transitie voor de agrarisch ondernemer mogelijk compenseren en is een toegevoegde waarde voor de samenleving. Het draagt bij aan de woningvoorraad en biedt het landelijke gebied een duurzame toekomst. Als de erftransformatie past binnen de geldende regels en kaders, is de woningbouw gelijk aan andere woningbouw. Er is dan niets op tegen dat de investeerder daar ook financieel van profiteert.