Vogelgriep

De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 11 november 2026

Vogelgriep is een besmettelijke dierziekte die gevaarlijk is voor veel vogelsoorten zoals kippen, eenden en kalkoenen. Ze worden ziek en gaan vaak dood. Daarom is het belangrijk dat u maatregelen neemt om besmetting en verspreiding te voorkomen. Het risico dat mensen of zoogdieren vogelgriep krijgen is klein.

Actueel

Er is op dit moment vogelgriep in Nederland, daarom geldt er een landelijke ophok- en afschermplicht. Er zijn regels voor:

Dierziekteviewer

Op de Dierziekteviewer ziet u waar er besmettingen zijn. En u ziet welke maatregelen er gelden. De Dierziekteviewer werkt het beste in Microsoft Edge en Safari.

U vindt alle maatregelen op de website van de Rijksoverheid.

Risicovogels

Sommige vogelsoorten kunnen erg ziek worden van de vogelgriep. Dit noemen we risicovogels. Voorbeelden van risicovogels zijn:

Hoenders

  • kippen
  • kalkoenen
  • fazanten
  • kwartels
  • patrijzen
  • pauwen
  • parelhoenders

Watervogels

  • zwanen
  • ganzen
  • eenden
  • duikers
  • aalscholvers
  • reigers
  • ooievaars
  • ibissen
  • flamingo’s
  • futen
  • kraanvogels
  • rallen
  • steltlopers
  • meeuwen
  • sterns

Loopvogels

  • struisvogels
  • nandoes
  • kasuarissen
  • emoes
  • kiwi’s

Hoe herkent u vogelgriep bij vogels?

Het is belangrijk om de tekenen van vogelgriep op tijd te herkennen. Vertoont uw vogel een van de verschijnselen hieronder? Neem dan contact op met uw dierenarts. 

De eerste symptomen

De eerste symptomen die kunnen wijzen op vogelgriep bij uw vogels zijn:

  • sloomheid

  • de vogels maken geen geluid meer

Symptomen in een latere fase

Na een paar uur kunnen uw vogels al andere verschijnselen laten zien:

  • minder eten en drinken

  • minder eieren leggen

  • luchtwegklachten, zoals niezen en hoesten

  • windeieren en bleke eierschalen

  • diarree

  • zwelling en blauwkleuring van kam, lellen en poten

  • oogontstekingen

  • zenuwverschijnselen, zoals draaien met de kop, kreupel lopen, de vleugels laag houden en niet meer kunnen vliegen

  • problemen met ademhaling

  • plotselinge sterfte

Regels voor hobbyhouders, kinderboerderijen en dierentuinen

Houdt u kippen voor de hobby? Of houdt u andere hoenderachtigen, watervogels en loopvogels? Dan gelden er landelijke maatregelen voor u: de meld- en afschermplicht en een bezoekersverbod. En er gelden extra maatregelen binnen 10 kilometer van een uitbraak. Het is belangrijk om te weten wat u moet doen bij vogelgriep en hoe u een besmetting voorkomt. We leggen u hieronder uit waar u rekening mee moet houden.

Besmetting voorkomen

Het beste wat u kunt doen, is een vogelgriepbesmetting voorkomen. Met de volgende tips verkleint u het risico. Ook als er geen uitbraak is.

  • Was uw handen goed nadat u uw vogels heeft aangeraakt. Of nadat u in het verblijf van uw vogels bent geweest.

  • Draag aparte schoenen of maak uw schoenen schoon wanneer u het vogelverblijf binnengaat of uitstapt. 

  • Laat dode wilde vogels in de omgeving zo snel mogelijk door iemand opruimen. Dit moet iemand zijn die zelf geen vogels houdt.

  • Controleer uw vogels regelmatig op tekenen van vogelgriep.

Meld mogelijke vogelgriep bij dierenarts

Denkt u dat uw vogels vogelgriep hebben? Meld dit zo snel mogelijk aan uw dierenarts. Als ze besmet zijn, moet u of uw dierenarts dit melden bij het Landelijk meldpunt dierziekten van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Afschermplicht

De minister kan een afschermplicht invoeren. U moet uw risicovogels dan afschermen. Uw vogels kunnen besmet raken door contact met wilde vogels of hun uitwerpselen (poep). Door uw vogels af te schermen is de kans op een besmetting kleiner. Zo beschermt u uw vogels: 

  • Laat uw kippen en andere risicovogels niet los in de tuin lopen.

  • Houd uw vogels in een afgesloten ren of volière.

  • Zorg ervoor dat er geen andere (wilde) vogels in het hok kunnen komen.

  • Voorkom dat er uitwerpselen van overvliegende vogels in het hok vallen. Bijvoorbeeld door er een overkapping overheen te maken. Hier mag geen vocht doorheen komen.

  • Laat uw vogels niet uit stilstaand water drinken, zoals plassen. 

  • Bewaar voer en strooisel op een afgesloten plek.

De afschermplicht geldt voor:

  • niet commerciële houders met risicovogels (hoenderachtigen, watervogels of loopvogels, in gevangenschap gefokt of gehouden);

  • commerciële houders met loopvogels (struisvogels, nandoes, kasuarissen, emoes en kiwi's), fazanten of sierwatervogels. Bij sierwatervogels gaat het om vogels die worden gehouden met een ander doel dan de productie van vlees of eieren;

  • dierentuinen;

  • kinderboerderijen.

Extra maatregelen binnen 10 kilometer van een uitbraak

Op de Dierziekteviewer vindt u waar beperkingsgebieden zijn. Dit is het gebied binnen 10 kilometer van een uitbraak. Deze maatregelen gelden binnen een beperkingsgebied:

  • De afschermplicht geldt voor risicovogels en niet-risicovogels.
  • U mag geen vogels vervoeren. Dit geldt ook voor niet-risicovogels.
  • U mag geen vogels naar de dierenarts brengen. De dierenarts mag wel naar u toekomen. Bent u hobbyhouder? Dan mag u wel met niet-risicovogels naar de dierenarts gaan.
  • U mag geen mest en strooisel van vogels vervoeren. Dit geldt ook voor niet-risicovogels.
  • U mag geen eieren vervoeren en verkopen, ook niet langs de weg.
  • De overheid kan een jachtverbod opleggen in het beperkingsgebied. Maar dit gebeurt niet standaard. In principe kunt u in het beperkingsgebied dus gewoon jagen op vogels of andere dieren. Vogels die u doodt, mag u niet meenemen.

De maatregelen in een beperkingsgebied gelden minimaal 30 dagen. Zijn de maatregelen in het beperkingsgebied ingetrokken? Dan gelden de landelijke maatregelen.

Bezoekersverbod

Een andere maatregel om verspreiding van vogelgriep te voorkomen is een bezoekersverbod. 

  • Bent u hobbyhouder en heeft u risicovogels? Dan mogen bezoekers niet in de ruimte komen waar u uw vogels houdt.

  • Dierentuinen mogen bezoek ontvangen, maar alleen als de risicovogels in een volière zitten.

  • Kinderboerderijen mogen bezoek ontvangen. Maar de bezoekers mogen niet in de hokken of ruimte van risicovogels komen. 

Wat is vogelgriep en hoe werkt de afschermplicht?

Uitgeschreven tekst

00:00:09:11 - 00:00:11:10

Heb jij pluimvee of watervogels?

00:00:11:14 - 00:00:13:12

Bescherm ze dan goed tegen vogelgriep.

00:00:13:13 - 00:00:16:21

Vogelgriep is een zeer besmettelijke ziekte en vogels gaan hier vaak aan dood.

00:00:17:11 - 00:00:20:09

Wilde vogels kunnen de ziekte overbrengen naar ons pluimvee...

00:00:20:17 - 00:00:21:20

...wat je houdt aan huis.

00:00:22:05 - 00:00:26:08

En daarom is het heel belangrijk dat je je vogels beschermt wanneer er vogelgriep is in Nederland.

00:00:26:16 - 00:00:28:18

Zo hou jij je vogels gezond.

00:00:33:17 - 00:00:37:09

Heb je vogels die gevoelig zijn voor vogelgriep, dan moet je ze afschermen.

00:00:37:19 - 00:00:40:21

Het gaat hier om pluimvee, zoals kippen, ganzen en kalkoenen, maar

00:00:40:24 - 00:00:44:01

ook over loopvogels zoals struisvogels en over watervogels.

00:00:44:09 - 00:00:46:07

Deze moet je allemaal afschermen.

00:00:46:15 - 00:00:49:08

Het maakt hierin niet uit of je er 1 of 2 hebt.

00:00:49:15 - 00:00:51:20

Ook dan moet je ze afschermen.

00:00:52:03 - 00:00:53:20

Hoe bescherm je je vogels?

00:00:54:03 - 00:00:57:06

Zorg ervoor dat je kippen en vogels niet los in de tuin lopen.

00:00:57:20 - 00:01:01:01

Maak gebruik van een ren of een volière waar wilde vogels niet in kunnen.

00:01:01:10 - 00:01:04:09

Een overkapping zorgt ervoor dat de uitwerpselen van wilde vogels

00:01:04:14 - 00:01:07:20

niet in de ren kunnen komen, maar houdt ook regen en vocht tegen.

00:01:08:14 - 00:01:12:07

Zorg ervoor dat de dieren niet uit stilstaand water drinken zoals een plas.

00:01:12:19 - 00:01:16:20

Zorg ervoor dat het voer afgedekt is en er geen dieren bij kunnen komen.

00:01:17:12 - 00:01:20:22

Als er vogelgriep is in je omgeving kunnen hier extra regels gelden.

Vogelgriep en huisdieren

Vogelgriep bij honden en katten voorkomen

Heel soms krijgen honden of katten vogelgriep. Bijvoorbeeld als ze in contact zijn geweest met wilde vogels met vogelgriep. Voorkom contact tussen uw hond of kat en wilde (water)vogels. Zijn er veel zieke of dode wilde vogels met vogelgriep in de buurt? Laat uw hond aangelijnd uit. En houd uw kat binnen.

Als uw hond of kat een dode vogel heeft aangeraakt

Vertoont uw huisdier kort na contact met een dode vogel verschijnselen die passen bij de vogelgriep? Neem dan contact op met uw eigen dierenarts. Verschijnselen die kunnen wijzen op vogelgriep bij uw huisdier zijn:

  • koorts
  • lusteloosheid
  • benauwdheid
  • vocht uit oog en neus (neusuitvloeiing)
  • soms hoesten

Als er vogelgriep wordt vastgesteld bij uw huisdier, moeten uw dierenarts en het laboratorium dit melden bij het Landelijk meldpunt dierziekten.

Regels voor evenementen en tentoonstellingen

Door de landelijke maatregelen zijn evenementen en tentoonstellingen met risicovogels op dit moment verboden. Evenementen en tentoonstellingen met niet-risicovogels zoals duiven, kanaries of parkieten zijn wel toegestaan.

Belangrijk: binnen 10 kilometer van een uitbraak mag u uw vogels niet vervoeren. Dus ook niet naar een evenement of tentoonstelling. Binnen 10 kilometer mag er ook geen bijeenkomst met vogels worden gehouden. Dit geldt voor risicovogels en niet-risicovogels.

Regels voor pluimveebedrijven

Er geldt een ophokplicht. Voor pluimveehouders zijn er regels om te voorkomen dat vogels besmet raken. U moet uw dieren controleren op vogelgriep en een verdenking melden. Ook moet u zich houden aan hygiëneprotocollen. Bij verdenking of vaststelling van vogelgriep op een bedrijf neemt de NVWA maatregelen om verspreiding van het virus te voorkomen.

Heeft u schade door deze maatregelen? Dan kunt u misschien aanspraak maken op een tegemoetkoming uit het Diergezondheidsfonds. Wij verzorgen de financiële afhandeling.

Meer informatie 

Wilt u meer weten over vogelgriep?

Veelgestelde vragen

Wat doe ik als ik een dode wilde vogel vind?

Vindt u een dode wilde vogel? Op de website van de NVWA leest u wat u moet doen.

Werkt u bij een terreinbeherende organisatie, gemeente, waterschap, jagersvereniging of een dierenhulporganisatie? En heeft u één of meer dode wilde vogels gevonden die misschien vogelgriep hadden? Lees hoe u dit kunt melden in de vogelgriep-app.

In opdracht van:
  • Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur