Zakendoen in Belarus (Wit-Rusland)

Gepubliceerd op:
3 augustus 2020
Laatst gecontroleerd op:
9 april 2022

Onze informatie is met zorg samengesteld, maar houdt nog geen rekening met de impact van de oorlog in Oekraïne op zakendoen in Belarus. De Russische inval in Oekraïne kan hier invloed op hebben. Vind meer informatie over de gevolgen van de oorlog in Oekraïne op de overzichtspagina Oekraïne/Rusland, of lees onze informatie over de sancties tegen Belarus.

Belarus (Wit-Rusland) is een land met oeroude bossen, heuvels, meren en moerassen. Maar ook een land dat zakelijke kansen biedt. Hierbij moet u wel rekening houden met de uitdagingen die Belarus biedt. Zo moet u zich houden aan de geldende sancties. Hoe doet u er zaken? En waar liggen de kansen voor u? Deze pagina helpt u op weg bij het zakendoen in Belarus.

Heeft u naar aanleiding van de actuele ontwikkelingen vragen over zakendoen met Belarus? Neem dan contact op met het Ondernemersloket Sancties Rusland:

Inwoners en maatschappij van Belarus

Als u zaken wilt doen in Belarus, is het goed om de politieke situatie te kennen. Het huidige grondgebied van Belarus was eeuwenlang een onderdeel van andere landen, waaronder Rusland, Polen en Litouwen. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werd het land in 1991 onafhankelijk.

De Sovjettijd heeft zijn sporen achtergelaten in Belarus. Zo zijn er nog veel staatsbedrijven. Ook heeft het land altijd een nauwe band gehouden met Rusland. De huidige president, Aleksandr Loekasjenko, is al sinds 1994 staatshoofd. Hoewel Belarus officieel een presidentiële republiek is, heeft de overheid kenmerken van een autoritair regime. Het land staat in de Corruptions Perceptions Index van Transparency International op plaats 82 (van de 180). Na de presidentsverkiezingen van augustus 2020 was het lang onrustig in het land. In het voorjaar van 2022 vielen Russische troepen onder meer via Belarus Oekraïne in. Door de steun aan de Russische invasie is de Belarussische regering politiek gezien nog hechter verweven geraakt met Rusland.

In Belarus wonen 9,4 miljoen mensen (2020). De bevolking krimpt al jaren. Vooral het platteland verliest veel inwoners. De meeste mensen wonen dan ook in de grote steden, waarvan ongeveer 20% in de hoofdstad Minsk.

Zo'n 80% van de inwoners behoort tot de etnische Belarussen. Verder wonen er veel Russen, Polen en Oekraïners. De officiële talen zijn het Wit-Russisch, Russisch. De talen die Belarussen het meeste gebruiken tijdens het zakendoen zijn Russisch, Engels en Duits. Bijna de helft van de bevolking hangt geen geloof aan. Oost-orthodox is de grootste religie onder Belarussen die wel gelovig zijn.

Economie van Belarus

De economie van Belarus kent na 2015 zowel perioden van groei als van krimp. Er zijn sterke economische banden met Rusland, dat de belangrijkste handelspartner is voor import en export. Hoewel de dienstensector sinds 2015 meer bijdraagt aan het bruto nationaal product dan de industrie, is de laatste sector nog steeds belangrijk.

Zo zijn de belangrijkste exportproducten van Belarus geraffineerde aardolie en meststoffen op basis van de grondstof potas. Het land importeert veel ruwe olie en de brandstof lpg. Hierdoor heeft de wisselende olieprijs een merkbaar effect op de economie.

Door de coronapandemie kromp de Belarussische economie volgens de Wereldbank in 2020 met 0,9%. De internationale vraag naar Belarussische grondstoffen en investeringsgoederen nam af. Maar ook de politieke onrust in het land en de teruggetrokken Russische steun op het vlak van energie droeg bij aan de krimp. In 2021 groeide de economie weer met 2,5%. In 2022 verwacht de Wereldbank een krimp van 2,8%, onder meer vanwege de ingestelde EU-sancties.

Handel Nederland – Belarus

Voor Nederland staat Belarus op nummer 87 wat betreft landen waarnaar we goederen exporteren (cijfers 2019). In 2019 bedroeg de export van Nederlandse goederen naar Belarus € 245,0 miljoen. Een exportwaarde die vergelijkbaar is met die van landen als Ethiopië, Curaçao en Guinee. Meer cijfers over onze handel met Belarus vindt u via Statline van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Wilt u meer weten over het land Belarus, zoals het bruto nationaal product, economische groei of demografische gegevens? Bekijk dan ons factsheet over Belarus.

Handelsrelatie EU – Belarus

De handelsrelatie tussen de Europese Unie (EU) en Belarus is gebaseerd op een verdrag uit 1989. Dit werd gesloten tussen de Europese Gemeenschap en de Sovjet-Unie. Er is in 1995 een nieuwe overeenkomst opgesteld, maar deze is nog niet door de EU bekrachtigd. De reden is dat Belarus zich niet genoeg inzet om de democratie te verbeteren. Sinds het voorjaar van 2022 gelden er vanuit de EU ook sancties tegen Belarus, die zich richten op bepaalde sectoren.

Meer weten? De Europese Commissie biedt een overzicht van de handel met Belarus.

Wilt u liever alles in één overzicht? Het rapport hieronder biedt cijfers over de directe buitenlandse investeringen en een overzicht van de import en export. Let op: hierin is de impact van de sancties nog niet meegenomen.

Zakendoen in Belarus

Invloed van sancties

Houd er rekening mee dat er EU-sancties gelden voor Belarus. U moet goed uitzoeken of u mag zakendoen met een Belarussische partij. En of u uw product of dienst mag verhandelen. Lees meer over de sancties in Belarus (Wit-Rusland) en zakendoen in een land met sancties.

Als tegenreactie heeft Belarus ook maatregelen ingesteld die handel en investeringen beperken. Behalve een importverbod heeft het land ook een aantal buitenlandse bedrijven verboden om hun aandelen in Belarussische bedrijven te verkopen. Hieronder vallen ook enkele Nederlandse bedrijven. Deze maatregelen ondermijnen de eigendomsrechten en vormen een risico waar nieuwe buitenlandse investeerders rekening mee moeten houden.

Investeringsgidsen consultancybureaus

In investeringsgidsen van consultancybureaus staat vaak praktische informatie over zakendoen. Denk aan het investeringsklimaat, belastingregels of ondernemingsvormen. Voorbeelden voor Belarus zijn:

Gedeelde douaneregels

Belarus is onderdeel van de Euraziatische Economische Unie (EAEU). Ook Rusland, Armenië, Kirgizië en Kazachstan zijn bij deze douane-unie aangesloten. Binnen de unie zijn afspraken gemaakt over invoerrechten, producteisen en invoerbeperkingen. Lees meer over deze Euraziatische douane-unie.

Ease of Doing Business

Bij de Wereldbank vindt u informatie over alle praktische zaken die komen kijken bij het investeren of starten van een eigen bedrijf in Belarus. In de rubriek 'Ease of Doing Business' van de Wereldbank vindt u informatie over bijvoorbeeld bouwvergunningen, de registratie van onroerend goed en het betalen van belastingen. Belarus staat op plaats 49 in de Ease of Doing Business 2020. 

Let op! De Wereldbank heeft onregelmatigheden gevonden in de ranglijsten van 2018 en 2020. Na intern onderzoek (pdf) is besloten het ontwikkelen van de Doing Business-rapporten te stoppen. De bank werkt momenteel aan een nieuwe betrouwbare methode voor het beoordelen van het internationale zaken- en investeringsklimaat.

Exportregels voor Belarus

De online portal Access2Markets (opvolger van de Market Access Database - MADB) van de Europese Commissie bevat de belangrijkste exportregels en praktische tips voor Belarus. Heeft u niet eerder met Access2Markets gewerkt? Lees dan eerst ons stappenplan voor Access2Markets.

Wat mag u niet of beperkt exporteren?

Er zijn ook goederen, zoals wapens, die u niet naar Belarus mag exporteren vanwege lopende sancties. Kijk voor meer uitleg op de pagina Sancties Belarus. Op de website van de Rijksoverheid vindt u meer informatie over de export van militaire en dual-use goederen (goederen die ook militair gebruikt kunnen worden).

Belarus heeft ook een importverbod ingesteld voor bepaalde voedselproducten uit de EU en andere landen. Dit importverbod geldt voor onder andere:

  • rundvlees, gevogelte, varkensvlees en worst (tot en met 31 december 2022)
  • melk en zuivel (tot en met 31 december 2022)
  • bepaalde groente, noten en fruit (tot en met 31 december 2022)
  • zoetwaren (tot en met 31 december 2022)
  • zout (tot en met 31 december 2022)
  • bepaalde vormen van tarwebloem, spelt en boekweit (tot en met 7 juli 2022). Zie de productcodes op de website van de Belarussische overheid.

Inmiddels heeft Belarus een deel van het importverbod teruggedraaid, waardoor er veel uitzonderingen zijn. Bijvoorbeeld ingrediënten voor zuigelingenvoeding, zaden en peulvruchten. Bekijk de productcodes in de officiële decreten (Belarussisch) op de website van de Belarussische overheid om te zien om welke producten het precies gaat:

Documenten en procedures

De volgende bronnen bieden informatie over exportregels:

Tijdelijke invoer

Belarus is ondertekenaar van de ATA-conventie, dus u kunt bij tijdelijke invoer in de meeste gevallen een ATA-carnet gebruiken. Lees meer over het ATA-carnet op de website van de KVK.

Hulp van het ambassadekantoor

Het ambassadekantoor in Minsk staat klaar om u te helpen bij al uw ondernemersvragen. De medewerkers ter plekke kennen de lokale markt en geven praktische tips.

Ervaart u drempels tijdens het zakendoen? Vaak kan het ambassadekantoor u helpen obstakels weg te nemen. Bij zakelijke conflicten kunnen de medewerkers van het kantoor u in contact brengen met juristen en fiscalisten. Bekijk de contactinformatie van het ambassadekantoor op de website Netherlands and You. Op de website Nederland Wereldwijd vindt u het reisadvies voor Belarus.

Meer weten?

Bent u tevreden over deze pagina?