Jaarcijfers MIA\Vamil 2023

Laatst gecontroleerd op: 4 juni 2024

Bedrijven maakten in 2023 voor € 5,8 miljard aan milieu-investeringen gebruik van het belastingvoordeel van de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil). Dat is bijna € 2 miljard meer dan in 2022. Dit blijkt uit het jaarverslag MIA\Vamil. Het jaarverslag geeft een beeld van de milieuvriendelijke technieken en middelen waarin bedrijven in 2023 hebben geïnvesteerd. En hoeveel er is geïnvesteerd in verschillende branches.

De overheid wil investeringen in innovatieve milieutechnieken stimuleren. Bedrijven krijgen daarom belastingvoordeel voor investeringen die op de Milieulijst staan.

  • Met de Vamil schrijven ondernemers 75% van een investering op een willekeurig moment af. Door af te schrijven in het jaar waarin dat het beste uitkomt, vermindert de fiscale winst.
  • Met de MIA profiteren ondernemers van een extra investeringsaftrek. De aftrekpercentages verschillen per bedrijfsmiddel (27%, 36% of 45%).
  • Als een ondernemer naast de Vamil ook gebruik kan maken van de MIA, kan het belastigvoordeel (netto fiscaal voordeel) oplopen tot ruim 14% van het investeringsbedrag.

Meest opvallende conclusies

Hoger investeringsbedrag

  • Ondernemers hebben in 2023 in totaal 12.757 aanvragen ingediend. Dat is 14% procent meer dan in 2022 (11.185 aanvragen).
  • Het totaalbedrag aan investeringen komt uit op € 5,8 miljard. Dat is bijna € 2 miljard meer dan het jaar ervoor (2022: € 3,9 miljard). 
  • Bij € 5,8 miljard aan investeringen is het belastingvoordeel (netto fiscale voordeel) voor ondernemers ongeveer € 329 miljoen. 
  • Het definitieve belastingvoordeel voor bedrijven valt naar verwachting lager uit omdat wij nog niet alle aanvragen van 2023 hebben beoordeeld. 
  • Dat betekent dat er meer is aangevraagd dan het MIA\Vamil-budget van 2023 (€ 217 miljoen). Dit kunnen we met de meerjarig opgebouwde budgetreserve van de MIA\Vamil opvangen. Ook hebben we maatregelen genomen om een budgetoverschrijding in 2024 te voorkomen.

Investeren in gebouwen en circulaire woningen populair

  • De belangstelling om te investeren in circulaire en duurzame gebouwen en woningen blijft groot. In 2023 komt het totale investeringsbedrag voor de gebouwde omgeving uit op € 3,5 miljard. Bedrijven investeerden hierin fors en met een ruime verdubbeling vergeleken met 2022.
  • Ook investeerden bedrijven aanzienlijk meer in aanpassingen van productieprocessen om grondstoffen te besparen.
  • In nieuwe en innovatieve recyclingapparatuur investeerden bedrijven duidelijk minder dan voorgaand jaar.

Meer investeringen in duurzaam verkeer en vervoer

  • Investeringen van bedrijven in duurzame mobiliteit zijn met ruim een derde toegenomen naar € 1,3 miljard. Een groot deel hiervan is voor elektrisch vervoer (bestelauto’s, vrachtwagens, bussen en mobiele werktuigen).
  • Van het totaal aantal aanvragen vallen rond de 70% van de investeringen onder bedrijfsmiddelen op het gebied van mobiliteit (hoofdstuk Mobiliteit van de Milieulijst).

Investeringen landbouw blijven belangrijk

  • Ook investeringen in duurzame landbouw blijven met 2.400 aanvragen een belangrijke pijler in de totale milieu-investeringen van bedrijven.
  • Het gaat om een totaal van ongeveer € 0,5 miljard aan investeringen. 
  • Het meest investeerden bedrijven in Groen Label Kassen.

Jaarcijfers in vogelvlucht

De afbeeldingen geven de jaarcijfers weer. Daaronder geven we deze informatie ook in tekst of met een tabel. Onderaan deze pagina vindt u een toelichting over de interpretatie en berekeningswijze van deze jaarcijfers. En een bestand (download) met voor elk thema ook de jaarcijfers per code van de Milieulijst.

MIA\Vamil - 'Overall' jaarcijfers 2023

Uitgeschreven tekst

  • In 2023 deden totaal 7.428 ondernemers en intermediairs een aanvraag: 53% door ondernemers en 47% door intermediairs.
  • Er zijn in totaal 12.757 aanvragen ontvangen.
  • Het totaal gemelde investeringsbedrag is € 5.841 miljoen.
  • Budgetrealisatie: het totaal beschikbare budget is € 217 miljoen en het berekende netto fiscaal voordeel is € 329 miljoen.

Budgetrealisatie

Uitgeschreven tekst

Budgetrealisatie 2023
Regeling   Beschikbaar budget
(miljoen euro)
Berekend netto fiscaal voordeel
(miljoen euro)
MIA 192 306
Vamil 25 23
Totaal MIA en Vamil 217 329

 

Budgetrealisatie 2013 tot en met 2023
Milieulijst
(jaar)
Beschikbaar budget
(miljoen euro)
Berekend netto fiscaal voordeel
(miljoen euro)
2013 125 225
2014 131 83
2015 131 132
2016 137 128
2017 137 141
2018 139 157
2019 139 146
2020 149 90
2021 139 119
2022 169 229
2023 217 329

 

Aantal aanvragen en investeringsbedragen (2013 - 2023)

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Aantal aanvragen en totaal gemelde investeringsbedragen (2013 tot en met 2023)

Uitgeschreven tekst

 

Aantal aanvragen en investeringsbedragen (2013 - 2023)
Milieulijst
(jaar)
Aanvragen
(aantal)
Totaal gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
2013 52.051 3.738
2014 15.012 2.008
2015 25.580 3.369
2016 9.698 2.616
2017 13.430 3.394
2018 21.147 4.383
2019 34.738     3.660
2020 28.880 2.820
2021 19.193 3.488
2022 11.185 3.978
2023 12.757 5.841

 

Budgetverdeling over thema's

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Budgetverdeling over verscheidene thema's

Uitgeschreven tekst

 

Jaarcijfers 2023 - Budgetverdeling over thema's
Thema
(Hoofdstuk Milieulijst 2023)
Aanvragen
(aantal)
Gemeld
investeringsbedrag
(miljoen euro)
Grondstoffen- en watergebruik 359 278,7
Voedselvoorziening en landbouwproductie 2.410 454,9
Mobiliteit 9.095 1.286
Klimaat en lucht 226 342,2
Ruimtegebruik 155 25,2
Gebouwde omgeving 512 3.454
Totaal (alle hoofdstukken Milieulijst 2023) 12.757 5.841

 

Circulaire economie

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Beleidsthema Circulaire economie

Uitgeschreven tekst

  • Er zijn 2.345 aanvragen ingediend voor bedrijfsmiddelen die bijdragen aan een circulaire economie. Dit is een stijging van 30% ten opzichte van 2022. Daarnaast is dit aantal 18% van het totaal aantal ingediende aanvragen (12.757).
  • Er is een investeringsbedrag gemeld van € 1.558 miljoen voor bedrijfsmiddelen die bijdragen aan een circulaire economie. Dit is een stijging van 36% ten opzichte van 2022. Daarnaast is dit bedrag 27% van het totaal gemelde investeringsbedrag (€ 5.841 miljoen).
  • Het berekend netto fiscaal voordeel dat naar investeringen die bijdragen aan een circulaire economie gaat is € 94,5 miljoen. Dit is een stijging van 34% ten opzichte van 2022. Daarnaast is dit 29% van het totaal berekend fiscaal voordeel (€ 329,1 miljoen) van alle gemelde investeringen voor 2023.


 

Jaarcijfers 2023 - Beleidsthema circulaire economie

Omschrijving Milieulijst 2023
Meldingen
(aantal)
Gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
Circulaire woning 87 689,5
Apparatuur voor de chemische verwerking
van afvalstoffen
11 54,7
Duurzaam gerenoveerd of zeer duurzaam nieuw
utiliteitsgebouw volgens GPR Gebouw
103 85,1
Zeer duurzaam gerenoveerd of verdergaand
zeer duurzaam nieuw utiliteitsgebouw volgens
GPR Gebouw
65 70,9
Circulair utiliteitsgebouw 15 114,0
Overig 2.064 543,8
Totaal 2.345 1.558

 

Investeringsbedragen in de circulaire economie
 (2014 - 2023) 
Milieulijst
(jaar)
Gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
2014 117
2015 109
2016 174
2017 303
2018 435
2019 355
2020 378
2021 1.085
2022 1.142
2023 1.558

 

Grondstoffen- en waterverbruik

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Grondstoffen- en watergebruik

Uitgeschreven tekst

  • Er zijn in totaal 359 aanvragen ingediend. Dit is een daling van 7% ten opzichte van de Milieulijst 2022.
  • Er is een totaal investeringsbedrag gemeld van € 278,7 miljoen. Dit is een daling van 53% ten opzichte van 2022. 
  • Het berekend netto fiscaal voordeel is € 21,9 miljoen. Dit is een daling van 34% ten opzichte van 2022.

 

Jaarcijfers 2023 - thema Grondstoffen- en watergebruik 
Omschrijving Milieulijst 2023 Meldingen
(aantal)
Gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
Apparatuur voor de chemische verwerking van afvalstoffen 11 54,7
Grondstofbesparende productieapparatuur     45 62,2
Productieapparatuur voor grondstoffen of producten op basis van biomassa 19 43,2
Recyclingapparatuur 21 25,3
Nieuwe en innovatieve recyclingapparatuur 25 20,5
Overig 238 72,7
Totaal 359 278,7

Voedselvoorziening en landbouwproductie

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Voedselvoorziening en landbouwproductie

Uitgeschreven tekst

  • Er zijn in totaal 2.410 aanvragen ingediend. Dit is een stijging van 8% ten opzichte van de Milieulijst 2022.
  • Er is een totaal investeringsbedrag gemeld van € 454,9 miljoen. Dit is een daling van 12% ten opzichte van 2022. 
  • Het berekend netto fiscaal voordeel is € 31,8 miljoen. Dit is een daling van 13% ten opzichte van 2022.

 

Jaarcijfers 2023 - thema Voedselvoorziening en landbouwproductie
Omschrijving Milieulijst 2023 Meldingen
(aantal)
Gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
Groen Label Kas 149 132,2
Productiesysteem voor algen, kroos of (zee)wieren 29 46,3
Spuitmachine voor plaatsspecifieke toediening met doponafhankelijke aansturing 211 51,5
Volautomatische optische sorteerinstallatie voor aardappelen, uien of wortelen 103 27,0
Duurzame pluimveestal met bronmaatregel voor het verminderen van 
 ammoniakemissie (aanpassen bestaande situatie)
41 14,8
Overig     1.877 183,0
Totaal 2.410 454,9

Mobiliteit

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Mobiliteit

Uitgeschreven tekst

  • Er zijn in totaal 9.095 aanvragen ingediend. Dit is een stijging van 17% ten opzichte van de Milieulijst 2022.
  • Er is een totaal investeringsbedrag gemeld van € 1.286 miljoen. Dit is een stijging van 35% ten opzichte van 2022.
  • Het berekend netto fiscaal voordeel is € 79,6 miljoen. Dit is een stijging van 53% ten opzichte van 2022.

 

Jaarcijfers 2023 - thema Mobiliteit
Omschrijving Milieulijst 2023 Meldingen
(aantal)
Gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
Elektrisch aangedreven bestelauto 3.565 313,3
Elektrisch of waterstof aangedreven vrachtwage 451 212,7
Elektrisch aangedreven bus 98 214,2
Elektrisch aangedreven mobiel werktuig 765 180,6
Elektrisch aangedreven taxi met 9 zitplaatsen of voor rolstoelvervoer 191 57,1
Overig     4.025 307,9
Totaal 9.095 1.286

Klimaat en lucht

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Klimaat en lucht

Uitgeschreven tekst

  • Er zijn in totaal 226 aanvragen ingediend. Dit is een daling van 9% ten opzichte van de Milieulijst 2022.
  • Er is een totaal investeringsbedrag gemeld van € 342,2 miljoen. Dit is een stijging van 54% ten opzichte van 2022. 
  • Het berekend netto fiscaal voordeel is € 24,5 miljoen. Dit is een stijging van 97% ten opzichte van 2022.

 

Jaarcijfers 2023 - thema Klimaat en lucht
Omschrijving Milieulijst 2023 Meldingen
(aantal) 
Gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
Apparatuur voor elektrificatie van processen in de chemische industrie 6 143,3
Vacuüm middenspanningsschakelsysteem 49 97, 8
Apparatuur voor natte NOx-verwijdering     6 48,9
(Biologische) ontzwavelingsinstallatie 5 21,4
Stofafscheider 45 8,1
Overig 115 22,7
Totaal 226 342,2

Ruimtegebruik

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023 - Ruimtegebruik

Uitgeschreven tekst

  • Er zijn in totaal 155 aanvragen ingediend. Dit is een stijging van 45% ten opzichte van de Milieulijst 2022.
  • Er is een totaal investeringsbedrag gemeld van € 25,2 miljoen. Dit is een stijging van 44% ten opzichte van 2022.
  • Het berekend netto fiscaal voordeel is € 1,8 miljoen. Dit is een stijging van 13% ten opzichte van 2022.

 

Jaarcijfers 2023 - thema Ruimtegebruik
Omschrijving Milieulijst 2023 Meldingen
(aantal)
Gemeld investeringsbedrag
(miloen euro)
Groendak 49 4,7
Retentiedak met dynamische afvoer in de bebouwde kom 2 3,6
Infiltratiesysteem of wadi (aanpassen bestaande situatie) 22 3,2
Natuurvriendelijke voorzieningen in de bebouwde kom 14 1,9
Groene gevel of muur 15 1,5
Overig 53 10,2
Totaal 155 25,2

Gebouwde omgeving

MIA\Vamil Jaarcijfers 2023: thema Gebouwde omgeving

Uitgeschreven tekst

  • Er zijn in totaal 512 aanvragen ingediend. Dit is een stijging van 21% ten opzichte van de Milieulijst 2022.
  • Er is een totaal investeringsbedrag gemeld van € 3.454 miljoen. Dit is een stijging van 107% ten opzichte van 2022.
  • Het berekend netto fiscaal voordeel is € 169,5 miljoen. Dit is een stijging van 81% ten opzichte van 2022.
     
Jaarcijfers 2023: thema gebouwde omgeving
Omschrijving Milieulijst 2023 Meldingen
(aantal)
Gemeld investeringsbedrag
(miljoen euro)
Circulaire woning 87 689,4
Duurzaam gerenoveerd of zeer duurzaam nieuw utiliteitsgebouw volgens BREEAM-NL 57 961,6
Duurzaam gerenoveerd of zeer duurzaam nieuw utiliteitsgebouw volgens GPR Gebouw 103 577,8
Zeer duurzaam gerenoveerd of verdergaand zeer duurzaam nieuw utiliteitsgebouw volgens GPR Gebouw 65 481,8
Zeer duurzaam gerenoveerd of verdergaand zeer duurzaam nieuw utiliteitsgebouw volgens BREEAM-NL 36 601,5
Overig 164 142,1
Totaal 512 3.454

 

Toelichting en jaarcijfers per code

Interpretatie en berekeningswijze van de Jaarcijfers

  • Als we spreken over 'meldingen' en 'gemelde investeringsbedragen' over 2023, gaat het om investeringen die zijn gedaan in de periode 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023. De meldingen zijn gedaan in de periode 1 januari 2023 tot en met 31 maart 2024.
     
  • Het aantal meldingen/aanvragen hoeft niet gelijk te zijn aan het aantal bedrijfsmiddelen. Ondernemers mogen per melding meerdere bedrijfsmiddelen tegelijk melden, als deze onder dezelfde bedrijfsmiddelcode vallen. Ook mogen ondernemers één bedrijfsmiddel opsplitsen over meerdere meldingen. Daarom is het aantal ondernemers/intermediairs dat een aanvraag deed, ook een stuk lager dan het totaal aantal aanvragen. Voorbeelden:
    • één melding van een elektrisch aangedreven voertuig kan om 10 voertuigen gaan; 
    • 10 verschillende meldingen voor één duurzaam gebouw.
       
  • Incorrecte meldingen (te laat, dubbel of op eigen initiatief ingetrokken door de ondernemer) zijn niet meegenomen in het aantal meldingen, de gemelde investeringsbedragen en het berekend netto fiscaal voordeel.
     
  • Het 'netto fiscaal voordeel' is een schatting van het uiteindelijke bedrag dat door de staat aan belastingvoordeel wordt gegeven. En hoeveel er dus van het beschikbare MIA\Vamil-budget is uitgeput. Het berekend netto fiscaal voordeel is tot stand gekomen door:
    • voor MIA te rekenen met een gemiddeld marginaal belastingtarief van 25%;
    • voor Vamil te rekenen met een geschat gemiddeld voordeel* van 3% van het gemelde investeringsbedrag;
    • een correctiepercentage** aan te houden van 38% voor de Vamil en 39% voor de MIA.

      * Er is een aantal factoren van invloed op het fiscaal voordeel dat met de Vamil kan worden behaald: de winst die de ondernemer de komende jaren maakt, het belastingtarief, de rentestand en de afschrijvingstermijn. Daarom is van een geschat gemiddeld voordeel uitgegaan.

      ** We hanteren een correctiepercentage omdat gemelde investeringsbedragen op advies van ons of op initiatief van de Belastingdienst gecorrigeerd of afgewezen worden. Daarnaast wordt 5% van de toegekende MIA\Vamil-bedragen door ondernemers niet in hun belastingaangifte verrekend (bron: Belastingdienst). Dit percentage is hierin ook meegenomen.
       
  • Er is geen onderscheid gemaakt tussen de MIA en de Vamil bij het gemelde investeringsbedrag en het berekend netto fiscaal voordeel per code. We kozen voor een totaalbeeld, omdat anders het overzicht verloren gaat. En er geen aansluiting meer is op het berekend netto fiscaal voordeel per milieubeleidsthema.
     
  • Bij het thema circulaire economie (CE) is uitgegaan van een lijst aan CE-bedrijfsmiddelen die ook voor de PBL-rapportage 'Monitoring voortgang circulaire economie' gebruikt wordt. In deze context staat CE voor het bijdragen aan het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen (en water). Deze bedrijfsmiddelen zijn in meerdere hoofdstukken van de Milieulijst terug te vinden (met name in hoofdstuk 1, 2 en 6).

    Bij duurzame gebouwen (GPR en BREEAM) is voor het bepalen van het gemelde investeringsbedrag CE en het netto fiscaal voordeel CE, uitgegaan van een berekend percentage CE-aandeel. Dit omdat CE een onderdeel is van deze bedrijfsmiddelen.
     
  • De 'top 5-codes' in de cirkeldiagrammen zijn tot stand gekomen op basis van een sortering (hoog naar laag) van het berekend netto fiscaal voordeel. Onder 'overig' vallen alle andere codes uit het thema. Bij de jaarcijfers is soms sprake van afrondingsverschillen. Hierdoor kunnen de totalen iets afwijken.
     
  • In de downloadtabel (xlsx) Jaarcijfers per code Milieulijst 2023 betekent een code met de status 'gewijzigd' dat deze code inhoudelijk aangepast is, vergeleken met het jaar ervoor. Of dat de tariefletter is veranderd. Hierdoor zijn de voordeelpercentages gewijzigd.

Voorbeelden uit de praktijk

""We maken eiwitpoeder met behulp van een schimmel" "
Jan Hendrik van Gilst (The Protein Brewery)

Meer weten?

MIA\Vamil

In opdracht van:
  • Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
In samenwerking met:
  • Ministerie van Financiën
Heeft deze informatie u geholpen?