Aanlanding windenergie op zee (VAWOZ) in Zuid-Holland
Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) deed in meerdere regio’s onderzoek naar kabels en leidingen om windenergie van windparken op zee aan land te brengen (aanlandingen). Op deze pagina leest u wat dit voor de regio Zuid-Holland betekent. En hoe u kunt reageren op het ontwerpprogramma met de mogelijke routes en aansluitlocaties.
Hoe werkt de aanlanding van windenergie op zee?
Wilt u weten hoe de opgewekte elektriciteit van de windparken op zee naar het elektriciteitsnet en waterstofnetwerk op land gaat? Lees dan de pagina Aanlanding windenergie: van zee naar land.
Bekijk in 2 minuten wat Programma VAWOZ doet
Windenergie op zee is heel belangrijk voor de overstap naar duurzame energie.
Samen met andere duurzame energiebronnen kan ons land in de toekomst zo zelf voldoende energie opwekken. Dat maakt ons minder afhankelijk van andere landen.
Om de windenergie aan land te brengen, zijn verbindingen nodig. Denk aan kabels, leidingen en stations.
Die verbinden de windparken op zee met het energiesysteem op land.
Het aansluiten van kabels en leidingen op het elektriciteitsnet en het waterstofnetwerk noemen we ‘aanlanden’
In Programma VAWOZ onderzoekt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat mogelijke routes en aansluitlocaties van stroomkabels en waterstofleidingen. Ook brengt het programma kansrijke locaties voor grootschalige elektrolyse in beeld, waarbij windenergie wordt omgezet in waterstof.
Hoewel de ontwikkeling van waterstofproductie op zee voorlopig met vijf jaar is gepauzeerd…
…zijn de mogelijke waterstofverbindingen al verkend voor latere uitwerking.
Het programma heeft onderzocht voor de regio’s Noord-Holland…
…Zuid-Holland,
…Zeeland,
…Noord-Brabant,
…en Noord-Nederland, welke locaties en routes het meest kansrijk zijn als aanlanding
We besteden in het programma veel aandacht aan onderzoeken naar gevolgen voor de omgeving, natuur, economie en het energiesysteem.
Vervolgens geeft de minister van Klimaat en Groene Groei aan welke routes en locaties het meest kansrijk zijn.
Ze neemt daarin de onderzoeksresultaten, maar ook verschillende adviezen van bijvoorbeeld de betrokken regio's mee.
Het ontwerpprogramma wordt in het 2e kwartaal van 2026 ter inzage gelegd zodat iedereen kan reageren.
Als het programma eenmaal vaststaat, eind 2026, dan worden de eerste verbindingen en aanlandlocaties verder onderzocht.
Daarna worden vergunningen aangevraagd en…
…kan de aanleg beginnen.
Meer weten? Kijk op rvo.nl/programma-vawoz. Vragen? Mail ons gerust via vawoz@minezk.nl.
Wat onderzochten wij in Zuid-Holland?
Programma VAWOZ onderzocht in Zuid-Holland hoe we de opgewekte elektriciteit van windparken op zee kunnen aansluiten op het elektriciteitsnet en waterstofnet op land.

Locaties om windenergie aan te sluiten op het elektriciteitsnet
Voor de aansluiting op het elektriciteitsnet keken we naar 4 hoogspanningsstations:
- de bestaande stations Bleiswijk, Wateringen en Simonshaven
- het nieuw te bouwen station in Europoort
Om de stroom van zee aan te sluiten op deze hoogspanningsstations is een ondergrondse route met kabels en leidingen nodig. We onderzochten waar die het beste kunnen komen. Voor de aanlandlocaties keken we naar:
- Noordwijk
- Wassenaar
- Kijkduin
- Hoek van Holland
- Haringvlietmonding
Locaties om waterstof van zee naar land te brengen
Ook onderzochten we alvast de aanlanding van waterstof, die we in de toekomst mogelijk op zee gaan produceren met windenergie. Waterstof ontstaat door water met hulp van elektriciteit te splitsen in water en zuurstof. Het gaat dan om (duurzame) waterstof die op de Maasvlakte aan land moet komen.
Meedenken in uw regio
We hebben overlegd met provincies, waterschappen, gemeenten, omwonenden, (haven)bedrijven, organisaties en natuurgroepen. We bespraken mogelijke routes (van kabels en leidingen) en aansluitlocaties. Uw mening is belangrijk voor onze beslissingen.
U kon op deze manieren meedenken:
- Webinars
Dit zijn online bijeenkomsten over de onderzoeken. We vertelden over de inhoud, voortgang en stappen. Hier kon u ook vragen stellen. Tijdens de periode waarin u het ontwerpprogramma kunt bekijken, zijn er weer nieuwe webinars. - Informatiebijeenkomsten
Bijeenkomsten in uw buurt waar we officiële stappen bespraken. Bijvoorbeeld het onderzoeksplan (concept-NRD) en het ontwerpprogramma. Deze bijeenkomsten zijn voor omwonenden, grondeigenaren en andere geïnteresseerden. Ook hier kon u vragen stellen. Tijdens de periode dat u het ontwerpprogramma kunt bekijken, zijn er nieuwe informatiebijeenkomsten. - Werksessies en gesprekken met belangengroepen
We hebben gesprekken gevoerd met belangengroepen. Ook hebben we werksessies gehouden. Daarin bespraken we de planning en resultaten van het onderzoek. Samen keken we welke elementen uit het onderzoek extra aandacht nodig hebben. Deze belangengroepen zijn bijvoorbeeld de Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO), de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO), Natuur & Milieu, en dorps- en wijkraden. - Overleg met ambtenaren en bestuurders
Ambtenaren en bestuurders van gemeenten, de provincies en havenbedrijven doen mee aan het programma. Zij hebben een regioadvies opgesteld.
Hebben de plannen gevolgen voor u? En bent u nog niet betrokken bij de plannen? Neem dan contact op via: vawoz@minezk.nl.
Reageer op het ontwerpprogramma
In het 2e kwartaal van 2026 kunt u 6 weken uw mening geven over het ontwerpprogramma. U dient dan een zienswijze in. De precieze datum is nog niet bekend.
Bekijk het ontwerpprogramma en geef uw mening
In het 2e kwartaal van 2026 maakt de minister van Klimaat en Groene Groei het ontwerpprogramma bekend. Hierin staat welke locaties en routes we na dit programma gaan uitwerken voor het aan land brengen van windenergie op zee. U kunt het ontwerpprogramma dan bekijken en reageren op de VAWOZ-pagina. Dat heet terinzagelegging. U kunt dan 6 weken lang reageren. U doet dat door uw mening (zienswijze) in te dienen. Zodra de precieze datum bekend is, vind u die op de VAWOZ-pagina.
U krijgt een antwoord op uw reactie. Dit antwoord vindt u later terug in de Nota van Antwoord op de VAWOZ-pagina.
Volg het webinar
Tijdens de terinzagelegging geven we een online bijeenkomst om u te informeren over het ontwerpprogramma. Zodra de datum bekend is, vindt u die op de VAWOZ-pagina. U kunt zich dan ook aanmelden. Heeft u vragen tijdens het webinar? Mail dan uw vragen naar vawoz@minezk.nl. Of stel uw vragen tijdens een informatiebijeenkomst in uw regio.
Bezoek onze informatiebijeenkomsten
Rond de terinzagelegging houden we informatiebijeenkomsten in de regio. Daar kunt u vragen stellen. Zodra er data bekend zijn, vindt u die op deze pagina. U hoeft zich niet aan te melden. Wij informeren u ook via verschillende media over de bijeenkomsten. Bijvoorbeeld via huis-aan-huisbladen en via de VAWOZ-nieuwsbrief van uw regio.
Wilt u op de hoogte blijven? Meld u aan voor de nieuwsbrief van uw regio.
Welke andere projecten lopen er in Zuid-Holland?
In Zuid-Holland zijn er verschillende ontwikkelingen die met het Programma VAWOZ te maken hebben:
- Mogelijke routes voor het project Net op zee Nederwiek 3 richting Geertruidenberg lopen ook door Zuid-Holland.
- Ditzelfde geldt voor de Delta Rhine Corridor. Dit project legt meer ondergrondse buisleidingen aan.
- De Maasvlakte is daarnaast een zoekgebied voor een mogelijke locatie voor kernenergie.
Meer weten?
Neem contact op met Bureau Energie Projecten via: 088 042 47 47 of bureauenergieprojecten@minezk.nl.
- Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

