Varkensrechten
Laatst gecontroleerd op: 6 maart 2026
Houdt u varkens? Dan heeft u vaak productierechten voor varkens nodig (varkensrechten). Daarmee kunt u een maximaal aantal dieren houden. Heeft u te weinig rechten of houdt u juist over? U kunt ook handelen met varkensrechten. Overdracht van de rechten meldt u bij ons.
Wat zijn productierechten
Een productierecht geeft u de mogelijkheid om varkens, kippen en/of kalkoenen (pluimvee) en/of melkvee (runderen) te houden. Dit zijn varkensrechten voor varkens, pluimveerechten voor kippen en kalkoenen en fosfaatrechten voor melkvee.
Hoeveel varkensrechten nodig
Wilt u weten hoeveel rechten u nodig heeft voor uw varkens? Dan rekent u uw aantal varkens om naar varkens-eenheden (VE). Voor elke VE heeft u een varkensrecht nodig. U mag op uw bedrijf, in een kalenderjaar gemiddeld niet meer varkens houden dan volgens uw varkensrechten is toegestaan.
Heeft u geen bedrijf (meer) en houdt u varkens als hobby? Dan heeft u hiervoor geen varkensrechten nodig. Er is wel een maximum aantal varkens dat u mag houden. U mag in een kalenderjaar niet meer hobbyvarkens tegelijk houden dan overeenkomt met 3 VE.
Met tabel 10 rekent u uw aantal dieren om naar VE. Deze staat hieronder. Het gemiddeld aantal dieren dat u in een jaar heeft, vermenigvuldigt u met de omrekenfactor van de diercategorie.
Lees meer over varkensrechten en hobbymatig dieren houden op Particulieren met mest en grond.
Handel met varkensrechten
U berekent elk kalenderjaar of u genoeg varkensrechten heeft. Heeft u rechten te weinig en extra nodig, of heeft u ze juist over? Of heeft u te maken met een bedrijfsoverdracht of splitsing? Dan kunt u rechten overdragen of overnemen. Dit meldt u bij ons.
Als u varkensrechten overdraagt, zijn er voorwaarden waar u aan moet voldoen:
- U bent landbouwer en draagt over aan een landbouwer
- De ontvanger betaalt bij losse overdrachten € 100 administratiekosten aan ons voor de overdracht.
- U meldt de overdracht aan ons in het kalenderjaar waarin u de rechten nodig of over heeft.
- U houdt zich aan de regels voor concentratiegebieden.
Bij overdracht van varkensrechten romen we geen rechten af.
Regels voor concentratiegebieden
Er zijn 2 regio’s met veel veehouderijen. Dit zijn concentratiegebied Zuid en concentratiegebied Oost. We willen voorkomen dat er meer dieren in deze regio worden gehouden, omdat de mestproductie in deze regio’s dan ook verder toeneemt. Als u rechten wilt overdragen, dan zijn er regels. U mag alleen productierechten overdragen:
- binnen concentratiegebied Zuid;
- binnen concentratiegebied Oost;
- van concentratiegebied Zuid of Oost naar een gebied hierbuiten;
- buiten concentratiegebieden Zuid en Oost.
In welk gebied ligt uw bedrijf
Wilt u weten of uw bedrijf in een concentratiegebied ligt? Kijk dan in het Overzicht gemeenten per concentratiegebied. Het staat ook in uw Overzicht geregistreerde varkensrechten of pluimveerechten in Mijn dossier.
Leasen
U kunt met een andere landbouwer afspreken dat u de varkensrechten tijdelijk uit gebruik geeft. Dit noemen we lease. Gaan de rechten met lease heen en terug binnen hetzelfde kalenderjaar? Dan heet dit kortdurende lease. U kunt dit in één keer doorgeven in het formulier. De ontvanger betaalt dan één keer de € 100 administratiekosten.
Wanneer en hoe overdracht losse varkensrechten melden
Melden doet u in het kalenderjaar waarin u de rechten nodig of over heeft. Dit doet u op Mijn RVO. Draagt u de rechten over? Dan vult u het formulier Overdracht varkensrechten in. Bent u de ontvanger? Dan ondertekent u het concept van de overdracht. U kunt in het formulier voor deze optie kiezen.
Logt u in met eHerkenning? U heeft betrouwbaarheidsniveau 2+ nodig met machtiging RVO diensten op niveau eH2+. Logt u in met DigiD? Dit kan met een sms-code of de DigiD-app.
Na uw melding
Na het versturen ziet u direct een ontvangstbevestiging in het scherm. Dit is een bevestiging dat wij uw formulier hebben ontvangen.
Bent u de ontvanger? U kunt de administratiekosten direct in het formulier betalen met iDEAL | Wero. Of u kiest voor een betaalverzoek. Dit krijgt u dan binnen 14 dagen. Als wij de betaling hebben ontvangen, verwerken wij de overdracht binnen 8 weken. Keuren wij deze goed? Dan krijgen de ontvanger en de overdrager een Overzicht geregistreerde varkensrechten of pluimveerechten. Dit kunt u zelf bewaren, maar staat ook in Mijn dossier onder Documenten.
Hypotheekhouder
Zit er een blokkaderecht op de varkensrechten? En draagt u over aan iemand anders? Dan moet de hypotheekhouder meetekenen voor het overdragen van de rechten. Dat kan met het formulier Blokkaderecht akkoord hypotheekhouder. De hypotheekhouder registreert zich hiervoor eerst bij ons met het formulier Melding hypotheekhouder.
Bedrijfsoverdracht melden
Draagt u een heel bedrijf of een deel ervan over? Of neemt u zelf een bedrijf of een deel daarvan over? Een bedrijfsoverdracht meldt u standaard binnen 30 dagen na de overdracht bij ons. In de wet staan 4 situaties die wij in ieder geval zien als bedrijfsoverdracht. U vindt deze in de wegwijzer hieronder.
Soorten bedrijfsoverdracht
Gaat het in uw situatie om een bedrijfsoverdracht? Dan meldt u dit bij ons. U vult bij elke bedrijfsoverdracht met varkensrechten het formulier Kennisgeving bedrijfsoverdracht met productierechten in.
Soms vult u ook het formulier Melding overdracht of beëindiging agrarisch bedrijf in. Hieronder leest u per situatie wat u moet doen.
U draagt het hele bedrijf over of de rechtsvorm van het bedrijf verandert
U draagt het hele bedrijf over of de rechtsvorm van het bedrijf verandert
Draagt u het hele bedrijf over aan een andere partij? Of wijzigt de rechtsvorm van uw bedrijf? Dan noemen wij dat een bedrijfsoverdracht.
Worden bedrijf A en bedrijf B samengevoegd onder het KVK-nummer van bedrijf A? Dan is dit ook een hele bedrijfsoverdracht.
U vult het formulier Kennisgeving bedrijfsoverdracht met productierechten en het formulier Melding overdracht of beëindiging agrarisch bedrijf in.
Uw bedrijf wordt samengevoegd tot een nieuw bedrijf
Uw bedrijf wordt samengevoegd tot een nieuw bedrijf
Bij een samenvoeging gaan 2 of meer aparte bedrijven op in een nieuw bedrijf. Worden bedrijf A en bedrijf B samengevoegd tot bedrijf C? Hiervoor vult u 2 keer het formulier Melding overdracht of beëindiging agrarisch bedrijf in. Eén voor de overdracht van bedrijf A naar bedrijf C. En één voor de overdracht van bedrijf B naar bedrijf C.
U vult ook het formulier Kennisgeving bedrijfsoverdracht met productierechten in.
Uw bedrijf stopt en gaat verder als 2 of meer bedrijven
Uw bedrijf stopt en gaat verder als 2 of meer bedrijven
Stopt u uw bedrijf en gaat het verder als 2 of meer aparte bedrijven? Dan noemen we dit een splitsing. U meldt een bedrijfsoverdracht voor elk nieuwe bedrijf. Doe dit samen met de overnemende partijen.
Blijft uw bedrijf actief en draagt u een deel over? Dit noemen we een afsplitsing.
U vult het formulier Kennisgeving bedrijfsoverdracht met productierechten én het formulier Melding overdracht of beëindiging agrarisch bedrijf in.
De (in)directe overwegende zeggenschap verandert
De (in)directe overwegende zeggenschap verandert
Gaat het bij u om een wijziging in de directe of indirecte overwegende zeggenschap in een rechtspersoon die (een deel van) het bedrijf voert?
Hierbij gaat het vaak om wijzigingen in aandeelhouders en het bestuur van een rechtspersoon. Ook als de rechtspersoon die het bedrijf voert gelijk blijft, kan de zeggenschap binnen het bedrijf wel duidelijk veranderen. Bijvoorbeeld doordat de aandelen anders worden verdeeld. Of doordat vennoten (meer) bestuurlijke taken en zeggenschap over de bedrijfsvoering krijgen. De rechtspersoon blijft onveranderd en ook de KVK-registratie verandert niet.
U vult alleen het formulier Kennisgeving bedrijfsoverdracht met productierechten in.
Er treden maten of vennoten toe of uit
Er treden maten of vennoten toe of uit
Treden er maten of vennoten toe tot het bedrijf? Of vertrekken ze? Dan worden altijd de bedrijfsakte of andere overeenkomsten herzien. Daarin staan de rechten en plichten van alle vennoten/maten.
Hierdoor kan een andere landbouwer de bedrijfsvoerder worden. Daarom zien we dit ook als bedrijfsoverdracht.
U vult alleen het formulier Kennisgeving bedrijfsoverdracht met productierechten in.
Inloggen bij Mijn RVO doet u op dezelfde manier als bij losse overdrachten.
Bedrijfsoverdracht direct melden
Andere meldingen
Er zijn nog meer situaties waarin u een melding bij ons doet. Daarover leest u hieronder meer.
Overdracht laten vervallen
Overdracht laten vervallen
Wilt u de overdracht toch niet door laten gaan? U kunt deze intrekken als de andere partij (de ontvanger) het formulier nog niet ondertekend heeft. In het formulier Overdracht varkensrechten kunt u deze optie kiezen.
Uw overdracht direct laten vervallen
Wel ondertekend nog niet verwerkt
Heeft de ontvanger de overdracht al wel ondertekend, maar hebben wij de overdracht nog niet verwerkt? Dan kunt u de overdracht nog intrekken met het pdf-formulier Intrekken overdracht productierechten.
Uw overdracht is al verwerkt
Als wij de overdracht al verwerkt hebben, kunt u binnen 6 weken bezwaar maken tegen het Overzicht geregistreerde varkensrechten of pluimveerechten dat wij u sturen. Daarin staat hoe u dit doet.
Productierechten laten vervallen
Productierechten laten vervallen
Wilt u (een deel van) uw varkensrechten laten vervallen? Dan kunt u dit melden. Zorg er wel voor dat u genoeg rechten overhoudt voor de dieren die u dat jaar houdt.
Hoe melden
U kunt uw varkensrechten laten vervallen met het formulier Vervallen van productierechten. U geeft hierin aan of u alle rechten wilt laten vervallen, of een deel. En hoeveel rechten u nog wilt gebruiken.
Na uw melding
Nadat wij uw formulier hebben beoordeeld, krijgt u van ons een Overzicht geregistreerde varkensrechten of pluimveerechten. Hierop staat een actueel overzicht van uw varkensrechten. Als u uw rechten laat vervallen, kunt u dit niet meer terugdraaien. U kunt ze ook niet meer overdragen.
Veelgestelde vragen
Wilt u meer weten? Wij hebben voor u de veelgestelde vragen over varkensrechten verzameld.
Waarom moet ik mijn aantal dieren omrekenen naar eenheden?
Waarom moet ik mijn aantal dieren omrekenen naar eenheden?
Omdat niet alle dieren evenveel mest produceren.
Het gemiddelde gewicht van mijn dieren is anders dan de norm voor de diercategorie in tabel 10. Mag ik voor mijn dieren een andere categorie kiezen?
Het gemiddelde gewicht van mijn dieren is anders dan de norm voor de diercategorie in tabel 10. Mag ik voor mijn dieren een andere categorie kiezen?
Nee. Ook als het gemiddelde gewicht van uw dieren afwijkt, kiest u voor de diercategorie die bij uw dieren past. U gebruikt daarvoor tabel 10 Varkens en pluimvee omrekenen naar eenheden.
Voorbeeld:
Een vermeerderingsbedrijf met dwergouderdieren van vleesrassen gaat altijd uit van diercategorie 311 ouderdieren van vleesrassen. Ook als het gewicht van deze dieren lager is dan het gemiddelde gewicht van de dieren in deze diercategorie.
Bekijk de tabel op onze pagina Tabellen mest.
Ik wil berekenen hoeveel pluimvee- of varkensrechten ik nodig heb. Voor mijn dieren staat geen diercategorie in tabel 10. Welke categorie moet ik nu kiezen?
Ik wil berekenen hoeveel pluimvee- of varkensrechten ik nodig heb. Voor mijn dieren staat geen diercategorie in tabel 10. Welke categorie moet ik nu kiezen?
Vallen uw dieren niet onder een van de diercategorieën van tabel 10 Varkens en pluimvee omrekenen naar eenheden? Dan gebruikt u de categorie die het best past. Bij een controle legt u uw keuze uit. En kunt u laten zien waarom dit de juiste diercategorie is.
Bekijk de tabel op onze pagina Tabellen mest.
Heb ik als particulier ook varkensrechten nodig?
Heb ik als particulier ook varkensrechten nodig?
Nee, u heeft als particulier geen rechten nodig. Maar er is wel een maximum aan het aantal dieren dat u mag houden. U mag namelijk niet meer dan 250 pluimvee-eenheden of meer dan 3 varkenseenheden houden.
Ik wil een stal (huisvesting) toevoegen aan mijn bedrijf/relatienummer. Kan dat?
Ik wil een stal (huisvesting) toevoegen aan mijn bedrijf/relatienummer. Kan dat?
Ja, dat kan. Hoe u dit doet, hangt af van de situatie.
Uw stal is in gebruik bij een ander landbouwbedrijf
U meldt de overname van de stal met een formulier Melding Overdracht. Neemt u een deel van het bedrijf over met een hoeveelheid productierechten? Dan gebruikt u ook het formulier Kennisgeving bedrijfsoverdracht met productierechten.
U neemt een nieuwe stal in gebruik (bijvoorbeeld door nieuwbouw)
Deze stal registreert u door ons een brief te sturen. In deze brief vermeldt u:
- de datum waarop u de stal gaat gebruiken;
- welke stal u gebruikt;
- dat u de hele stal gebruikt.
U stuurt de brief naar:
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Antwoordnummer 3060
8000 WB Zwolle
Ik ga mijn bedrijf overdragen. Kan ik varkensrechten achterhouden?
Ik ga mijn bedrijf overdragen. Kan ik varkensrechten achterhouden?
Bij de overdracht gaan alle productierechten normaal gesproken over naar het nieuwe bedrijf. Behalve als beide partijen duidelijk aangeven dat dat niet de bedoeling is. Als u de bedrijfsoverdracht bij ons meldt, geeft u dat duidelijk aan in het formulier Melding overdracht.
Blijft het productierecht achter bij het oude relatienummer? Dat kan als het volgens de Meststoffenwet een actief bedrijf is waarop landbouwactiviteiten worden uitgevoerd. Een locatie (stal en/of perceel) is daarbij niet nodig. Het mag bijvoorbeeld ook een rundveebedrijf zijn. Ook een landbouwer die wat scharrelvarkens houdt, kan varkensrechten verhandelen.
Kan ik de rechten fiscaal afschrijven?
Kan ik de rechten fiscaal afschrijven?
Ja, u kunt de rechten afschrijven.
In 2017 schreef de minister een brief. Daarin werd verwacht dat de rechten voor fosfaat, varkens en pluimvee stoppen op 1 januari 2028.
U mag daarom deze rechten afschrijven voor de belasting. Heeft u vragen hierover? Bel dan de Belastingdienst.
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Uitgelicht
Bekijk de regelingen per sector
Uw bedrijf verduurzamen
Periode per soort mest en grond
Wanneer mest uitrijden?
Met onze nieuwsbrief en mailings
Blijf op de hoogte