DUMAVA: Veelgestelde vragen
Laatst gecontroleerd op: 21 april 2026
Op deze pagina vindt u veelgestelde vragen en antwoorden over de Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA).
Vragen over aanvragers DUMAVA
Kan ik als huurder ook subsidie krijgen via DUMAVA?
Kan ik als huurder ook subsidie krijgen via DUMAVA?
Nee, alleen eigenaren van maatschappelijk vastgoed kunnen DUMAVA aanvragen.
U bent eigenaar als u recht heeft van (economisch) eigendom, opstal of erfpacht van het pand. In het Kadaster en het Basisregistratie Adressen en Gebouwen register (BAG) staat wie eigenaar is van het gebouw.
Hoe vraag ik DUMAVA aan namens de eigenaar?
Hoe vraag ik DUMAVA aan namens de eigenaar?
Bent u niet de eigenaar van het gebouw, maar vraagt u aan namens de eigenaar? Zorg dan dat u gemachtigd bent als intermediair. Hiervoor vraagt u een aparte machtiging aan via Mijn RVO.
Hoe vraag ik DUMAVA aan voor meerdere gebouwen die mijn organisatie bezit?
Hoe vraag ik DUMAVA aan voor meerdere gebouwen die mijn organisatie bezit?
U kunt DUMAVA aanvragen per adres of per kadastrale aanduiding. U kunt dus als organisatie meerdere aanvragen indienen.
Ik wil de contactpersoon voor het project wijzigen. Hoe doe ik dat?
Ik wil de contactpersoon voor het project wijzigen. Hoe doe ik dat?
Dit meldt u altijd via dumava@rvo.nl, zodat wij dit ook in onze systemen kunnen aanpassen. Vermeld hierbij ook altijd naam, telefoonnummer en email-adres van de huidige en toekomstige contactpersoon.
Wijzigt het KVK-nummer? Dan moet u dit ook bij ons melden.
Vragen over verduurzamingsadvies
Moet mijn verduurzamingsadvies zijn opgesteld door een gecertificeerd bureau?
Moet mijn verduurzamingsadvies zijn opgesteld door een gecertificeerd bureau?
Om aan te vragen voor losse maatregelen heeft u een energie-advies nodig. Dit energie-advies hoeft niet opgesteld te zijn door een gecertificeerd bureau.
Vraagt u aan op basis van een Maatwerkadvies, dan moet dit Maatwerkadvies voldoen aan de BRL9500-MWA-U en opgesteld zijn door een gecertificeerd EP-U-maatwerkadviseur.
Kan ik mijn portefeuilleroutekaart gebruiken in plaats van een energie-advies of Maatwerkadvies?
Kan ik mijn portefeuilleroutekaart gebruiken in plaats van een energie-advies of Maatwerkadvies?
Een portefeuilleroutekaart geldt ook als energie- of maatwerkadvies als deze voldoet aan de voorwaarden uit bijlage 1 van de DUMAVA regeling of wordt aangevuld om aan deze voorwaarden te voldoen. Vraagt u subsidie aan voor een integraal project? Dan vult u de portefeuilleroutekaart aan met
1. een berekening van het energielabel van de huidige situatie en
2. een berekening van het energielabel van de eindsituatie.
Na het uitvoeren van de maatregelen laat u een definitief energielabel opstellen en registreren.
De directie moet de portefeuilleroutekaarten maken. Hoort uw gebouw bij de zorgsector, dan moet de portefeuilleroutekaart zijn opgesteld volgens de formats van het Expertisecentrum Verduurzaming. Vraagt u subsidie aan voor vastgoed in een andere sector dan de zorg? Dan moeten in de portefeuilleroutekaart ook de verduurzamingsplannen van nog minimaal 19 andere gebouwen van uw organisatie staan.
U krijgt geen subsidie voor het opstellen van de portefeuilleroutekaart.
Vragen over verduurzamingsmaatregelen
Een groot deel van mijn gebouw heeft geen energielabelplicht. Kunnen deze niet-labelplichtige ruimten wel worden meegenomen in de aanvraag voor DUMAVA-subsidie?
Een groot deel van mijn gebouw heeft geen energielabelplicht. Kunnen deze niet-labelplichtige ruimten wel worden meegenomen in de aanvraag voor DUMAVA-subsidie?
Er kan dan gekozen worden voor losse maatregelen. In plaats daarvan kan u ook subsidie aanvragen voor een integraal project in het deel van het gebouw dat labelplichtig is. Het Maatwerkadvies en de te nemen maatregelen hebben dan betrekking op dit deel van het gebouw.
Vragen over projectkosten
Moet ik bij de aanvraag offertes meesturen waarin de kosten van de maatregelen zijn opgenomen?
Moet ik bij de aanvraag offertes meesturen waarin de kosten van de maatregelen zijn opgenomen?
Het is niet verplicht om uw begroting te onderbouwen met offertes. Deze optionele onderbouwing kan wel de beoordeling van uw aanvraag versnellen en vragen voorkomen.
Zijn de aftoppingsbedragen inclusief of exclusief btw?
Zijn de aftoppingsbedragen inclusief of exclusief btw?
De aftoppingsbedragen zijn exclusief btw. Als uw organisatie niet btw-plichtig is, dan mag u de kosten inclusief btw indienen. De aftoppingsbedragen worden dan verhoogd met het percentage btw. Met uitzondering van het maximale bedrag van € 1,5 miljoen per aanvraag.
Kan ik de projectkosten die ik heb opgegeven later nog verhogen?
Kan ik de projectkosten die ik heb opgegeven later nog verhogen?
Nee, u kunt de projectkosten na het besluit over uw aanvraag niet meer verhogen als de kosten toch hoger zijn. Maak daarom vooraf een goede inschatting van de werkzaamheden en de kosten.
Vragen over monumenten
Is een Duurzaam Monumentenadvies nodig bij een DUMAVA-aanvraag voor een monument?
Is een Duurzaam Monumentenadvies nodig bij een DUMAVA-aanvraag voor een monument?
Bij een aanvraag voor een integraal verduurzamingssproject van een monument kan u in plaats van een Maatwerkadvies een DuMo-advies niveau 3 gebruiken. Voor losse maatregelen kan u een energieadvies of een DuMo-advies gebruiken.
Hoe kunnen monumenten in aanmerking komen voor een integraal project als er geen energielabel kan worden opgesteld?
Hoe kunnen monumenten in aanmerking komen voor een integraal project als er geen energielabel kan worden opgesteld?
Om een integraal project aan te vragen voor een monument gebruikt u code P.3 of P.4 op de DUMAVA Maatregelenlijst.
De gekozen maatregelen moeten samen leiden tot een verbetering van de energieprestatie van het monument. Het primaire energiegebruik moet minimaal 20% (P.3) of 60% (P.4) lager worden door het project. U laat dit zien met een berekening.
Vragen over vaststelling
Welke documenten heb ik nodig bij een aanvraag voor vaststelling?
Welke documenten heb ik nodig bij een aanvraag voor vaststelling?
Welke documenten u nodig heeft voor uw vaststellingsaanvraag is afhankelijk van het jaar waarin u DUMAVA aanvroeg. Op de pagina over het aanvraagproces leest u welke gegevens en documenten nodig zijn bij de vaststellingsaanvraag van uw aanvraagjaar.
Binnen 22 weken ontvangt u een besluit over uw vaststelling, en de rest van uw subsidie (als u aan alle voorwaarden voldoet).
Ik heb een deel van de werkzaamheden afgerond, kan ik voor dit deel vaststelling aanvragen?
Ik heb een deel van de werkzaamheden afgerond, kan ik voor dit deel vaststelling aanvragen?
U kunt maar één keer vaststelling indienen. Dit doet u als alle werkzaamheden zijn afgerond waarvoor u subsidie heeft aangevraagd.
Er zijn zaken veranderd tijdens de uitvoering. Moet ik dit doorgeven aan RVO?
Er zijn zaken veranderd tijdens de uitvoering. Moet ik dit doorgeven aan RVO?
Wijzigingen over activiteiten die onder de subsidie vallen moet u bij ons melden. Dit kan met een wijzigingsverzoek, of u meldt dit via dumava@rvo.nl.
Ik heb DUMAVA subsidie gekregen voor 2 maatregelen. De werkelijke kosten voor de 1e maatregel zijn lager dan begroot en de werkelijke kosten voor de 2e maatregel zijn hoger. Mag ik de kosten met elkaar verrekenen?
Ik heb DUMAVA subsidie gekregen voor 2 maatregelen. De werkelijke kosten voor de 1e maatregel zijn lager dan begroot en de werkelijke kosten voor de 2e maatregel zijn hoger. Mag ik de kosten met elkaar verrekenen?
Het totaalbedrag aan subsidie kan niet hoger zijn dan er uitgedeeld is. Het is wel mogelijk om kosten met elkaar te verrekenen wanneer de werkelijke kosten voor de ene maatregel hoger zijn dan geschat en de werkelijke kosten voor de andere maatregel lager.
Ik heb één van mijn maatregelen niet uitgevoerd. Mag ik de subsidie van deze maatregel verdelen over mijn andere maatregelen die duurder zijn uitgevallen?
Ik heb één van mijn maatregelen niet uitgevoerd. Mag ik de subsidie van deze maatregel verdelen over mijn andere maatregelen die duurder zijn uitgevallen?
Nee. Als u een maatregel niet uitvoert, is het niet mogelijk om de subsidie die ervoor verleend is te verdelen over andere maatregelen.
Vragen over netcongestie
Wat betekent netcongestie voor mijn aanvraag?
Wat betekent netcongestie voor mijn aanvraag?
Een vol elektriciteitsnet (netcongestie) kan gevolgen hebben als u (grote) elektrische installaties wilt plaatsen, zoals warmtepompen of PV-installaties. U heeft dan vaak een zwaardere elektriciteitsaansluiting nodig.
U moet de verduurzamingsproject uitvoeren binnen 24 tot 36 maanden na toekenning van de subsidie. Een nieuwe of zwaardere aansluiting kan lang duren. Hierdoor is uw project mogelijk niet op tijd af is. Controleer daarom op tijd of u een zwaardere aansluiting nodig heeft. Laat een vermogensberekening of analyse van uw energieverbruik maken. Zo weet u of uw huidige aansluitvermogen voldoende is.
Is een zwaardere aansluiting nodig? Vraag die zo vroeg mogelijk aan bij uw netbeheerder. Kijk ook of u maatregelen kunt nemen die het elektriciteitsnet minder belasten of die netcongestie juist verlichten.
Haalt u de uitvoeringstermijn van 36 maanden niet? Dan kunt u hiervoor één keer uitstel aanvragen van 12 maanden.
Voor welke maatregelen die het elektriciteitsnet minder belasten of netcongestie beperken, krijg ik subsidie?
Voor welke maatregelen die het elektriciteitsnet minder belasten of netcongestie beperken, krijg ik subsidie?
Maatregelen die geen of minder elektriciteit verbruiken, zijn bijvoorbeeld het isoleren van de gebouwschil of het vervangen van ramen. Of pak het verwarmingssysteem aan, zodat u op een later moment snel kunt omschakelen naar een warmtepomp.
U kunt ook subsidie aanvragen voor maatregelen die de gevolgen van netcongestie beperken. Bijvoorbeeld batterijen en thermische opslagvaten.
Vragen over sportverenigingen
Wat is het verschil tussen de subsidieregeling Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA) en DUMAVA?
Wat is het verschil tussen de subsidieregeling Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA) en DUMAVA?
Bij DUMAVA:
- Krijgt u alleen subsidie als u bestaande gebouwen verduurzaamt en niet voor nieuwbouw;
- Moet het vastgoed in eigendom zijn;
- Vraagt u aan voordat u begint met verduurzamen;
- Sluit u pas na de aanvraag een contract af en begint u met de werkzaamheden;
- Is een verduurzamingsadvies verplicht.
Kan ik DUMAVA aanvragen voor sportveldverlichting?
Kan ik DUMAVA aanvragen voor sportveldverlichting?
Ja, sportveldverlichting staat op de maatregelenlijst. U krijgt hiervoor als losse maatregel 20% subsidie.
Valt uw gebouw onder de Energiebesparingsplicht en verdient de sportveldverlichting zich binnen 5 jaar terug? Dan is de maatregel verplicht en krijgt u hier geen subsidie voor.
Krijg ik subsidie als ik bestaand vastgoed uitbreid met nieuwe delen, zoals extra kleedkamers?
Krijg ik subsidie als ik bestaand vastgoed uitbreid met nieuwe delen, zoals extra kleedkamers?
Nee, DUMAVA is alleen voor bestaand maatschappelijk vastgoed. U krijgt geen subsidie voor nieuwbouw of sloop-nieuwbouw. Verduurzaamt u bestaand vastgoed én breidt u dit uit met nieuwe delen? Dan krijgt u alleen subsidie voor de verduurzaming van het bestaande deel. De kosten van de nieuwbouw neemt u niet mee in de aanvraag.
Overige vragen
Wat is een groep verbonden ondernemingen?
Wat is een groep verbonden ondernemingen?
Een groep verbonden ondernemingen is een aantal binnenlandse en/of buitenlandse ondernemingen die samen een groep of concern vormen. Dat kan op verschillende manieren:
- Een onderneming heeft meer dan 50% van de aandelen in een andere onderneming.
- Een onderneming kan de meerderheid van het bestuur of de raad van commissarissen van een andere onderneming benoemen of ontslaan.
- 2 of meerdere ondernemingen hebben een gezamenlijke leiding die alle beslissingen neemt. Bijvoorbeeld bij dochterondernemingen of werkmaatschappijen.
- Een onderneming heeft als enige het recht om te beslissen over een andere onderneming. Dit is vaak vastgelegd in een overeenkomst.
- Een onderneming kan op hoofdlijnen instructies opleggen aan een andere onderneming. Dit is vaak vastgelegd in de statuten of in een overeenkomst.
- Een franchisenemer die niet los staat van de franchisegever. Dit is vaak vastgelegd in de franchiseovereenkomst. Een franchise kan ook nog op een van de bovenstaande manieren verbonden zijn met een andere onderneming.
- Ondernemingen zijn een fiscale eenheid voor de belasting. Als u deel uitmaakt van een fiscale eenheid, maakt u automatisch deel uit van een groep. Een fiscale eenheid bestaat vaak uit een moedermaatschappij en 1 of meer dochtermaatschappijen.
Mag ik toezeggingen doen aan de uitvoerder van maatregelen voordat ik DUMAVA aanvraag?
Mag ik toezeggingen doen aan de uitvoerder van maatregelen voordat ik DUMAVA aanvraag?
U vraagt subsidie aan voordat u start met de verduurzamingsactiviteiten of een contract tekent met een aannemer.
Wanneer moeten de elektra- en gasaansluitingen gekoppeld zijn aan een slimme meter? Bij aanvraag of aan het einde van het DUMAVA-project?
Wanneer moeten de elektra- en gasaansluitingen gekoppeld zijn aan een slimme meter? Bij aanvraag of aan het einde van het DUMAVA-project?
Na het uitvoeren van de verduurzamingsmaatregelen waarvoor u subsidie heeft aangevraagd, moeten de elektra- en gasaansluiting gekoppeld zijn aan een slimme meter.
Ik wil een warmtepomp of andere maatregel installeren die door meerdere maatschappelijk vastgoedadressen gebruikt gaat worden. Hoe vraag ik daar subsidie voor aan?
Ik wil een warmtepomp of andere maatregel installeren die door meerdere maatschappelijk vastgoedadressen gebruikt gaat worden. Hoe vraag ik daar subsidie voor aan?
In dat geval verdeelt u de investeringskosten van de gezamenlijke installaties over de verschillende gebouwen. Bijvoorbeeld als percentage van het thermisch vermogen dat elk gebouw gebruikt. Het deel van de investeringskosten dat betrekking heeft op uw gebouw, neemt u mee in de aanvraag.
Ik wil een gebouw uitbouwen. Kan ik voor de uitbouw ook subsidie aanvragen?
Ik wil een gebouw uitbouwen. Kan ik voor de uitbouw ook subsidie aanvragen?
Nee, u kunt alleen DUMAVA subsidie aanvragen voor bestaand maatschappelijk vastgoed. Voor de uitbouw krijgt u daarom geen subsidie. Bij gedeelde installaties moet u een splitsing maken in de investeringskosten om DUMAVA aan te vragen.
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties