Moet uw windturbine verlichting hebben?

Welke regels zijn er voor verlichting?

Valt uw windturbine onder één van onderstaande categorieën? Dan moet u uw windturbine obstakelverlichting en -markering hebben. En u moet uw turbine melden bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

• Uw windturbine heeft een hoogte van 150 meter of meer.
• Uw windturbine heeft een hoogte van 100 meter of meer. En uw turbine staat op minder dan 120 meter van een snelweg of waterweg.
• Uw windturbine heeft een hoogte van 100 meter of meer. En uw turbine staat in een laagvlieggebied voor de luchtvaart.

Het gaat om de hoogte ten opzichte van de bovenkant van de grond waar de turbine op staat. Dit heet ook wel het maaiveld.

ILT bepaalt welke verlichting een windpark moet hebben. Hier zijn internationale richtlijnen voor van de International Civil Aviation Organization (ICAO). 

Meld uw windturbine bij ILT 

Welke verlichting heeft uw windturbine nodig?

• Overdag en bij schemer: wit flitsend licht bovenop de turbine.
• ’s Nachts: rood licht bovenop de turbine. Bij hoge turbines komen er ook extra lichten halverwege, of op 1/3 en 2/3 van de hoogte van de mast.
• In een windpark krijgen vooral de hogere turbines en turbines aan de buitenkant van het windpark verlichting.
• U kunt ook kiezen voor verlichting die automatisch aan- en uitgaat als er een luchtvaartuig in de buurt komt (naderingsdetectie).

Dimmen van de verlichting

De verlichting van een windturbine is fel, omdat die ook bij slechte weersomstandigheden goed te zien moet zijn voor naderende vliegtuigen. Sensoren op de windturbines meten de zichtafstand. Hierdoor past de felheid van de verlichting (lichtintensiteit) zich aan aan de weersomstandigheden. Is het zicht meer dan 5 kilometer? Dan mag u de lichtintensiteit verlagen tot 30% van de normale hoeveelheid licht. Is het zicht meer dan 10 kilometer? Dan mag u de lichtintensiteit verlagen tot 10% van de normale hoeveelheid licht.

Welke markering heeft uw windturbine nodig? 

Windturbines moeten overdag goed zichtbaar zijn. Daarom zijn ze meestal wit geschilderd. Heeft een windturbine een open stalen frame (in plaats van een dichte mast)? Dan krijgt die gekleurde strepen in rood-wit of oranje-wit.

Meer details en technische eisen leest u in het informatieblad van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. 

Bekijk het informatieblad over obstakelverlichting

Wat is naderingsdetectie?

Bij naderingsdetectie schakelt de rode verlichting 's nachts alleen in als een vliegtuig of ander luchtvaartuig dicht bij de windturbine is. Daardoor is de verlichting minder aan. De Landelijke Projectgroep Obstakelverlichting stelde vast hoe we naderingsdetectiesystemen gebruiken en aan welke regels dit systeem moet voldoen.

Download hieronder de regels (in het Nederlands of Engels).

Vraag subsidie aan voor naderingsdetectiesysteem

Met een naderingsdetectiesysteem vermindert u ook voor omwonenden de hinder van obstakelverlichting. Bent u exploitant of initiatiefnemer van een bestaand windpark in de provincie Groningen? Dan kunt u tot eind 2026 gebruik maken van subsidie voor het installeren van naderingsdetectiesystemen op bestaande windturbines.

De subsidie dekt maximaal 40% van de aanschaf- en installatiekosten, met een maximum van € 10.000 per windturbine. De overige kosten voor het naderingsdetectiesysteem betaalt u zelf. Kijk voor meer informatie op de website van de provincie Groningen.

Bent u bezig met een nieuw windpark? Vraag daarvoor subsidie aan vanuit de SDE++. U kunt de kosten voor een naderingsdetectiesysteem meefinancieren vanuit deze subsidie.

Direct naar de subsidie

Hoe werkt naderingsdetectie?

Voor naderingsdetectie zijn er 2 technieken: 

• Transponderdetectie
• Radardetectie

Transponderdetectie

Bij transponderdetectie herkent een ontvanger bij een windturbine de transponder van een vliegtuig. Wanneer dit vliegtuig in de schemer of nacht in de buurt komt van de windturbine, schakelt de obstakelverlichting in. En weer uit als er geen vliegtuig in de buurt van de turbine vliegt. Het transpondersysteem is over het algemeen goedkoper dan radardetectie.  

Wanneer piloten de vlucht uitvoeren door naar buiten te kijken en hun positie en route bepalen aan de hand van wat zij zien (horizon, grond, andere vliegtuigen, obstakels), noemen we dat zichtvliegvoorschriften. Vliegtuigen die in de schemer of nacht onder zichtvliegvoorschriften vliegen, moeten een transponder aan boord hebben.

Radardetectie

Bij radardetectie staat er een radarinstallatie in of bij het windpark. Deze radar herkent vliegtuigen in de buurt van de turbines, ook als ze geen transponder aan boord hebben. Komt een vliegtuig of helikopter dichterbij? Dan gaat de verlichting automatisch aan. Zodra het vliegtuig weg is, schakelt de verlichting weer uit.

Een radar heeft een groot bereik en kan veel verschillende soorten luchtvaartuigen waarnemen, ook sportvliegtuigjes of helikopters. Het systeem is wel duurder en ingewikkelder om te installeren en zie je daarom alleen bij grote windparken.

Wat kunt u nog meer doen om hinder te verkleinen?

Om ervaren hinder van omwonenden te verkleinen, kunt u naast naderingsdetectie nog een aantal maatregelen nemen. Bijvoorbeeld het gebruiken van vast brandende verlichting in plaats van knipperende verlichting. En het dimmen van het licht bij goede weersomstandigheden. Meer hierover leest u in het informatieblad.