Anti-dwangarbeidverordening (FLR)
De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 3 juli 2026
De Europese Anti-dwangarbeidverordening (Forced Labour Regulation) (FLR) verbiedt bedrijven om producten gemaakt met dwangarbeid aan te bieden op de Europese markt of daarvandaan uit te voeren. Hieronder valt ook gedwongen kinderarbeid. De wet geldt voor alle bedrijven, sectoren en producten, ongeacht waar de producten zijn gemaakt. U kunt zich goed voorbereiden door due diligence (gepaste zorgvuldigheid) toe te passen.
Wat houdt de FLR in?
Dwangarbeid betekent "alle arbeid of diensten die worden verricht door een persoon onder de dreiging van een straf en waarvoor de betrokkene zich niet vrijwillig heeft aangeboden". De wet FLR gaat dit tegen. De wet bestrijdt ook oneerlijke concurrentie; het gebruik van dwangarbeid is bij sommige bedrijven nu helaas nog een verdienmodel.
Voor wie geldt deze wet?
Deze wet geldt op alle producten en voor alle bedrijven en economische sectoren. Producten verkocht via e-commerce vallen ook onder deze wet. Diensten zijn ervan uitgesloten.
Hoe werkt de FLR?
Stap 1 Signalering
Stap 1 Signalering
Is er een vermoeden dat producten zijn gemaakt met dwangarbeid? Dan wijst de locatie waar de dwangarbeid heeft plaatsgevonden of plaatsvindt een leidende toezichthouder aan. Deze doet onderzoek naar gevallen van dwangarbeid:
- Buiten de EU
De Europese Commissie is de toezichthouder voor de FLR waar het gaat om onderzoek en besluitvorming rond producten gemaakt met dwangarbeid buiten de EU.
- Binnen de EU
In elke lidstaat worden toezichthouders aangesteld voor onderzoek en besluitvorming. Daarnaast moet elke EU-lidstaat een toezichthouder aanwijzen voor het van de markt halen van producten.
- Er is nog niet besloten wie de toezichthouders voor Nederland worden. De douane zal aan de grens in elk geval een rol spelen bij het stoppen van producten gemaakt met dwangarbeid.
Stap 2 Onderzoek
Stap 2 Onderzoek
De toezichthouder start een op risico's gebaseerd onderzoek en toetst op de volgende beoordelingscriteria:
- de omvang en ernst van de vermoedelijke dwangarbeid;
- de hoeveelheid of het volume van de producten die in de Europese Unie in de handel zijn gebracht of op de markt worden aangeboden;
- het aandeel van de met dwangarbeid vervaardigde onderdelen in een eindproduct;
- hoe dicht marktdeelnemers in hun toeleveringsketen staan bij de vermeende dwangarbeid, en de druk die zij kunnen uitoefenen om de dwangarbeid te staken of beperken.
In de onderzoeksfase moet een bedrijf gehoor geven aan verzoeken van de leidende toezichthouder. Deze kan bijvoorbeeld vragen om aan te tonen hoe het bedrijf due diligence toepast rondom dwangarbeid. De toezichthouder beoordeelt op basis van de geleverde informatie of er een reden is om het onderzoek voort te zetten.
Stap 3 Besluitvorming
Stap 3 Besluitvorming
De leidende toezichthouder stelt vast of er sprake is van dwangarbeid.
Stap 4 Uitvoering
Stap 4 Uitvoering
Na het vaststellen van dwangarbeid handhaaft de toezichthouder binnen de eigen lidstaat en stopt de douane de betrokken producten bij de grens. Als producenten dwangarbeid uit hun activiteiten of toeleveringsketens verwijderen, worden de producten weer op de EU-markt toegelaten.
Onderstaande factsheet en flowchart geven een overzicht van de FLR. U kunt de documenten downloaden.
Hoe bereidt u zich goed voor op de FLR?
- Door due diligence (gepaste zorgvuldigheid) toe te passen volgens de:
- UN Guiding Principles on Business and Human Rights (Engelstalig); en de
- OESO-richtlijnen
Dit is de beste manier om het risico op dwangarbeid in de waardeketen te identificeren, te verminderen en aan te pakken.
- Gebruik de richtsnoeren van de Europese Commissie. Hierin leest u hoe u risico’s op dwangarbeid in uw waardeketen onderzoekt, voorkomt en aanpakt. De richtsnoeren gaan ook over staatsgeleide dwangarbeid en informatie-uitwisseling met toezichthouders.
- Bekijk ook de Forced Labour Single Portal van de Europese Commissie. Op dit EU-portaal vindt u de richtsnoeren, hulpmiddelen voor bedrijven, een checklist voor het mkb en informatie over webinars.
- De databank met risicoproducten en risicoregio’s is nog in ontwikkeling. Zodra de databank beschikbaar is, vindt u deze via de Forced Labour Single Portal.
- Ga in gesprek met de RVO-adviseurs van het MVO-steunpunt. Zij geven advies op maat voor uw bedrijf.
- Bekijk of Sectoral Partnerships International MVO bij uw bedrijf past. Dit subsidieprogramma ondersteunt sectorale samenwerking bij het toepassen van due diligence. U kunt vanaf dinsdag 1 september 2026, 09:00 uur Nederlandse tijd weer subsidie aanvragen.
Wanneer gaat de wet in?
- De FLR is op 13 december 2024 in werking getreden.
- Vanaf 14 december 2027 is de FLR van toepassing op alle bedrijven.
- De Europese Commissie heeft de richtsnoeren voor de FLR gepubliceerd en de Forced Labour Single Portal gelanceerd. De databank met risicoproducten en risicoregio’s is nog niet beschikbaar. Zodra deze live is, vindt u de databank via de Forced Labour Single Portal.
Wilt u meer informatie?
Er is online meer informatie beschikbaar over de FLR. Wij hebben een aantal interessante links voor u op een rij gezet.
Internationaal MVO-beleid maakt de wereld én uw onderneming toekomstbestendig. De adviseurs van het MVO-steunpunt helpen u met advies op maat voor uw onderneming. Ook beantwoorden we uw vragen, bijvoorbeeld over CSRD en CSDDD. Zo zet u een volgende stap, of die nu groot of klein is.
- Ministerie van Buitenlandse Zaken
