Ivoor kopen of verkopen

Laatst gecontroleerd op:
8 mei 2024
Gepubliceerd op:
25 november 2019

Olifanten worden met uitsterven bedreigd. Dit komt bijvoorbeeld doordat ze gestroopt worden voor ivoor. De Afrikaanse olifant (Loxodonta africana) en de Aziatische olifant (Elephas maximus) zijn daarom streng beschermde CITES-diersoorten. Wilt u ivoor kopen, verkopen, (weder)invoeren of (weder)uitvoeren binnen Nederland of de EU? Daar zijn regels voor.

CITES-document aanvragen voor ivoor

Kent u de regels voor ivoor al en wilt u direct een aanvraag voor een CITES-document doen? Ga dan naar CITES-document aanvragen.

Typen olifantenivoor

Wilt u weten welke regels voor u gelden? Dan is het belangrijk eerst te weten wat voor uw ivoren stuk geldt. Bepaal eerst het type ivoor dat u heeft en de leeftijd hiervan.

Onbewerkt ivoor

Onbewerkt ivoor is een hele olifantenslagtand of een stuk(je) daarvan. We noemen dit ook wel ruw ivoor. Deze slagtand of het stuk is niet of maar voor een deel bewerkt. Het kan wel gepolijst (gladgemaakt) zijn.

Bewerkt ivoor

Bewerkt ivoor is helemaal of voor het overgrote deel ingesneden, gevormd of verwerkt. Het ivoor moet voor minimaal 90% bewerkt zijn om onder dit type ivoor te vallen. Voorbeelden van bewerkt ivoor zijn: 

  • een ivoren beeldje
  • sieraden met ivoor
  • ivoren details op een muziekinstrument of op een meubelstuk
  • kunstobjecten

Antiek ivoor

Is het ivoor van voor 3 maart 1947 en is het ook voor die datum bewerkt? En is het verwerkt in of tot een voorwerp? Dan noemen wij het antiek. 

Pre-conventie ivoor

Pre-conventie ivoor is ivoor dat na 3 maart 1947 is verkregen, maar voordat de olifant door CITES beschermd werd. De Aziatische olifant is sinds 1 juli 1975 beschermd. De Afrikaanse olifant is sinds 26 februari 1976 beschermd.

In de meeste gevallen is niet duidelijk van welke soort olifant het ivoor afkomstig is. Daarom gaan we uit van 1 juli 1975 als grensdatum.

Mag ik mijn ivoren voorwerp verkopen binnen de EU?

Regels ivoor overdragen binnen de EU

Met overdracht bedoelen wij kopen, verkopen, te koop aanbieden, ruilen of weggeven. Alleen in een paar gevallen mag u olifantenivoor overdragen binnen de Europese Unie (EU). Hiervoor heeft u altijd een EU-certificaat nodig. Ook als u het ivoor van iemand krijgt.

Verklaring van een deskundige voor ivoor

Voordat u antiek ivoor overdraagt, moet u kunnen aantonen dat het antiek is. Dit wordt meestal gedaan met een verklaring van een deskundige. Zorg dat alle informatie over het voorwerp en over de deskundige in de verklaring staat. Alleen dan is het document geschikt. De verklaring van de deskundige moet voldoen aan deze eisen:

  • Het document volgt op een fysiek uitgevoerd onderzoek. Alleen dan kunnen wij het beoordelen. 
  • Een deskundige is aangesloten bij een relevante beroepsvereniging. Of de deskundige is erkend door een (representatieve) organisatie.
  • Er staat informatie over zowel het voorwerp als de deskundige in de verklaring.

Regels ivoor wederuitvoeren buiten de EU

Het wederuitvoeren van alle soorten olifantenivoor is verboden. Wederuitvoer betekent dat het ivoor ooit eerder de EU is ingevoerd en daarna weer de EU wordt uitgevoerd. Er zijn een aantal uitzonderingen op het verbod:

  • muziekinstrumenten met antiek of pre-conventie ivoor;
  • ivoren voorwerpen die: 
  • antiek zijn, bestemd voor een museum en met een hoge culturele, artistieke of historische waarde. U heeft hiervoor een bevestiging van de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed nodig. Deze stukken mogen aan musea worden overdragen;
  • erfstukken zijn die nabestaanden meenemen door bijvoorbeeld een verhuizing;
  • cultuurgoederen zijn en tussen musea worden uitgewisseld;
  • gebruikt worden voor onderwijs, wetenschap of handhaving.

Valt uw ivoren stuk onder een uitzondering? Voor het wederuitvoeren van ivoor heeft u een CITES-uitvoervergunning nodig. Mogelijk heeft u ook een invoervergunning nodig van het land van invoer. Informeer hiervoor bij het CITES-bureau in het land van bestemming. 

Lees hoe u de vergunning aanvraagt op Welk CITES-document heeft u nodig?
 

Regels ivoor (weder)invoeren vanuit een land buiten de EU

Het (weder)invoeren van olifantenivoor is verboden. Invoeren is ivoor naar Nederland brengen vanuit een land buiten de EU. Is het ivoor de EU uitgevoerd en wordt het daarna opnieuw de EU ingevoerd? Dan noemen we dat wederinvoer.

Uitzonderingen

Voor (weder)invoer vanuit een land buiten de EU gelden dezelfde uitzonderingen als wederuitvoer. Valt uw ivoren stuk onder een uitzondering? Voor de (weder)invoer van ivoor heeft u altijd 2 CITES-vergunningen nodig. Ten eerste een CITES-uitvoervergunning van het land waaruit het ivoor komt. En ten tweede een CITES-invoervergunning van Nederland. Deze vergunningen moet u hebben voordat u het ivoor invoert. Lees hoe u de vergunning aanvraagt op Welk CITES-document heeft u nodig?

Machtigingen

Het is mogelijk een machtiging te krijgen om een ivoren stuk namens een ander te verkopen. Bijvoorbeeld een veilinghuis dat een EU-certificaat aanvraagt voor iemand die het stuk wil verkopen. Het veilinghuis moet dan gemachtigd worden door de eigenaar van het stuk. U kunt een machtiging doorgeven via Machtigingen op Mijn RVO. U mag ook de machtiging op papier opsturen. Die mag u zelf opstellen en door de verkoper en koper laten ondertekenen. 

Ivoor inleveren

Heeft u ivoor zonder documenten? Of wilt u om een andere redenen van uw ivoor af? Bijvoorbeeld omdat u er geen goed gevoel (meer) bij heeft? Bij RVO in Den Haag staat een inleverbak waar u ivoor vrijwillig en anoniem kunt inleveren. U mag het ook naar ons toesturen.

RVO CITES-bureau
Afdeling Inbeslaggenomen Goederen (IBG)
Prinses Beatrixlaan 2
2595 AL Den Haag

Wetten en regels

Wilt u meer weten over de regels van ivoor? Bekijk het Richtsnoer ivoor en het Richtsnoer antiek op eur-lex.europa.eu.

Veelgestelde vragen

In opdracht van:
  • Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Bent u tevreden over deze pagina?