Onderzoek naar mineralenconcentraat
Tot en met 2025 hebben we onderzocht welke voordelen mineralenconcentraat heeft voor de landbouw. Naar verwachting wordt in de 1e helft van 2026 Renure goedgekeurd als kunstmestvervanger. Ook mineralenconcentraat valt hieronder. Tot de invoering van Renure komt er een overgangsperiode voor het gebruik van mineralenconcentraat.
Blijf op de hoogte via e-mail
Overgangsperiode 2026
De overgangsperiode gaat naar verwachting in januari 2026 in. Er is nog geen exacte ingangsdatum bekend. De overgangsperiode duurt tot 6 weken nadat de Renure-regeling ingaat. Of, als dat eerder is, tot het moment dat de producent is geregistreerd of gecertificeerd.
Tijdens de overgangsperiode mogen deelnemers aan het onderzoek mineralenconcentraat blijven gebruiken. De oude voorwaarden voor het onderzoek blijven gelden. Daarnaast zijn er extra voorwaarden.
Voorwaarden voor gebruikers
- Er is een maximum voor de hoeveelheid stikstof uit mineralenconcentraat die u per jaar mag gebruiken. Het maximum is 80 kilogram stikstof per hectare, bovenop de norm voor stikstof uit dierlijke mest. Dit komt in de plaats van andere meststoffen zoals kunstmest. De totale hoeveelheid stikstof die u mag gebruiken, verandert dus niet.
- Voor Renure gaat ook een maximum van 80 kilogram stikstof per hectare per jaar gelden. De stikstof uit mineralenconcentraat en de stikstof uit Renure tellen samen voor dit maximum. U mag dus niet 80 kilogram gebruiken uit mineralenconcentraat en 80 kilogram uit Renure.
Voorwaarden voor producenten
- Uw mineralenconcentraat moet voldoen aan de eisen die gaan gelden voor Renure. Deze eisen zijn nog niet definitief. De voorlopige eisen vindt u in de internetconsultatie van Renure.
- U bemonstert en analyseert het mineralenconcentraat volgens de regels die gaan gelden voor Renure. U moet bijvoorbeeld ten minste 5 analyses hebben gedaan van uw mineralenconcentraat voordat u gaat vervoeren. Hiermee kunt u bewijzen dat het mineralenconcentraat voldoet aan de eisen. Alle regels over bemonsteren en analyseren vindt u in de internetconsultatie van Renure.
- U blijft mestcode 120 gebruiken om vervoer te melden in rVDM.
Deelnemende producenten
Alleen producenten die zich voor het onderzoek hebben aangemeld en zijn toegelaten, mogen mineralenconcentraat maken. Deze producenten staan in de lijst. Deze kunt u hieronder downloaden.
Regels voor verkopen en vervoeren
Doet u mee aan het onderzoek? En verkoopt of vervoert u deze mest? Mineralenconcentraat valt onder de regels voor dierlijke mest. U houdt zich aan deze regels:
- Alleen een erkende intermediair met GR-apparatuur vervoert het mineralenconcentraat.
- Elke vracht wordt gewogen, bemonsterd en geanalyseerd.
- De vervoerder gebruikt een realtime Vervoerbewijs dierlijke mest (rVDM). Gebruik hierop mestcode 120.
- Het vervoer gaat direct van de producent naar de afnemer. U mag geen tussenopslag gebruiken. Daarmee bedoelen we een opslag op een ander bedrijf dan dat van de producent.
- De producent mag mineralenconcentraat opslaan op het eigen bedrijf. Dit moet wel in een aparte opslag. U mag mineralenconcentraat en andere mest niet in dezelfde opslag opslaan. Zo voorkomt u dat de samenstelling van het product verandert.
Doet u niet mee aan het onderzoek? Gebruik dan niet mestcode 120. U houdt zich aan de normale regels voor het verkopen en vervoeren van dierlijke mest.
Lees meer op Dierlijke mest vervoeren.
Regels voor gebruiken en uitrijden
Doet u mee aan het onderzoek als gebruiker? En wilt u mineralenconcentraat van een deelnemende producent uitrijden? Dan houdt u zich aan de normale regels voor het uitrijden van dierlijke mest. Lees meer op Hoe mest uitrijden.
Gebruiksnormen
Het mineralenconcentraat telt niet mee voor de gebruiksnorm voor stikstof uit dierlijke mest. Het telt wel mee voor de stikstofgebruiksnorm en de fosfaatgebruiksnorm. U gebruikt daarbij het werkingscoëfficiënt van 100%. Alle stikstof en fosfaat telt dus mee.
Doet u niet mee aan het onderzoek of heeft u zich niet aan de voorschriften van het onderzoek gehouden? Dan telt het mineralenconcentraat wel mee voor de gebruiksnorm stikstof uit dierlijke mest.
Extra administratie voor gebruikers
U kunt zich niet meer aanmelden als gebruiker. Had u zich al aangemeld en bent u toegelaten? Dan moet u als gebruiker hiervoor extra gegevens in uw administratie bijhouden:
- de oppervlakte en ligging van de percelen waarop u uitrijdt
- de hoeveelheid die u per perceel uitrijdt
- de eindvoorraad concentraat op 31 december van elk jaar
Deze regels zijn er naast de standaard regels. Lees meer op Welke administratie landbouwer.
Extra administratie voor producenten
U kunt zich niet meer aanmelden als producent. Had u zich al aangemeld en bent u toegelaten? Dan moet u hiervoor extra gegevens in uw administratie bijhouden:
- de manier van bewerking (mineralenconcentraat)
- de hoeveelheid mineralenconcentraat
- de aard en samenstelling van het mineralenconcentraat
- de hoeveelheid eindproduct
- de samenstelling van het eindproducten
- alle andere gegevens die nodig zijn voor het onderzoek
Meer informatie hierover heeft u ook ontvangen in het besluit dat wij u hebben gestuurd.
Lees meer op Welke administratie landbouwer.
Uw gegevens veranderen als producent
Doet u mee aan het onderzoek als producent? En heeft u te maken met een bedrijfsoverdracht, of een verandering van rechtsvorm? Neem dan contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken. Het besluit dat we hebben gemaakt over uw deelname geldt namelijk alleen voor uw huidige bedrijf.
Veelgestelde vragen
Wilt u meer weten? Wij hebben voor u veelgestelde vragen verzameld.
Deze vracht mineralenconcentraat telt niet mee in het onderzoek. U heeft het gewoon als dierlijke mest aangevoerd. De mestcode 120 mag u daarom niet gebruiken. U gebruikt de mestcode van de diersoort waarvan de mest is. Deze aanvoer telt mee voor de gebruiksnorm dierlijke mest.
Vanaf het moment dat u zich heeft aangemeld, kunt u mestcode 120 gebruiken voor het aangevoerde mineralenconcentraat.
Door het onderzoek willen we:
- beoordelen wat de effecten van mineralenconcentraat zijn op landbouw en de natuur;
- beoordelen of deze effecten vergelijkbaar of hetzelfde zijn als die van kunstmest;
- beoordelen of het mineralenconcentraat voldoet aan de verwachtingen op het gebied van (chemische) kenmerken, zoals stabiliteit en opname door de gewassen;
- beoordelen of het concentraat gebruikt kan worden bovenop de gebruiksnorm dierlijke mest, zonder dat dit extra risico voor vervuiling oplevert. Uiteraard wel binnen de gebruiksnorm stikstof en fosfaat;
- producenten en afnemers van mineralenconcentraat in de gelegenheid stellen de markt voor het mineralenconcentraat te onderzoeken;
- de borging van de kwaliteit van het mineralenconcentraat beoordelen door extra meetbare kwaliteitseisen te stellen.
Mineralenconcentraat is het eindproduct dat ontstaat bij verwerking van dierlijke mest door ultrafiltratie of gelijkwaardige technieken, gevolgd door omgekeerde osmose. Mineralenconcentraat valt onder de definitie van dierlijke mest in de Meststoffenwet en het Besluit gebruik meststoffen.
Voor het onderzoek moet een productiestroom volledig herleidbaar zijn. En de samenstelling van het mineralenconcentraat daarbinnen moet onveranderd blijven.
Bij tussenopslag is er risico op veranderingen in de samenstelling. Dit past niet binnen een onderzoek.
Het gaat alleen om mineralenconcentraat uit omgekeerde osmose. Voor mineralenconcentraat uit ultrafiltratie gelden de normale regels voor het verkopen, vervoeren en uitrijden van dierlijke mest. U gebruikt dan niet mestcode 120.
Bij het aanmelden stuurden producenten een productiebeschrijving mee. Hierin moest staan:
- De installatie, het productielocatieadres en de opslaglocatieadres(sen).
- Het productieproces, de gebruikte technieken en de volgorde daarvan. En overige technische kenmerken, waaronder de capaciteit per uur van elk onderdeel.
- Het ingangsmateriaal en eventuele hulpstoffen, omschrijving van de mestsoorten die u verwerkt en de hoeveelheden in tonnen en in kilogram stikstof en fosfaat per jaar.
- De eindproducten, de hoeveelheid in tonnen per jaar en de verwachte productsamenstellingen ervan.
- De maximale verwerkingscapaciteit van de installatie in tonnen per jaar.
- De productiecapaciteit van de installatie, de hoeveelheid mineralenconcentraat in tonnen per jaar.
Ook stuurden producenten een analyse mee waaruit bleek dat werd voldaan aan deze kwaliteitseisen:
- Er zit in elk geval 90% NH4-N in.
- De verhouding stikstof - fosfaat is in elk geval 15.
- De geleidbaarheid van het product uitgedrukt als EC is in elk geval 50.
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Uitgelicht
