Informatie voor Energieprestatie-adviseurs

Bepalingsmethode energielabel: NTA 8800

De energieprestatie van een gebouw wordt vastgesteld met de bepalingsmethode NTA 8800. De methode is gebaseerd op de Europese CEN-normen. Deze methode is geschikt voor alle typen gebouwen:

• bestaande bouw
• nieuwbouw
• woningbouw
• utiliteitsbouw. 

Kijk op de website van het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) voor meer informatie en het gratis downloaden van de NTA 8800.

Certificering, scholing en bevoegdheden EP-adviseurs

Certificeren volgens BRL 9500 en BRL 9501

De EP-adviseur werkt volgens de voorschriften van de Beoordelingsrichtlijn 9500 (BRL 9500). De adviseur doet volgens vaste regels een gebouwopname. Officieel goedgekeurde (geattesteerde) rekensoftware (BRL 9501) bepaalt het energielabel. Gebouweigenschappen, installaties en standaard gebruikersgedrag bepalen hierbij de energieprestatie. Hiervoor worden in de bepalingsmethode aannames gedaan. Bijvoorbeeld over standaard gebruik en binnentemperaturen. Ontbreken er bewijsstukken over isolatie of installatie of kan de adviseur deze niet waarnemen? Dan is de schatting van de isolatiewaarde op basis van bouwjaar. Zo blijven energielabels uniform en vergelijkbaar.

Waarom certificeren?

Een vakbekwaam adviseur moet zich laten certificeren voor de BRL 9500 óf zich aansluiten bij een gecertificeerde koepelorganisatie. Het certificeren en werken volgens de voorschriften is van belang om de kwaliteit van de energielabels te waarborgen.

Actuele rekensoftware

De adviseur gebruikt altijd de meest actuele versie van de geattesteerde rekensoftware. Dat is de versie die overeenkomt met de aangewezen versie van de NTA en de eisen in de BRL 9501.

Energielabels in EP-online

Na de gebouwopname en het bepalen van het energielabel registreert de vakbekwaam EP-adviseur het energielabel in de landelijke database EP-online.
Hiervoor is eHerkenning niveau 3 nodig, met de dienst/machtiging EP-Online.

Meer informatie vindt u op EP-online.

Stappenplan energieprestatie en energielabel bij nieuwbouw

1. Energielabel bij aanvraag omgevingsvergunning/melding WKB

Sinds 1 januari 2021 wordt het energielabel bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning in EP-Online geregistreerd. Vanaf 2024 gebeurt dit ook bij een melding WKB (wet kwaliteitsborging voor het bouwen). Hierbij worden de BENG-eisen getoetst. U gebruikt altijd de meest actuele versie van de geattesteerde rekensoftware. Dat is de rekensoftware conform de NTA, volgens de eisen in de BRL 9501.

De software geeft een energielabel met de status: omgevingsvergunning/melding WKB. Dit label wordt geregistreerd in EP-Online.

Bij een woongebouw gelden de BENG-eisen per woongebouw. Daarnaast is er voor ieder individueel verblijfsobject een berekening en registratie van de energieprestatie nodig. Bijvoorbeeld voor de losse appartementen in een woongebouw. Zo is de energieprestatie duidelijk voor potentiële kopers en gebruikers. Er kunnen verschillende energielabelklassen voor losse appartementen voorkomen in een woongebouw.

2. Toets aan BENG-eisen en TOjuli

Bij de oplevering van de nieuwbouw toetst de vergunningverlener (gemeente of provincie) of het gebouw voldoet aan de vergunnings- en wettelijke eisen. Op dat moment bepaalt u de energieprestatie nog een keer. Dit doet u met dezelfde rekensoftwareversie die u gebruikte voor de vergunningaanvraag/melding WKB. Dat is dus de rekensoftwareversie die overeenkomt met de toen aangewezen NTA 8800. Dit bewijst dat het gebouw voldoet aan de BENG-eisen en een grondgebonden woning of appartement voldoet aan TOjuli.

Let op: deze bijgewerkte energieprestatieberekening komt niet in EP-Online.

3. Registratie van het energielabel bij oplevering van het gebouw

Bij de oplevering van de nieuwbouw moet opnieuw het energielabel worden bepaald en geregistreerd. Ook bij dit moment van oplevering is het uitgangspunt dat nieuwe registraties altijd op basis van de meest actuele versie van de rekensoftware zijn berekend.

Het kan voorkomen dat u bij uw vergunningaanvraag een andere versie van de rekensoftware gebruikte dan bij de oplevering wordt gebruikt. Dit komt voor als er verschillende NTA-versies waren op het moment van vergunningaanvraag/melding WKB en oplevering. Hierdoor kan het voorlopige en definitieve energielabel verschillen, ook als u dezelfde gegevens gebruikte.

Lees meer op onze pagina over BENG en indicatoren voor energieprestatie.

Herlabelen van energielabel na verbetering gebouw of woning 

Past de eigenaar zijn woning of gebouw aan? Dan kunnen zij daarna het energielabel laten vernieuwen. Dit heet herlabelen. Bij een herlabeling hoeft u als energieadviseur het pand niet opnieuw te bezoeken.

Waarom herlabelen?

Een energielabel informeert eigenaren over de energieprestatie van hun gebouw of woning. Daarom is het belangrijk dat het energielabel betrouwbaar, betaalbaar en bruikbaar is. Zo kan een eigenaar een actueel energielabel tonen in bijvoorbeeld de volgende situaties:

• bij de verkoop en verhuur van het gebouw
• wanneer de eigenaar financieringen aangaat en aan leennormen moet voldoen
• bij het aanvragen van subsidies en het voldoen aan de normering

Hiervoor is het mogelijk gemaakt om onder bepaalde voorwaarden het energielabel te herlabelen zonder dat daarvoor een nieuwe gebouwopname hoeft plaats te vinden. Bij een herlabeling hoeft u als energieadviseur het pand dus niet opnieuw te bezoeken.

Voorwaarden herlabelen

• Herlabelen is mogelijk tot en met 24 maanden na de oorspronkelijke opnamedatum.
• De EP-adviseur die het oorspronkelijke energielabel opnam en registreerde (certificaathouder), voert de herlabeling op afstand uit.
• Herlabelen gebeurt op basis van de NTA 8800-methode en met de softwareversie van de oorspronkelijke registratie. Tussentijdse releases van de software vallen hier ook onder.
• Na het herlabelen blijft de geldigheid van het oorspronkelijke energielabel gelden. In de software en in EP-online staat wanneer een energielabel via herlabelen is geregistreerd.
• Herlabelregistraties worden ook meegenomen in de steekproefbepaling door de certificerende instelling.

In de tabel hieronder ziet u voor welke maatregelen en bij welk gebouwtype u mag herlabelen.

Wanneer niet herlabelen?

Herlabelen is niet mogelijk bij maatregelen bij veranderingen aan de thermische schil of zone, of aan aanpassingen die de woning in verschillende thermische zones verdelen. Denk hierbij aan: 

• plaatsen van een aanbouw of een dakkapel;
• aangrenzende bergruimte door na-isolatie bij een woning betrekken;
• airco installeren op de slaapkamer(s).

Energielabel bij recreatiewoningen

Ook recreatiewoningen moeten bij verkoop en verhuur een energielabel hebben. Eigenaren van recreatiewoningen zijn verplicht het energielabel te vermelden in advertenties. 

• Ligt de recreatiewoning in een gebouw waarbij het gebouw een logiesgebouw betreft? Dan gebruikt u de rekenmethode van utiliteitsbouw. Een logiesgebouw wordt in het Besluit bouwwerken leefomgeving als een gebouw met een gezamenlijke verkeersroute.
• Ligt de recreatiewoning in een gebouw waarbij het gebouw geen logiesgebouw betreft? dan gebruikt u de rekenmethodiek van woningbouw. Een logiesfunctie niet in een logiesgebouw is een logiesfunctie die gelegen is in een gebouw zonder gezamenlijke verkeersroute.

Twijfelt u of het om een logiesgebouw of woonappartementen gaat? Raadpleeg de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). U dient uw keuze zelf in het projectdossier te onderbouwen. BAG is hierin niet leidend.

Aantallen nieuwe energielabels

Bekijk de pagina Aantallen nieuwe energielabels per jaar voor de uitgesplitste aantallen per jaartal.

Rekensoftware voor energielabel recreatiewoningen

Ook recreatiewoningen moeten bij verkoop en verhuur een energielabel hebben. Het verschilt per situatie welke rekensoftware u gebruikt: 

• Is de recreatiewoning onderdeel van een logiesgebouw? Dan gebruikt u de rekenmethode van utiliteitsbouw. Het Besluit bouwwerken leefomgeving ziet een logiesgebouw als een gebouw met een gezamenlijke verkeersroute.
• Is de recreatiewoning geen onderdeel van een logiesgebouw? Dan gebruikt u de rekenmethode van woningbouw. 
• Twijfelt u of het om een logiesgebouw gaat? Raadpleeg de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). U onderbouwt uw keuze in het projectdossier. BAG is hierin niet leidend.

Meer weten?

Stel uw vraag aan ons via het contactformulier.