Home
Kennisplein kritieke grondstoffen

Kennisplein kritieke grondstoffen

De inhoud van deze pagina is gecontroleerd op 14 september 2026

Is uw bedrijf afhankelijk van kritieke grondstoffen? Levert u deze grondstoffen of wilt u dat in de toekomst doen? Op dit Kennisplein leest u hoe u minder afhankelijk kunt worden. Ook vindt u hier advies en informatie over subsidies en financiering voor projecten die de levering van kritieke grondstoffen veiligstellen.

Slim omgaan met kritieke grondstoffen

Kritieke grondstoffen zijn onmisbaar, maar de beschikbaarheid ervan is niet vanzelfsprekend. Veel materialen zijn moeilijk te winnen of worden nauwelijks hergebruikt.

Bewust gebruik, innovatie en recycling zijn essentieel om tekorten te voorkomen. Zo versterken we een circulaire economie: eerlijk, gezond, met minder schade aan mens en natuur, en meer grip op grondstofzekerheid.

Wat kunt u doen als ondernemer?

Hergebruiken en innoveren

Gebruik kritieke grondstoffen opnieuw via circulaire processen of gebruik waar mogelijk vervangende materialen. Innovaties maken hergebruik en substitutie steeds efficiënter. Ontdek waar we u bij helpen op de pagina Aan de slag in de circulaire economie.

Internationaal samenwerken

Spreid risico’s via ketensamenwerkingen voor aanvoer, verwerking en hergebruik van materialen. Lees meer op de pagina Kritieke grondstoffen: ontdek uw internationale kansen en Weerbaar ondernemen: maak uzelf niet te afhankelijk.

Breng grondstoffen in kaart met de Grondstoffenscanner

De Grondstoffenscanner geeft inzicht in welke (kritieke) materialen u gebruikt en waar kansen liggen voor een verantwoorde, efficiëntere en circulaire inzet ervan.

Inkoop en voorraadvorming

Koop strategisch kritieke grondstoffen in en zorg voor voldoende voorraad.

Europa’s onmisbare grondstoffen in beeld

Wist u dat de Europese Commissie 34 kritieke en 17 strategische grondstoffen heeft benoemd? Deze zijn onmisbaar voor sectoren als energie, gezondheidszorg en technologie.

Op de Nederlandse Kritieke Grondstoffenlijst staan onder andere lithium, kobalt, grafiet en zeldzame aardmetalen. Deze grondstoffen zijn belangrijk voor batterijen, machines en defensie-systemen en highteck-toepassingen. Een grondstof komt op de lijst als één land meer dan 65% van de wereldproductie verzorgt.

Veel bedrijven in Nederland zijn afhankelijk van een stabiele toevoer van grondstoffen, zoals metalen of biogrondstoffen. Grondstoffen kunnen door omstandigheden ineens een stuk duurder, slechter leverbaar of zelfs niet meer leverbaar zijn. Bekijk de Grondstoffenscanner voor meer informatie.

Het Nederlands Materialen Observatorium (NMO) adviseerde de ministers bij het opstellen van de lijst. Het NMO biedt informatie en advies over de aanvoer van kritieke grondstoffen. Zij keken naar risico's op leveringsonderbreking en de gevolgen voor Nederlandse bedrijven.

De EU werkt aan betere aanvoer en meer recycling. Ontdek op de website van de Europese Raad welke grondstoffen dit zijn en waarom ze belangrijk zijn.

Welke financiering kunt u krijgen?

Subsidies en regelingen zijn er voor ondernemers en projecten die zich richten op het zekerstellen van kritieke grondstoffen in Nederland door:

Circulaire innovaties
Hergebruik van materialen
Toepassingen van alternatieve grondstoffen
Demonstratieprojecten
Onderzoeken en studies
Internationale samenwerking

RVO-regelingen voor hergebruik en innoveren

Demonstratie Energie- en klimaatinnovatie (DEI). Subsidies voor demonstratieprojecten rond duurzame en circulaire innovaties.
Energie & Klimaat Onderzoek en Ontwikkeling (EKOO). Bevordert onderzoek naar energie- en klimaatoplossingen.
Investeringssubsidie Maakindustrie Klimaatneutrale Economie (IMKE). Subsidie voor klimaatneutrale investeringen in de maakindustrie, waaronder duurzaam grondstofgebruik.
Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (MIT). Subsidies voor mkb-innovaties, met aandacht voor circulaire en duurzame toepassingen.
Subsidieregeling Circulaire Batterijen (SCB). Specifiek voor projecten rond hergebruik en recycling van batterijen, met kritieke grondstoffen.
Studies voor Duurzame Industrie (STUDI). Stimuleert de transitie naar een duurzame industrie met efficiënter grondstofgebruik.
Versnelde klimaatinvesteringen industrie (VEKI). Ondersteunt innovatieve ideeën in energie en klimaat, inclusief duurzame grondstoffen.
Milieu-investeringsaftrek en Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (MIA VAMIL). Fiscale voordelen voor investeringen in milieuvriendelijke en circulaire technieken.
Nationale Investeringsregeling Klimaatprojecten Industrie (NIKI). Ondersteunt grote industriële projecten die met innovatieve technieken CO₂ uitstoot verminderen.

Overige nationale financieringsmogelijkheden

Europese programma’s en fondsen

RVO-regelingen voor internationaal ondernemen

Welke wet- en regelgeving is er?

Critical Raw Materials Act (CRMA)
De Europese CRMA stimuleert de veilige, toekomstbestendige en minder afhankelijke winning, verwerking en recycling van kritieke grondstoffen in de EU.
Net-Zero Industry Act (NZIA)
De NZIA bevordert de Europese productie van schone technologieën, zoals windmolens, batterijen en zonnepanelen.
Het Nederlands Normalisatie-instituut (NEN)
Deze normcommissie maakt afspraken en richtlijnen voor het verantwoord gebruik, hergebruik en de traceerbaarheid van kritieke grondstoffen in Europa.

Informatie en advies

Het Nederlands Materialen Observatorium (NMO) van TNO biedt informatie en advies over de aanvoer van kritieke grondstoffen. Zo helpt het bedrijven en beleidsmakers om leveringsrisico’s te beperken en ketens minder kwetsbaar te maken. Het NMO werkt hierbij samen met overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen, nationaal en internationaal.

Bekijk meer op nmo.nl

In de praktijk

In het Europese CLOSER-project werken 32 partijen samen aan het hergebruik van elektronisch afval voor circulaire halfgeleiders, een onmisbare toepassing voor de chipindustrie. Het project richt zich op het herwinnen van kritieke grondstoffen, zoals silicium, uit elektronisch afval, om de afhankelijkheid van externe leveringen te verminderen.

"Programmamanager Luca Polidori"We zetten voor het eerst een waardeketen op van elektronisch afval naar circulaire halfgeleiders gemaakt in Europa. Die keten is lang en ingewikkeld, maar met dit project willen we laten zien dat het mogelijk is.""

Stel uw vraag over kritieke grondstoffen

Onze adviseurs helpen u graag verder. Stuur uw vraag via het contactformulier. Wij antwoorden dan zo snel mogelijk.

"Fiscale regelingen stimuleren durf om te innoveren"

Myne zamelt metaalafval in. Om in eigen land kostenefficiënt koper en aluminium te sorteren, ontwikkelde het bedrijf uit Harderwijk 2 innovatieve sorteerlijnen.

Dit is een afbeelding over fiscale regelingen stimuleren. — Uitgeschreven tekst
Myne werkt samen met honderden inzamelaars van afval in Nederland en over de grens.

"We wilden aluminium veel nauwkeuriger scheiden voor verschillend gebruik. Scheid je de soorten niet dan is gerecycled aluminium alleen geschikt voor minder hoogwaardig gebruik."

Martijn van de PollDirecteur

In opdracht van:

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Hoort bij:

Klimaat en energie

Zie ook

Uitgelicht

Bekijk de mogelijkheden

Financiële steun bij circulaire projecten

Praktijkverhaal: zorgen voor maximaal herbruikbare grondstoffen

"We zetten voor het eerst een waardeketen op van elektronisch afval naar circulaire halfgeleiders gemaakt in Europa. Met dit project willen we laten zien dat het mogelijk is."

Luca PolidoriProgrammamanager bij Holland Circulair Hotspot

Lees meer

Nieuws

Overzicht met het laatste nieuws rond circulaire projecten

Agenda

Overzicht evenementen circulaire economie