Met nutriënten verontreinigde gebieden (NV-gebieden)
In sommige gebieden in Nederland zit nog te veel stikstof en fosfaat in het water. Dit noemen we met nutriënten verontreinigde gebieden (NV-gebieden). In deze gebieden zijn extra maatregelen nodig om de waterkwaliteit te verbeteren. Zo geldt hier bijvoorbeeld een lagere stikstofgebruiksnorm.
Waar liggen de NV-gebieden?
De NV-gebieden zijn vanaf 2024 definitief vastgesteld. Ze liggen verspreid over Nederland. In Mijn percelen vindt u een kaartlaag met deze gebieden. Hier kunt u zien of uw percelen in een NV-gebied liggen.
Eerder zijn er al gebieden aangewezen om de verontreiniging van het oppervlaktewater. Voor 2024 zijn de gebieden op een andere manier beoordeeld. De aanwijzing is op kleinere schaal gedaan.
Lagere gebruiksnormen voor alle landbouwers
In NV-gebieden geldt een lagere stikstofgebruiksnorm. Vanaf 2025 is de norm 20% lager dan in de rest van Nederland.
De stikstofgebruiksnormen voor NV-gebieden vindt u op Tabellen mest.
NV-gebieden en andere mestregelingen
Er zijn nog meer mestregelingen die invloed hebben op uw stikstofgebruiksnorm. Die kunnen ook buiten NV-gebied gelden. Maar binnen NV-gebied heeft u misschien te maken met 2 verlagingen van uw gebruiksnorm. Of tegelijk met een verhoging en een verlaging. Hieronder ziet u hoe u dan uw stikstofgebruiksnorm berekent.
Geldt op uw perceel de maatregel om het inzaaien van een vanggewas op zand- en lössgrond aan te moedigen? En heeft u er voor gekozen om uw vanggewas niet of later dan 1 oktober in te zaaien? En heeft u ook geen winterteelt ingezaaid? Dan rekent u in het jaar daarna met een korting op uw stikstofgebruiksnorm.
De korting hangt af van uw keuze. Dit kan 5, 10 of 20 kilogram stikstof per hectare zijn. Dit getal trekt u af van de gebruiksnorm in NV-gebieden. Die norm vindt u in de tabel hierboven. U leest meer op Vanggewas op zand- en lössgrond.
Rekenvoorbeeld
Voor uw gewas geldt buiten NV-gebieden een stikstofgebruiksnorm van 200 kilogram per hectare. In een NV-gebied is dit 20% lager: 200 x 0,8 = 160 kilogram. Dit getal vindt u in Tabel 2G Stikstof landbouwgrond in NV-gebieden hierboven. U hoeft dit dus niet zelf uit te rekenen.
U heeft in het voorgaande jaar geen vanggewas of winterteelt ingezaaid. In dat geval rekent u met een korting van 20 kilogram per hectare. Uw gebruiksnorm wordt dan: 160 – 20 = 140 kilogram per hectare.
Verwacht u door extreme regenval minder opbrengsten dan anders? Of is de kwaliteit van uw gewas hierdoor lager? Dan mag u op bouwland extra kunstmest gebruiken. Dit is 25% meer dan de gebruiksnorm in NV-gebieden. Die norm vindt u in de tabellen hierboven. U leest meer op Stikstofherstelbemesting.
Rekenvoorbeeld
Voor uw gewas geldt buiten NV-gebieden een stikstofgebruiksnorm van 200 kilogram per hectare. In een NV-gebied is dit 20% lager: 200 x 0,8 = 160 kilogram. Dit getal vindt u in Tabel 2G Stikstof landbouwgrond in NV-gebieden hierboven. U hoeft dit dus niet zelf uit te rekenen.
U verwacht door extreme regenval minder opbrengst. Uw gebruiksnorm wordt dus 25% hoger. Deze wordt 160 x 1,25 = 200 kilogram per hectare.
NV-gebieden in de Gecombineerde opgave
Heeft u percelen in een NV-gebied? In de Gecombineerde opgave ziet u het aantal hectare met een verlaging van 20% op de stikstofgebruiksnorm. Deze informatie staat in het overzicht 'Mest en Grond'.
Waarom zijn er NV-gebieden?
Tot en met 2025 konden Nederlandse agrariërs met een derogatievergunning meer dierlijke mest uitrijden. In september 2022 heeft Nederland met de Europese Commissie afspraken gemaakt over deze (laatste) periode voor derogatie.
Betere waterkwaliteit
In de afspraken stond dat Nederland met nutriënten verontreinigde gebieden moest aanwijzen. Dat zijn gebieden waar extra maatregelen nodig zijn om de waterkwaliteit te verbeteren. Er zit bijvoorbeeld te veel stikstof en/of fosfaat in het water. Of er zitten te veel voedingsstoffen in, waardoor algen snel kunnen groeien. Die stoffen komen onder meer uit mest die agrariërs over het land uitrijden. De meststoffen spoelen uit naar het water.
Oppervlaktewater en grondwater
Voor het aanwijzen van de NV-gebieden is veel onderzoek gedaan. Er is bijvoorbeeld gekeken naar oppervlaktewateren die belangrijk zijn voor de Kaderrichtlijn Water (KRW). En naar het water dat naar deze gebieden toestroomt. Op die manier sluit de aanwijzing zo goed mogelijk aan bij de werkelijke situatie.
Ook is onderzocht hoe de landbouw bijdraagt aan de verontreiniging van het water. Behalve naar het oppervlaktewater is er ook gekeken naar het grondwater.
Wetten en regels
Veelgestelde vragen
Rechtsonder in de kaart ziet u een balkje. Klik op het icoontje met de 3 lagen. Rechtsboven in het scherm ziet u nu een overzicht met kaartlagen. Zoek de kaartlaag NV-gebieden op. Staat er geen vinkje in het selectievakje? Klik er dan op. Is het woord NV-gebieden uitgegrijsd? Zoom dan verder in. Dat doet u met het plusteken rechtsonder in het balkje. De kaartlaag NV-gebieden heeft een lichtrode kleur.
Bij het aanwijzen van de NV-gebieden is gekeken naar het grondwater en het oppervlaktewater.
In 2022 is al een aantal gebieden met zand- en lössgrond aangewezen, omdat de kwaliteit van het grondwater onvoldoende is. Dit zijn zand- en lössgronden in Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg.
Andere gebieden zijn vanaf 2024 aangewezen om de kwaliteit van het oppervlaktewater. Dit is gebeurd in 3 stappen.
- Eerst is er voor stikstof en fosfor gekeken naar de normen uit de Kaderrichtlijn Water (KRW). Is de hoeveelheid stikstof én fosfor hoger dan de norm? Dan is er in de 3e stap gekeken naar de bron daarvan.
- Zit er te veel stikstof óf fosfor in het water? Dan is er gekeken naar de ecologie van het water. Daarbij gaat het om de hoeveelheid algen (fytoplankton) of de overige waterflora. Is de ecologie van het water ook beoordeeld als onvoldoende? Dan is er in stap 3 gekeken naar de bron.
- Voldoet een gebied in de 1e of de 2e stap niet aan de normen? En komt meer dan 19% van de verontreiniging uit de landbouw? Dan is het gebied aangewezen als NV-gebied.
- Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Uitgelicht
