Netcongestie, flexibel energieverbruik en opslag van energie

Laatst gecontroleerd op:
9 april 2024
Gepubliceerd op:
6 juni 2023

Merkt u de gevolgen van ons overvolle elektriciteitsnet (netcongestie)? En wilt u kijken wat u op korte termijn zelf kunt doen? Wij helpen bedrijven, gemeenten, ontwikkelaars en dienstverleners als installateurs bij praktische oplossingen om ons energiesysteem flexibeler te maken, zoals het opslaan van energie en elektriciteit. Zodat er op elk moment genoeg energie is.

Wat is netcongestie? 

Op verschillende plekken in Nederland is er onvoldoende capaciteit op het elektriciteitsnet beschikbaar. Door de overstap op duurzame energie (energietransitie), neemt de vraag naar elektriciteit toe. Hierdoor ontstaat op piekmomenten file op het elektriciteitsnet: netcongestie. Er zijn 2 soorten netcongestie:

  • Opwek- of invoedingscongestie: nieuwe zonne-energie-installaties of windmolens moeten dan langer wachten op een aansluiting op het elektriciteitsnet om de opgewekte elektriciteit 'in te voeden' op het net;
  • Afnamecongestie: gebruikers van elektriciteit kunnen dan op een wachtlijst komen om elektriciteit af te nemen. Denk aan industriële bedrijven, gebruikers van laadinfrastructuur of nieuwe woonwijken.

Om netcongestie te verminderen moeten we het elektriciteitsnet op heel veel plekken uitbreiden. 

Elektriciteitsnet in balans brengen

Het is ook belangrijk om vraag en aanbod van energie met elkaar in balans te brengen. Anders raakt het net beschadigd. Dit is een taak van de netbeheerders. Met prijsvorming op energiemarkten brengen ze de spanning over alle stroomnetten in Europa met elkaar in balans. Dit betekent dat zij een dag van tevoren inschatten wat zij verwachten aan invoeding, afname en handel van elektriciteit. En dat zij de marktpartijen hiervan op de hoogte brengen. 

Dit is een extra uitdaging op de momenten dat de zon flink schijnt en het hard waait. Stroom afnemen op die momenten kan daarom vaak voordelig. Daarnaast kunnen batterijen op de juiste momenten op- en ontladen. Ook dit helpt bij de balans die nodig is. 

Wie heeft last van netcongestie?

  • Wilt u als bedrijf uitbreiden of overgaan van fossiele brandstoffen op elektriciteit (elektrificeren)? Het kan zijn dat u dan op een wachtlijst komt door het volle elektriciteitsnet.
  • Gemeenten helpen u graag met verduurzamen. Maar zij willen ook netcongestie voorkomen. Oplossingen voor flexibel energieverbruik en opslag van energie helpen hierbij.
  • Dienstverleners als installateurs of intermediairs willen op hun beurt gemeenten en bedrijven helpen bij de invoering van die oplossingen. Dit willen ze zo doeltreffend mogelijk en volgens de regels doen.

Op deze pagina vindt u mogelijke oplossingen voor flexibel energieverbruik en opslag van energie. Wij ontwikkelen en delen deze kennis, bieden u een netwerk en geven u inzichten in het gebruik in de praktijk.

Waarom moet ons energiesysteem flexibeler?

Het energiesysteem in Nederland verandert. We stappen over naar hernieuwbare (duurzame) energie, zoals wind- en zonne-energie. Dit is voor een groot deel afhankelijk van het weer. Hierdoor komt het aanbod van energie niet altijd en overal overeen met de vraag naar energie. We moeten daarom op een andere manier zorgen voor flexibiliteit in ons energiesysteem. Dit kan met oplossingen zoals energieopslag, maar vooral ook elektriciteitsopslag.

Welke oplossingen zijn er?  

Er zijn verschillende manieren om ons energiesysteem flexibeler te maken. Uiteindelijk gaat het erom dat deze met elkaar in balans zijn. Alleen zo realiseren we een energiesysteem dat zo optimaal mogelijk werkt. We lichten 5 verschillende manieren voor u uit:

Verschillende oplossingen in beeld

In onderstaande afbeelding ziet u hoe een geïntegreerd energiesysteem eruit kan zien. Hierin zorgen de verschillende oplossingen er samen voor dat duurzame (hernieuwbare) energie altijd te leveren is. De wisselwerking tussen de verschillende oplossingen is duidelijk te zien. De opgewekte hernieuwbare warmte, elektriciteit of waterstof wordt op verschillende manieren opgeslagen en geleverd aan de gebruiker van de energie (bijvoorbeeld voor huis, auto of industrie). Energieopslag is hierbij dus onmisbaar. Het speelt een belangrijke rol in de overgang naar het nieuwe energiesysteem.

Oplossingen voor bedrijven

Wilt u uw bedrijf verduurzamen of uitbreiden door over te stappen van fossiele brandstoffen op elektriciteit (elektrificatie)? Dan krijgt u in veel gevallen te maken met netinpassing en netcongestie: de kans bestaat dat u geen aansluiting op het elektriciteitsnet krijgt, omdat het net al overvol is.

Wat kunt u doen om toch aan te kunnen sluiten op het elektriciteitsnet? U kunt uw energie opslaan. Wij zetten deze en andere oplossingen in de komende tijd voor u op een rij. En geven u informatie over oplossingen waar u zelf mee aan de slag kunt.

Bekijk de kans op congestie in uw regio

Oplossingen voor gemeenten

Als gemeente wilt u meer duurzame energie opwekken. En daarmee de klimaatdoelstellingen halen van de Regionale Energiestrategie in uw regio. Ook wilt u netcongestie verminderen, om zo de bedrijven in uw gemeente te stimuleren en te houden.  

Flexibiliteitsoplossingen, zoals opslag, kunnen u daarbij helpen. Maar hoe kunt u als gemeente dit soort nieuwe technieken beoordelen? Wij informeren u over het gebruik van oplossingen:

Oplossingen voor installateurs en dienstverleners

Bent u installateur, congestion service provider (CSP), aggregator (intermediair tussen verbruikers, netbeheerders en leveranciers) of een handelsplatform? En wilt u weten hoe u als dienstverlener kunt bijdragen aan oplossingen voor flexibiliteit voor gemeenten en bedrijven? We vertellen u:

  • welke oplossingen er zijn;
  • waar gemeenten en bedrijven tegenaan lopen;
  • hoe u hen helpt met de (verdere) ontwikkeling en implementatie van die oplossingen.

Spijker uw kennis bij:

Oplossingen voor ontwikkelaars (initiatiefnemers)

Heeft u een zonnepark en wilt u deze combineren met energieopslag? Of ontwikkelt u opslaginstallaties? Lees wat u kunt doen. Wij breiden deze lijst de komende periode voor u uit:

Sluit aan bij een bijeenkomst

Wij organiseren regelmatig bijeenkomsten over het nieuwe energiesysteem. Wij praten u bij of ondersteunen u bij het gebruik van oplossingen. Onderhoud uw netwerk of breid deze uit. Via onderstaande blauwe knop krijgt u een compleet overzicht van onze bijeenkomsten. U kunt zich daar aanmelden of een webinar terugkijken.

Vragen over flexibiliteit en energieopslag? 

In opdracht van:
  • Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bent u tevreden over deze pagina?