Volg deze stappen voor inzicht in uw energieverbruik en om energie te besparen

Laatst gecontroleerd op:
2 april 2026

Wilt u uw bedrijf verduurzamen of uitbreiden? Door het overbelaste elektriciteitsnet (netcongestie) is dat lastig, omdat u niet altijd meer elektriciteit kunt gebruiken. Inzicht in uw energieverbruik is de eerste stap om toch verder te komen. Ontdek hoe u inzicht krijgt in uw energieverbruik, hoe u energie bespaart en welke acties helpen om slimmer om te gaan met uw energie.

Wat betekent inzicht in uw energieverbruik?  

Inzicht in uw energieverbruik krijgen betekent dat u weet hoeveel energie u gebruikt. En wanneer u energie gebruikt. U gebruikt verschillende systemen om inzicht in uw energiegebruik te krijgen. Een voorbeeld is een energiemanagementsysteem.

Van inzicht naar besparing

Weet u hoe uw energieverbruik eruitziet? Dan kunt u actie ondernemen. U ontdekt misschien dat bepaalde apparaten onnodig aanstaan. Of dat u met kleine aanpassingen al veel energie kunt besparen.

Energie besparen zorgt voor meer ruimte op uw bestaande aansluiting. Bij netcongestie krijgt u vaak geen extra ruimte op het elektriciteitsnet (transportcapaciteit) van de netbeheerder. Door elektriciteit slim te gebruiken, ontstaat mogelijk ruimte binnen uw beschikbare transportcapaciteit. Die ruimte gebruikt u voor andere elektriciteitsbehoeften in uw bedrijf.

U bespaart zo ook op uw energiekosten. En de energie die u bespaart, hoeft niet opgewekt of geïmporteerd te worden. Dit is goed voor het klimaat. Het maakt ons minder afhankelijk van fossiele brandstoffen, zoals aardgas. 

Stappenplan

Door dit stappenplan te doorlopen, krijgt u inzicht in uw energieverbruik. En mogelijkheden om energie te besparen.

Stap 1: krijg inzicht in uw energieverbruik    

De grootte van uw elektriciteitsaansluiting staat op de jaarafrekening van uw energieleverancier.

Heeft u een aansluiting groter dan 3x80 ampère (A)? Dan bent u een grootverbruiker. Als grootverbruiker werkt u samen met een meetbedrijf. Een meetbedrijf plaatst en onderhoudt meetapparatuur. Die apparatuur registreert de meterstanden. En houdt uw energieverbruik bij. Zo ziet u precies hoeveel energie uw bedrijf elke 15 minuten gebruikt. Als grootverbruiker bent u verplicht om zelf een erkend meetbedrijf in te schakelen.

Heeft u een elektriciteitsaansluiting kleiner dan 3x80 A? Dan bent u een kleinverbruiker. Via de app of website van uw energieleverancier ziet u wat uw energieverbruik is.

Krijg meer inzicht met slimme meetsystemen

Verschillende slimme meetsystemen kunnen u nog meer inzicht geven in uw energieverbruik. U krijgt ook meer grip op uw verbruik. En u kunt sturen op besparing. Met zo'n systeem volgt u uw energieverbruik op elk moment. Bijvoorbeeld per apparaat of per proces. U ziet direct waar u wat verbruikt. En waar u kunt besparen of verbruik kunt schuiven naar andere momenten.

Een van de systemen is een energiemonitoringssysteem. Dit geeft u inzicht in uw huidige energieverbruik en -opwek. U ziet ook pieken in uw energieverbruik. Meetbedrijven hebben meestal ook hulpmiddelen voor energiemonitoren.

Een ander systeem is een energiemanagementsysteem (EMS). Dit systeem heeft meer mogelijkheden. Een EMS is een combinatie van apparatuur, software, beleid en processen. U gebruikt bijvoorbeeld sensoren en een softwaresysteem om het energieverbruik in uw bedrijf te meten. Met die gegevens kunt u uw energie slim verbruiken. U kunt uw verbruik bijvoorbeeld afstemmen op het beschikbare aanbod, zoals momenten met veel duurzame energie of lage prijzen.

Lees meer over energiemanagementsystemen

Vraag advies aan een energieadviseur 

Analyseer uw gebruik en opwek samen met een energieadviseur. Deze: 

  • ziet misschien nog andere energiebronnen binnen uw bedrijf. Zoals restwarmte, die vrijkomt bij uw productieprocessen. U kunt die inzetten voor uw energieproductie. 
  • kan een energiescan voor u doen. De adviseur kijkt dan bijvoorbeeld naar verwarming, isolatie en verlichting. Zo weet u wanneer uw verbruik het hoogst is. U ziet waar piekmomenten ontstaan. En u wat u hieraan kunt doen.

Vind een energieadviseur bij u in de buurt

Stap 2: kijk hoe u energie kunt besparen  

Met uw inzichten bekijkt u waar u energie kunt besparen. U ziet bijvoorbeeld dat sommige apparaten altijd op 100% draaien, terwijl 70% genoeg is. Besparen levert vaak direct voordelen op, zonder dat uw bedrijf daar last van heeft.

Waarom energie besparen loont

Energie besparen is niet alleen goed voor het elektriciteitsnet. Het is vooral ook goed voor u als ondernemer. Door minder energie te gebruiken, dalen uw maandelijkse kosten. Dat geld kunt u dan gebruiken voor andere investeringen. Het maakt uw bedrijf ook minder afhankelijk van stijgende energieprijzen.

Daarnaast gaat uw apparatuur langer mee en voorkomt u uitval. Besparen helpt ook om pieken in uw energieverbruik te verminderen. Daardoor voorkomt u mogelijk extra kosten en gebruikt u uw aansluiting op het elektriciteitsnet efficiënter. U moet anders mogelijk wachten op extra ruimte op het net.

Hoe bespaart u energie?

Met uw inzichten uit stap 1 kunt u maatregelen nemen om energie te besparen. Vaak ontstaat er al ruimte door bestaande installaties en apparatuur slimmer te gebruiken. Denk aan:

  • motoren, pompen, verwarming, koeling en ventilatie beter afstellen;
  • oude verlichting door LED vervangen;
  • machines en verlichting buiten werktijden uitschakelen.

Ook goed onderhoud kan ervoor zorgen dat uw installaties zuiniger werken. Ze geven dan ook minder storingen. Welke maatregelen het meest geschikt zijn, verschilt per bedrijf en per sector. Daarom is het belangrijk om te kijken wat past bij uw situatie. Bekijk de tips en hulpmiddelen hieronder voor praktische voorbeelden die passen bij uw bedrijf.

Onderzoek wie u kan helpen

U hoeft dit niet allemaal zelf uit te zoeken. Er zijn verschillende manieren om hulp te krijgen. Bijvoorbeeld van uw gemeente, provincie of regionale ontwikkelingsmaatschappij (ROM). Zij kunnen u helpen met:

  • een energieloket voor uw vragen;
  • netwerken van experts en organisaties die kennis en ervaringen delen. Voorbeelden zijn Impuls Zeeland en Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP RES);
  • ondernemers of experts met praktijkervaring. Zij denken mee over oplossingen en delen ervaringen;
  • een energiescan door een energieadviseur. Uw gemeente of provincie kan u hieraan koppelen. Een energiescan laat zien waar u energie kunt besparen en welke maatregelen passen bij uw bedrijf.

Controleer uw wettelijke verplichtingen

Energie besparen is financieel aantrekkelijk, maar veel ondernemers hebben ook wettelijke verplichtingen om energie te besparen. Met de Wetchecker Energiebesparing kunt u eenvoudig nagaan of uw bedrijf onder deze regels valt. U ziet meteen welke maatregelen verplicht zijn. En wat u moet rapporteren.

Onderdeel van deze verplichtingen kan de energiebesparingsplicht zijn. De energiebesparingsplicht geldt voor bedrijven met een energiegebruik van minimaal 50.000 kilowattuur (kWh) elektriciteit of 25.000 m3 aardgas per jaar. U moet dan energiebesparende maatregelen uitvoeren die zich binnen 5 jaar of minder terugverdienen. Of uw CO2-uitstoot verlagen. De plicht geldt voor 3 categorieën:

  1. Gebouwen: gebruik bijvoorbeeld betere isolatie en energiezuinige verlichting.
  2. Faciliteiten (zoals verwarmingssystemen en ventilatie): gebruik bijvoorbeeld slimme thermostaten en warmteterugwinning.
  3. Processen (zoals productieprocessen): stel bijvoorbeeld machines efficiënter in en of hergebruik restwarmte.

Voldoen aan de energiebesparingsplicht kan met de Erkende Maatregelenlijst (EML). Hierop staan energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder.

Lees meer over de energiebesparingsplicht

Energie besparen in de praktijk

"Al onze acties hebben ervoor gezorgd dat ons elektriciteitsverbruik verlaagd is met 11 procent."

Srdjan Milenic
Head of Production, Quality & Safety van maaltijdboxbedrijf Marley Spoon EML

Bekijk ook hoe andere bedrijven energie besparen

Veel bedrijven en organisaties zijn bezig met energiebesparing. U kunt van elkaar leren en inspiratie opdoen. 

Lees onze praktijkverhalen over energiebesparing

Stap 3: neem extra maatregelen  

Heeft u inzicht in uw energievoorziening? En heeft u al bespaard waar dat mogelijk was? Dan kunt u nu bepalen welke maatregelen u verder kunt nemen.

Maatregelen die u zelf uit kunt voeren:

  • elektriciteitsopslag
  • energieconversie (elektriciteit omzetten in andere vormen van energie)
  • energiesturing
  • flexibele contracten, zoals congestiemanagement en alternatieve transportrechten

Maatregelen die u uit kunt voeren met bedrijven in uw omgeving of met uw netbeheerder:

  • cable pooling
  • directe lijn
  • energiehubs
  • energiesysteem
  • groepscontracten

Bekijk oplossingen voor uw bedrijf

Wilt u advies dat past bij uw situatie? In de Wegwijzer Netcongestie ziet u binnen een paar minuten welke maatregelen u kunt nemen.

Vul de wegwijzer in

Stap 4: onderzoek of u financiële steun kunt krijgen

Wij hebben verschillende regelingen die financieel interessant zijn voor u. Deze helpen u bij problemen door netcongestie. U krijgt bijvoorbeeld steun voor energiebesparing, flexibel elektriciteitsverbruik en energieopwek, -opslag of -conversie. Hieronder ziet u de belangrijkste regelingen.

Subsidies en belastingvoordeel voor energiebesparing en het omgaan met netcongestie
Welke regeling? Waar helpt de regeling u bij? Waarvoor?
Subsidie voor flexibel elektriciteitsverbruik (Flex-e) Flexibel elektriciteitsverbruik 

Subsidie voor een flexibiliteitsscan of haalbaarheidsstudie. Zo ziet u wat u kunt doen om uw elektriciteitsverbruik flexibeler te maken. Ook kunt u subsidie aanvragen voor flexibiliteitsmaatregelen, zoals energieopslag en -conversie.

Deze subsidie is voor organisaties met een grootverbruikaansluiting. U heeft een elektriciteitsaansluiting groter dan 3x80 ampère nodig.  

Stimulering Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++)  Energiebesparing, -opslag of -conversie 

Subsidie voor zonnepanelen of windturbines voor de opwek van elektriciteit vanaf 15 kWp. Vraag de subsidie ook aan voor warmtepompen. En als u duurzame energie omzet naar warmte (e-boiler) en waterstof (elektrolyser).

Deze subsidie is voor bedrijven en non-profitorganisaties die grootschalig hernieuwbare energie opwekken of de CO2-uitstoot verminderen.

Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) Flexibel elektriciteitsverbruik

Exploitatiesubsidie voor het opwekken van hernieuwbare (duurzame) energie met zon of wind.

Deze subsidie is voor energiecoöperaties of Verenigingen van Eigenaars (VvE’s).

Energie-investeringsaftrek (EIA) Energiebesparing, -opslag of -conversie

Ontvang belastingvoordeel op investeringen die een forse energiebesparing opleveren. Belangrijke voorwaarde is dat uw investering op de Energielijst staat.

Deze subsidie is voor alle ondernemers die onder de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting vallen.

Subsidieregeling grootschalige productie volledig hernieuwbare waterstof via elektrolyse (OWE) Energieconversie

Vraag deze subsidie aan als u waterstof produceert met hernieuwbare energie, zoals zonne- of windenergie.

Deze subsidie is voor bedrijven die een productie-installatie voor waterstof realiseren en gebruiken voor hernieuwbare waterstof.

Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing voor zakelijke gebruikers (ISDE) Energieopwek, -opslag of -conversie

Vraag deze subsidie aan voor duurzame warmtetechnieken, zoals een (hybride) warmtepomp, zonneboiler of een kleine windturbine.

Deze subsidie is voor zakelijke gebruikers, zoals bedrijven, overheden en religieuze instellingen.

Versnelde klimaatinvesteringen industrie (VEKI) Energiebesparing

Subsidie voor investeringen in apparaten, systemen of technieken voor CO2-besparende maatregelen die klaar zijn voor de markt.

Deze subsidie is voor ondernemers in de industrie die investeren in maatregelen voor minder CO2-uitstoot in Nederland.

Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) Energiebesparing

Subsidie die eigenaren tegemoetkomt in de kosten voor verduurzaming van bestaand maatschappelijk vastgoed, zoals een school, gebedshuis of overheidsgebouw.

Deze subsidie is voor eigenaren van maatschappelijk vastgoed in Nederland.

Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) Energiebesparing

Subsidie die verhuurders helpt bij het verduurzamen van bestaande huurwoningen. Denk aan isolatie, energiezuinige ventilatie, duurzame warmteopties, onderhoudsmaatregelen en een maatwerkadvies.

Deze subsidie is voor verhuurders van één of meer bestaande huurwoningen.

Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars (SVVE) Energiebesparing

Subsidie die (gemengde) Verenigingen van Eigenaars (VvE’s), woonverenigingen en wooncoöperaties helpt bij het verduurzamen van hun gebouw. Denk aan onderzoek, advies, maatregelen en laadinfrastructuur.

Deze subsidie is voor (gemengde) VvE’s, woonverenigingen en wooncoöperaties.

Tip

Naast de landelijke regelingen, bieden sommige gemeenten en provincies ook (financiële) regelingen. Heeft u dit al nagevraagd bij die van u?

In opdracht van:
  • Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Heeft deze informatie u geholpen?