Informatieplicht energiebesparing

Gepubliceerd op:
14 september 2022
Laatst gecontroleerd op:
19 februari 2024

De informatieplicht energiebesparing is gekoppeld aan de energiebesparingsplicht uit het Activiteitenbesluit milieubeheer, het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Heeft u een energiebesparingsplicht? Dan moet u hierover ook eens in de 4 jaar rapporteren aan uw bevoegd gezag, zoals gemeente of provincie. Dit is de informatieplicht.

Wanneer geldt de informatieplicht energiebesparing?

De informatieplicht energiebesparing geldt altijd voor de gebouwmaatregelen. Dit is bijvoorbeeld de isolatie van de gebouwschil.

Voor de activiteitgebonden maatregelen, bijvoorbeeld energiezuinige productkoeling of efficiëntie elektromotoren, moet elke 4 jaar gerapporteerd worden volgens de informatieplicht energiebesparing óf volgens de onderzoeksplicht energiebesparing.

Wie is verantwoordelijk voor de informatieplicht?

Onder het Activiteitenbesluit milieubeheer was de zogenaamde ‘drijver van de inrichting’ formeel verantwoordelijk voor het indienen van de informatieplichtrapportage. Dit blijft zo tot de volgende uiterste indieningsdatum van 1 december 2027 voor alle inrichtingen die op 1 december 2023 een informatieplicht hadden. De reden hiervoor is dat er overgangsrecht van kracht werd bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet (op 1 januari 2024). 

In onderstaande download staat wie in het geval van verhuur-huur situaties de drijver is bij de informatieplicht. Dit geldt voor de informatie- en onderzoeksplicht als u rapporteert over de maatregelen.

De drijver rapporteert niet altijd

Voor de energiebesparingsplicht - het uitvoeren van de maatregelen - is het anders geregeld. De eigenaar van het gebouw is, tenzij contractueel anders is afgesproken, verantwoordelijk voor het uitvoeren van de gebouwmaatregelen. De organisatie die de activiteiten uitvoert, heeft de energiebesparingsplicht voor de activiteit gebonden maatregelen. Hoewel wettelijk gezien de drijver de informatieplichtrapportage moet indienen, ligt het echter voor de hand dat degene die de maatregelen moet uitvoeren ook de rapportage hierover indient.

Voor sommige bedrijfstakken is het logischer dat de gebouweigenaar óók de informatieplichtrapportage indient voor de activiteitgebonden maatregelen van zijn huurder(s). Dit als er zeer beperkt sprake is van activiteitgebonden maatregelen. Het betreft vooral voor bedrijfstakken waarvoor de gemeente onder de Omgevingswet de (milieu)regels bepaalt. Dit zijn bijvoorbeeld kantoren of winkels.

Ontbreekt de rapportage?

Te verwachten is dat bovengenoemde partijen rapporteren. Ontbreekt de rapportage toch? Dan schrijft de omgevingsdienst de drijver van de inrichting aan. Bekijk voor meer uitleg hierover de website van het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO).

Check welke plichten voor u gelden

Vul het stappenplan in en zie welke plichten voor u gelden en welke Erkende maatregelenlijst (EML) eventueel voor u van toepassing is.

Bent u de eigenaar van een gebouw met huurder(s)? Dan kunt u het beste voor dat gebouw de Wetchecker energiebesparing invullen. Kies dan bij uw bedrijfsactiviteit voor 'dienstverlening'. En vervolgens 'verhuur en handel van onroerend goed'. De wetchecker geeft ook uitsluitsel over mogelijke andere wettelijke verplichtingen over energiebesparing en CO2-reductie, bijvoorbeeld de energielabel C-plicht voor kantoorgebouwen.

Bent u vastgoedeigenaar en doet u mee aan de portefeuilleaanpak? Dan moet u wel voor al uw gebouwen voldoen aan de informatieplicht. U rapporteert dan de adres- en energiegebruiksgegevens van uw gebouwen. En u voegt uw door het bevoegd gezag goedgekeurde portefeuilleroutekaart als bijlage bij.

Heeft u vragen over bijvoorbeeld de begrenzing van uw locatie? Of over de wettelijke status van de milieubelastende activiteit op die locatie? Neem dan contact op met uw omgevingsdienst.

Wat moet er in de rapportage staan?

Geldt de informatieplicht energiebesparing voor u? Dan moet u eens in de 4 jaar in ons eLoket rapporteren welke energiebesparende maatregelen u heeft uitgevoerd. De recente uiterste indieningsdatum was 1 december 2023. Diende u nog geen rapportage in? Doet u dit dan zo snel mogelijk. 

Als uitgangspunt gebruikt u de Erkende Maatregelenlijst energiebesparing (EML). Op deze lijst staan energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Per erkende maatregel geeft u aan of:

  • u die wel of niet heeft uitgevoerd
  • u een alternatieve maatregel heeft uitgevoerd

Energielabel A++ of A+++

Heeft uw gebouw, afhankelijk van de gebruiksfunctie, energielabel A++ of A+++ of beter? Dan voldoet u aan de voorgenomen wettelijke eindnorm (Renovatiestandaard) voor utiliteitsbouw in 2050. Dat geeft u in uw informatieplichtrapportage aan. Voor alle gebouwmaatregelen vult het systeem automatisch ‘volledig uitgevoerd’ in.

DGMR is het bureau dat het Rijk hielp bij het opstellen van de Erkende maatregelenlijst (EML) voor gebouwen. Zij onderzochten vanaf welk energielabel we kunnen aannemen dat alle erkende maatregelen voor gebouwen uitgevoerd zijn. Dit blijkt het geval voor bovengenoemde labels van de renovatiestandaard.

Toezicht en handhaving

Voor de meeste bedrijven en instellingen is de gemeente het bevoegd gezag voor de energiebesparingsplicht. Zo ook voor de informatie -en onderzoeksplicht energiebesparing.

Voor locaties met een milieubelastende activiteit uit afdeling 3.3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), de zogenaamde complexe bedrijven, is het bevoegd gezag de provincie.

Er zijn nog 2 uitzonderingen:

  • Het bevoegd gezag voor mijnbouwlocaties is het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
  • Het bevoegd gezag voor de meeste defensielocaties is het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Toezicht en handhaving op de energiebesparingsplicht, en de daarbij behorende informatie- en onderzoeksplicht, is opgenomen in het basistakenpakket van de omgevingsdiensten. Dit houdt in dat de gemeenten verplicht het mandaat voor toezicht en handhaving aan hun omgevingsdienst moeten geven. De omgevingsdiensten doen daarom voor vrijwel alle locaties de uitvoering van deze taken.

U dient uw informatieplichtrapportage in via Mijn RVO. Uw omgevingsdienst en uw bevoegd gezag kunnen deze rapportage daar ophalen. De omgevingsdienst beoordeelt uw rapportage. Indien uw rapportage onverhoopt niet voldoet, zal de omgevingsdienst u vragen om de rapportage te verbeteren en aan te vullen.

Rubriceringscode in uw rapportage

In uw rapportage staan rubriceringscodes. Deze codes maakt het systeem automatisch op basis van de door u ingediende gegevens. Met deze codes kunnen de omgevingsdiensten hun toezichthoudende activiteiten prioriteren. Lees de toelichting over de rubriceringscodes.

De informatieplicht en EED-auditplicht

Naast de informatie- of onderzoeksplicht, kunt u ook te maken krijgen met een Europese rapportageverplichting volgens de Richtlijn Energie-Efficiëntie (EED). Grote ondernemingen moeten vierjaarlijks een energie-audit uitvoeren en hierover aan ons rapporteren. Dit is de EED-auditplicht.

De EED-auditplicht is een Europese verplichting voor ondernemingen die niet onder het midden- en kleinbedrijf (MKB) vallen. Deze ondernemingen moeten eens in de 4 jaar uitzoeken welke kosteneffectieve energiebesparende maatregelen (voor gebouwen, processen en zakelijk vervoer) zij kunnen uitvoeren. Deze kosteneffectiviteit bepalen we met de baten en lasten van een maatregel over de hele levensduur (levenscycluskostenanalyse).

Valt uw locatie onder de energiebesparingsplicht? Dan moet u eens in de 4 jaar rapporteren over welke maatregelen u heeft uitgevoerd door de informatieplicht energiebesparing en/of de onderzoeksplicht energiebesparing. Of u moet rapporteren hangt af van:

  • de aard van de activiteiten op de locatie;
  • het energiegebruik op de locatie per jaar.

Geldt voor u de informatieplicht? Dan rapporteert u met de Erkende maatregelenlijsten (EML).

Valt een locatie onder de informatieplicht en de onderneming als geheel onder de EED-auditplicht? Dan is de EML een inspiratiebron voor de audit. Niet uitgevoerde toepasselijke erkende maatregelen zijn namelijk dan kosteneffectieve maatregelen die voor de rapportage voor de EED-audit middels de levencycluskostenanalyse uitgewerkt moeten worden.

Rapporteren voor de informatieplicht energiebesparing

Rapporteer via het formulier op Mijn RVO. Hier vindt u ook de handleiding voor het invullen van de rapportage. 

U kunt beginnen met het volgende:

  • Gebruik het stappenplan om te bepalen welke overheidsorganisatie onder de Omgevingswet voor u de milieuregels bepaalt en welke plichten voor u van toepassing zijn.
  • Heeft u een Informatieplicht? Bepaal dan met het stappenplan welke Erkende Maatregelenlijst (EML) voor u geldt en wat de lijst op hoofdlijnen inhoudt. Het stappenplan is een hulpmiddel.
  • Doorloop, voordat u gaat rapporteren, de voor u relevante categorieën op de EML met de daarbij behorende erkende maatregelen.
  • Het echte rapporteren doet u in eLoket. Schaf daarvoor een eHerkenningsmiddel niveau 2+ of hoger aan met machtiging RVO-diensten niveau eH2+. Dit heeft u nodig om in te loggen in eLoket.

Let op: heeft u al wel eHerkenning maar niet het juiste niveau of de juiste machtiging? Neem dan op tijd contact op met de leverancier van uw eHerkenningsmiddel of met de machtigingenbeheerder in uw organisatie. Als uw organisatie een beheermodule heeft, is aanpassing van de machtiging direct mogelijk.

XML-upload informatieplicht energiebesparing

Geldt de informatieplicht energiebesparing voor u? En heeft uw bedrijf of instelling meer dan 5 locaties?  Maak dan bij uw rapportage gebruik van het handige hulpmiddel XML-upload.

Bekijk voor meer informatie de pagina XML-upload informatieplicht energiebesparing

Intermediair inschakelen

U kunt ook een intermediair machtigen die voor u rapporteert. Gebruik hiervoor onderstaand machtigingsformulier. Schakelt u een intermediair in, dan hoeft u geen eHerkenningsmiddel aan te vragen. Wel blijft u zelf verantwoordelijk voor de inhoud van de rapportage. Het bewijs van uw machtiging aan de intermediair hoeft u niet op te sturen. U moet deze machtiging wel kunnen tonen.

Let op: het gaat hier niét om ketenmachtiging. Het idee bij ketenmachtiging is dat een onderneming een tussenpersoon/intermediair machtigt om namens de onderneming zaken te doen. De intermediair komt hierbij op het eLoket binnen met het KVK-nummer van de onderneming. Deze werkwijze is niet nodig voor de informatieplichtrapportage, omdat de intermediair in het formulier in eLoket zelf aangeeft dat hij de rapportage namens een andere onderneming indient.

Machtigde u een intermediair om namens u te rapporteren? Dan is de door de intermediair ingediende rapportage pas voor u zichtbaar nadat de intermediair u voor het dossier autoriseerde. Via het tabblad Autoriseren in eLoket geeft de intermediair u toegang tot uw rapportage. Hierna is het ook voor u mogelijk om via hetzelfde tabblad het dossier te accepteren. Na uw acceptatie vindt u uw rapportage terug onder het tabblad Mijn aanvragen. Deze werkwijze voor autoriseren staat ook uitgelegd in de Handleiding informatieplicht energiebesparing. Deze vindt u op Mijn RVO.

Wetgeving

•    Informatieplicht energiebesparing activiteiten: artikel 5.15a, Besluit activiteiten leefomgeving
•    Informatieplicht energiebesparing gebouwen: artikel 3.84a, Besluit bouwwerken leefomgeving

Bent u tevreden over deze pagina?